موضوعات ‌مرتبط: سیاسی رصد سیاسی

a/117422 :کد

اهداف ناتو از ایجاد دفتر همکاری در کویت

تحلیل ایران

  پنجشنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۵ — ۰۶:۲۸
تعداد بازدید : ۷۷۷   
 تحلیل ایران -اهداف ناتو از ایجاد دفتر همکاری در کویت

ینس استولتنبرگ، دبیر کل ناتو در مراسم افتتاح دفتر ناتو در شهر کویت گفت: این دفتر «مرکزی حیاتی برای همکاری بین ناتو و شرکای ما در حوزۀ خلیج (فارس) خواهد بود.

سازمان پیمان اتلانتیک شمالی ، ناتو، سه شنبه ۵ بهمن، دفتر خود را در کویت گشود.


ینس استولتنبرگ، دبیر کل ناتو سه‌شنبه در مراسم افتتاح دفتر ناتو در شهر کویت در حضور شیخ جابر مبارک الصباح، نخست‌وزیر کویت گفت: این دفتر «مرکزی حیاتی برای همکاری بین ناتو و شرکای ما در حوزۀ خلیج (فارس) خواهد بود.»


استولتنبرگ در ادامه افزود : «ما با تهدیدات امنیتی مشترک مانند تروریسم، گسترش سلاحهای هسته ای و حملات سایبری مواجه هستیم و در آرمان‌های یکسان برای صلح و ثبات سهیم هستیم.این مرکز در چهار چوب «ابتکار همکاری استانبول در سال 2004»  و با هدف گسترش روابط امنیتی با کشورهای خاورمیانه تاسیس شده است.


بنابر اظهارات دبیرکل ناتو این مرکز قرار است با برگزاری دوره‌های آموزشی پیشرفته در زمینه‌های مبارزه با تروریسم ،امنیت سایبری، امنیت انرژی، شیمیایی، بیولوژیکی و سلاح‌های هسته‌ای به کشورهای حوزۀ خلیج‌فارس کمک کند.


شیخ صباح الخالد الصباح نیز در مراسم گشایش دفترمذکور با اشاره به پیشینه همکاریهای کویت با ناتو، گفت منطقه خلیج [فارس] با چالش‌های جدی روبروست و همکاری با سازمانهای بین المللی برای مقابله با آنها ضروری است و دفتر ناتو میتواند سکویی برای ارتقا همکاریهای بیشتر باشد.
 
ابتکار همکاری استانبول Istanbul Cooperation Initiative (ICI)
 
شانزده سال پیش در سال ۲۰۰۴ میلادی در جریان نشست سران ناتو در استانبول طرح «ابتکار همکاری استانبول» با هدف ارتباط و همکاریهای امنیتی ناتو با کشور‌های خاورمیانه به ویژه کشور‌های عرب خلیج فارس شکل گرفت.


ناتو درباره اهمیت این ابتکاردر وبگاه خود آورده است: «از نظر ما صلح و ثبات در منطقه خلیج [فارس] اهمیت فوق العاده‌ای دارد ... وهدف ما تعمیق همکاریهای امنیتی با شرکای ما در خلیج [فارس] است ضمن اینکه از پیوستن دیگر کشور‌ها به ابتکار همکاریهای استانبول استقبال میکنیم.»
تا به حال کشور‌های کویت، قطر، امارات و بحرین به ابتکار همکاری استانبول پیوسته اند و انتظار میرود که عربستان سعودی و عمان نیز به عضویت آن در آیند.


وبگاه ناتو رئوس کلی همکاریها را چنین آورده است:توصیه و راهنمایی درمورد بودجه و طرحهای دفاعی، متحول کردن بنیه نظامی، و روابط بین نظامیان و غیر نظامیان؛کمک به کنش پذیری و تعامل متقابل نظامی نیرو‌ها با برگزاری رزمایش‌های ویژه، دوره‌های آموزشی و کارآموزی برای بالا بردن توان نیرو‌های کشور‌های شریک به منظور کارمشترک با نیرو‌های ناتو؛همکاری برای مبارزه با تروریسم؛همکاری علیه گسترش سلاحهای کشتار جمعی؛همکاری در زمینه تامین امنیت مرزها برای جلوگیری از قاچاق مواد مخدر، سلاح و انسان؛کمک به تهیه طرحهای رویارویی با سوانح طبیعی و وضعیت‌های اضطراری..
 
سفر وزیر خارجه کویت به تهران
 
یک روز پس از گشایش مرکز یاد شده، چهارشنبه ۶ بهمن، وزیر خارجه کویت  با پیامی از سوی امیر کویت برای حسن روحانی ، رییس جمهوری ، وارد تهران شد.


روزنامه کویت تایمز از قول صباح الخالد الصباح گفته است پیام مذکور درپیوند با روابط ایران و کشورهای جنوب خلیج فارس و «پایه‌های دیالوگ و همکاری» دو طرف میباشد. وی می گوید «کشور‌های خلیج [فارس] علاقه دارند که روابط‌شان با ایران به حال عادی برگردد و مبتنی بر قوانین بین الملل باشد. ... ما در این منطقه شریک یکدیگریم و منافع مشترک و ظرفیت‌های بالقوه فراوانی داریم.»


این احتمال وجود دارد که هدف اصلی از سفر وزیر امور خارجه کویت به تهران، آن هم یک روز پس از حضور دبیرکل ناتو در مراسم افتتاح مقر این سازمان در کویت، آرام کردم کردن نگرانی های ایران از همسایگی با این سازمان و ارسال این پیام به تهران باشد که اقدام کشورهای خلیج فارس، در راستای دشمنی و اصطکاک با ایران نیست.
 
دفترناتو ودولت ترامپ
 
موضع دونالد ترامپ در قبال ناتو و اظهارات او درباره این سازمان که آنرا منسوخ و از کار افتاده توصیف کرد، تداوم همکاری های این سازمان را با کشورهای حاشیه خلیج فارس زیر سئوال برده است. از این رو دبیر کل ناتو در مراسم گشایش دفتر مذکور گفت دولت آمریکا ، به رغم انتقاد‌های تند پرزیدنت ترامپ «کاملاً متعهد» به سازمان پیمان اتلانتیک شمالی است و رئیس جمهوری امریکا، در جریان گفتگویی که با او داشتم، به پایداری‌اش به ناتو صحه گذاشت.
 
ایران و حضور ناتو در خلیج فارس


ایران حضور و مداخله غرب در خاورمیانه و خلیج فارس، را باعث افزایش اختلافات و شکاف ها می داند.به نظر می رسد افتتاح مقر ناتو در کویت و حضور رسمی این سازمان در خلیج فارس و در همسایگی آب های ایران، باعث نگرانی جدی ایران از این موضوع شده است. ایران همیشه از مخالفان دخالت و حضور نیروهای بیگانه در خلیج فارس بوده و حضور و مداخله غرب در خاورمیانه و خلیج فارس، را باعث افزایش اختلافات و شکاف ها می داند و معتقد به حل مشکلات آن از طریق گفتگوهای بین کشورهای منطقه است.


علاوه بر اینکه افتتاح دفتر ناتو در خلیج فارس را باید به مثابه مواجه مشترک کشورهای عربی این حوزه و کشورهای ناتو با ایران و روسیه و سیاست های آنان در منطقه دانست. به خصوص آنکه همکاری های مسکو و تهران در سوریه عمق راهبردی به روابط دو طرف داده است. روابطی که باعث نگرانی جدی این کشورها شده است.


اهداف و پیامدهای حضور ناتو در خلیج فارس


از جمله بهانه های آمریکا و متحدانش در ناتو برای توجیه حضور خود در خلیج فارس، ایران هراسی است تا بدین ترتیب زمینه وابستگی امنیتی بیشتر کشورهای این حوزه را فراهم آورند.


ایران همواره تلاش کرده است همسایگان جنوبی خود را درباره نیات دوستانه اش مطمئن سازد تا ضمن گسترش روابط منطقه ای، زمینه اقدامات روانی آمریکا و ناتو را برای ایجاد شکاف میان ایران و همسایگانش در چارچوب پروژه ایران هراسی کاهش دهد.


با این حال آمریکا به عنوان سردمدار ناتو  در پی حضور گسترده تر ناتو در منطقه خاورمیانه و  خلیج فارس است. پایگاههای هوایی آمریکا درمنطقه کماکان فعال است و مرکز سنت کام ( فرماندهی مرکزی آمریکا) و ستاد شاخه دریایی آن ، ناوگان پنجم ، همچون گذشته در بحرین مستقر است و تردد ناو‌های آمریکایی به خلیج فارس ادامه دارد. در این میانه، علاوه بر پایگاه دریایی فرانسه در امارات، نیروی دریایی بریتانیا که در سال ۱۹۷۱ به طور کامل از خلیج فارس خارج شده بود، به تازگی بعد از ۴۴ سال بار دیگر یک پایگاه دریایی در بندر سلمان بحرین تاسیس کرد ه است.
تاسیس دفتر ناتو در کویت نیز مزید برعلت شده است گو اینکه کشورهای جنوب خلیج فارس با نگاهی متفاوت آن را عاملی برای کمک به تامین امنیت خود میدانند. در این راستا وزیر خارجه کویت گفته است: «تحقق امنیت و ثبات در منطقه برای کویت اهمیت دارد. برای کویت مهم است با هر طرفی که از برقراری امنیت و ثبات در منطقه سود می برد، شریک باشد.»


بعید است که ناتو مایل به تاسیس یک پایگاه نظامی در جنوب خلیج فارس باشد زیرا سه عضو مهم آن یعنی آمریکا، فرانسه و بریتانیا پایگاههای ویژه خود را در منطقه برپا کرده اند.


مشارکت ناتو با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را می توان در راستای استراتژی ترویج ثبات در همسایگی ناتو و مناطق پیرامونی آن قلمداد کرد.


ظاهراً جرایم سازمان یافته، مهار ایران، تروریسم و مهار گروههای تروریستی و افراطی، جلوگیری از شکل گیری جریانات بی ثبات کننده در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، تأمین امنیت انرژی از جمله تهدیداتی است که ناتو را به همکاری با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس وادار کرده است.


در واقع ناتو درصدد است تا با تهدیدات نوین از جمله بنیادگرایی اسلامی و تروریسم مقابله کند، مانع از تضعیف رژیم منع گسترش سلاحهای هسته ای شده و با تضمین امنیتی شرکای منطقه ای، مانع دسترسی آنها به سلاح هسته ای شود، امنیت منابع انرژی و خطوط انتقالی آنرا تضمین کند و الگویی از نظم منطقه ای را با این کشورها ارائه کند که ایران و عراق در آن جایی نداشته باشند..


بنابراین یکی از اهداف تصویب سند ابتکار استانبول پیوند زدن جدی امنیت منطقه خلیج فارس با امنیت اروپا-آتلانتیک است. در واقع این پیوند بر مبنای تفسیر ناتو از امنیت بعد از جنگ سرد و تغییر اهداف، استراتژی ها و کارکرد این سازمان است.


دو نکته مهم در مورد چارچوب امنیتی مبتنی برسند ابتکار همکاری استانبول بین ناتو و کشورهای خلیج فارس آن است که اولاً این چارچوب همکاری امنیتی ، چارچوبی فراگیر و جامع نیست که تمام کشورهای منطقه از جمله ایران و عراق در آن احساس امنیت کنند.


دوم اینکه یکی از محورهای این سند تهدید هسته ای ایران بوده که با توافق هسته ای و نظارتهای آژانس بین المللی انرژی اتمی و اجرای داوطلبانه «ان پی تی» توسط ایران از بین رفته است.


نتیجه


حضور ناتو در خلیج فارس و ایجاد نظم امنیتی با کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در حالی است که امنیت در این منطقه از رهگذر مشارکت همه کشورهای عضو منطقه حاصل خواهد شد.  
و سه قدرت منطقه یعنی ایران و عراق و عربستان نباید تهدیدی علیه یکدیگر نباشند. تحولات کنونی منطقه نشان می دهد کنشهای منطقه ای نتوانسته اند ذهنیتی فراگیر و غیرایدئولوژیک و گفتمانی هویتی فراملی، فراگیر و متکثر ایجاد کنند.

                               

  تحلیل ایران
  تحریریه تحلیل ایران
  آدرس ایمیل : info@tahlileiran.ir
  آدرس سایت/وبلاگ:
  از همین نویسنده :


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :