موضوعات ‌مرتبط: اقتصادی نفت وگاز

a/129686 :کد

نفت اوپک از کاهش سقف تا رعایت نکردن سهمیه

تحلیل ایران

  ﺳﻪشنبه ۱۰ مرداد ۱۳۹۶ — ۲۰:۲۶
تعداد بازدید : ۳۵۲   
 تحلیل ایران -نفت اوپک از کاهش سقف تا رعایت نکردن سهمیه

ابتدای خرداد ماه امسال توافق اوپکی ها برای سهمیه بندی و کاهش سقف تولید با هدف افزایش قیمت نفت در بازار برای ۹ ماه آینده تمدید شد اما با گذشت فقط دو ماه خبرهایی از تخلف در رعایت سقف تولید منتشر شد.

به گزارش تحلیل ایران، بالا نرفتن قیمت نفت در بازار طبق پیش بینی ها، بهانه ای شد تا برخی اعضای اوپک تعهدات خود را در قبال کاهش سقف تولید رعایت نکنند. از سوی دیگر از آنجایی که این توافق به صورت داوطلبانه انجام شده، تخلف محسوب نمی شود و جریمه ای هم ندارد و تنها برچسب «متخلف» به کشورهایی که پایبند تعهدشان نبودند، خورده می شود.

 

برخی کارشناسان پیشنهاد داده اند برای ممانعت از خروج کشورها از توافق ، کمیته تخصصی نظارت بر بازار نفت احیا شود و عده ای هم معتقد هستند که عامل اصلی کاهش قیمت نفت نه این تخلفات کوچک در تولید نفت بلکه افزایش عرضه نفت «شیل» آمریکا در بازار است. «محمدعلی خطیبی طباطبایی» نماینده سابق ایران در هیات عامل اوپک با تشریح دلایل افزایش نیافتن قیمت نفت براساس پیش بینی های کارشناسان، می گوید: 90 درصد سهمیه سقف تولید تعیین شده برای کشورهای عضو اوپک و غیر اوپکی ها رعایت می شود و برای آن 10 درصدی که حاصل از تخلف برخی کشورها است، کاهش قیمت نفت، بزرگ ترین جریمه محسوب می شود. در ادامه مشروح گفت وگو با نماینده سابق ایران در هیات عامل اوپک آمده است:

**گفته می شود یکی از دلایلی که باعث شد قیمت نفت به اعداد و ارقام پیش بینی شده پس از تمدید توافق اوپک در سهمیه بندی های تولید، نرسد تخلفات برخی از اعضا در رعایت سقف تولید منطبق با سهمیه بندی ها بوده است. آیا تولید و عرضه بیش از حد سهمیه آنقدر قابل توجه بوده که بتواند قیمت ها را تحت تاثیرر قراردهد؟


** خطیبی طباطبایی: تا به امروز حدود 90 درصد سهمیه بندی های توافق شده در اوپک رعایت شده است و اعضای اوپک به تولید مطابق با سهمیه بندی ها متعهد بوده اند. اما باید توجه داشته باشیم که طبق توافق چند عضو اوپک از سهمیه بندی معاف شدند تا به میزان تولید سابق خود برسند. از این اعضای معاف شده از سهمیه بندی ها، تولید نفت دو کشور نیجریه و لیبی بسیار افزایش یافت که این افزایش تولید تخلف نبوده است. معتقدم ایران هم می تواند ظرفیت تولید خود را افزایش دهد چرا که توان تولید ایران پیش از اعمال تحریم ها بیش از 4 میلیون بشکه در روز بوده و به چیزی حدود 4 میلیون و 200 هزار بشکه در روز هم می رسید. در حال حاضر پس از توافق های اوپک تولید نفت در روز سه میلیون و 790 هزار بشکه است که به راحتی می توان این عدد را افزایش داد.

** این 10 درصدی که از رعایت سهمیه بندی ها منحرف شده اند، تا چه میزان بر روی بازار بین المللی نفت و انرژی تاثیر گذار بوده اند؟


** خطیبی طباطبایی: افزایش تولید قابل توجه دو عضو مستثنی شده از سهمیه بندی ها، به طور قطع می تواند در تغییر قیمت نفت در بازار جهانی تاثیر گذار باشد. اگر مجموع تولید این دو عضو پس از آخرین توافق به یک میلیون بشکه در روز هم برسد این رقم در تغییر قیمت ها موثر است. مگر مجموع سهمیه اعضای اوپک برای کاهش تولید نفت چقدر بوده است؟ اعضای اوپک در آخرین توافق متعهد شدند که در مجموع روزانه یک میلیون و 200 هزار بشکه تولید نفت کاهش پیدا کند و اعضای غیر اوپک هم برای کاهش 600 هزار بشکه در روز اعلام آمادگی کردند که از این رقم ، سهمیه روسیه 300 هزار بشکه در روز بوده است. در حال حاضر 90 درصد این سهمیه بندی رعایت شده است. اما شاید بهتر بود در اوپک توافق می شد که یک رقم معینی تولید نفت در روز بین کشورهای عضو اوپک مشخص شود به طوری که متناسب با افزایش تولید اعضای معاف از سهمیه بندی ها، سهمیه سایر اعضا کاهش پیدا کند. یعنی اگر به تولید کشورهای معاف از سهمیه بندی روزانه یک میلیون بشکه اضافه می شد همین مقدار از سهمیه سایر کشورهای عضو کاهش پیدا می کرد تا عرضه در بازار به تعادل می رسید.امروز قیمت نفت براساس پیش بینی ها افزایش نیافته است و به کمتر از 50 دلار رسیده این در حالی قرار بود پس از تمدید توافق اوپک قیمت از 60 دلار هم عبور کند. اگر خالص کاهش تولید نفت مورد توافق اوپک را در نظر بگیرید می بینید که با این افزایش تولید اعضای معاف از سهمیه ، اثر کاهش تولید سایر اعضا خنثی شده است.

**در بحث شناورسازی تولید فکر می کنید آیا می توان ساز و کاری برای اجرای این پیشنهاد ارائه داد؟ در حال حاضر کدام کشور عضو اوپک بیشترین سهم را در تولید دارد؟


**خطیبی طباطبایی: در حال حاضر عربستان بیشترین تولید نفت را بین سایر اعضای اوپک دارد. عربستان زمانی که تحریم ها علیه ایران اعمال شد عرضه خود را در بازار افزایش داد و توانست جای ایران را در بازار بگیرد. تولید نفت عربستان در آن زمان بین 8 تا 9 میلیون بشکه در روز بود اما توانست توان تولید خود را تا 10 میلیون و 500 هزار بشکه افزایش دهد. این کشور پس از توافق های اوپک هم سهمیه خود را از تولید بیش از 10 میلیون بشکه در روز کاهش داد و در واقع سهمیه عربستان از اوج تولید کاهش پیدا کرد. به طور قطع یکی از عوامل کاهش قیمت نفت همین سهمیه بندی ناعادلانه بوده است.

**آیا افزایش عرضه دو کشور نیجریه و لیبی آنقدر توانسته تاثیر گذار باشد که قیمت نفت را کاهش دهد؟ یا اینکه عامل دیگری هم در کنار این موضوع در بالا نرفتن قیمت نفت تاثیر گذار بوده است؟
**خطیبی طباطبایی: تولید نفت نیجریه و لیبی به میزان تولید قبل از وقوع مشکلات در حوزه انرژی در کشورشان بازگشته است . تولید این دو کشور به دلایلی از جمله وقوع جنگ های داخلی و غیره به شدت کاهش پیدا کرده بود و به روزانه 300هزار بشکه رسید، عرضه این کشورها تاثیری در تغییر قیمت نفت نداشت اما امروز تولید نفت این اعضای اوپک افزایش یافته و توانسته اثر کاهش تولید سایر اعضا را خنثی کند. البته عامل اصلی کاهش قیمت نفت تنها افزایش تولید اعضای معاف از سهمیه بندی ها نیست. یکی دیگر از دلایلی که قیمت نفت از 60 دلار عبور نکرد این بود که تولید و عرضه نفت کشورهای غیراوپکی مانند آمریکا افزایش یافت. تولید نفت شیل در آمریکا در حال افزایش است و هر چقدر تولید نفت آمریکا افزایش یابد، فشار بر قیمت ها بیشتر می شود. علت اصلی کاهش قیمت نفت در بازار جهانی را افزایش عرضه نفت آمریکایی می دانم.هر چند که چند کشور کشور غیراوپکی به توافق کاهش سهمیه بندی تولید نفت پیوستند از جمله روسیه اما آمریکا به این توافق ملحق نشد و تنها همین که اخبار افزایش تولید نفت شیل منتشر شود هم بر روی قیمت ها تاثیرگذار است.

**طبق گفته شما، تا 90 درصد از سهمیه بندی های توافق شده در اوپک رعایت شده است، آیا جریمه یا تنبیهی برای اعضایی که این سهمیه بندی ها را رعایت نمی کنند، پیش بینی شده است؟


**خطیبی طباطبایی: متاسفانه جریمه ای برای تخلف اعضای اوپک در رعایت سهمیه بندی ها پیش بینی نشده است. اگر یکی از کشورها در رعایت سهمیه بندی ها بد عهدی کند، در اجلاس وزرا به وزیر مربوطه آن کشور تذکر داده می شود. البته در جلسه ای بسته که کارشناسان در آن حضور ندارند. معمولا از آن وزیر برای علت تخلف توضیح خواسته می شود. اما هیچ گونه ساز و کار انضباطی و تنبیهی در این موارد وجود ندارد. بد عهدی ها و تخلفات جریمه ای ندارند و جریمه همه اعضا اوپکی و غیر اوپکی این است که قیمت نفت کاهش پیدا می کند.به غیر از اعضای اوپک، حدود 7 کشور غیر اوپکی در این توافق حضور دارند که سهم آنها از سهمیه بندی کاهش تولید نفت، 600 هزار بشکه در روز است. همین که درآمدهای حاصل از فروش نفت کاهش پیدا می کند جریمه بزرگی برای کشورهای عضو و غیر عضو محسوب می شود. البته برخی کشورهای عضو اوپک و غیر اوپک گفته اند که نمی توانیم توافق را رعایت کنیم چرا که امید داشته اند بعد از توافق قیمت نفت افزایش یابد. حالا از آنجایی که قیمت نفت افزایش نیافت و درآمدها بالا نرفت، انگیزه ای برای رعایت سهمیه بندی ها ندارند. معتقدم برای اینکه توافق موفق تری داشته باشیم باید پیرو توافق اول ، توافق دوم را انجام می دادیم به این معنا که شناورسازی سهیمه ها و کاهش دوم تولید نفت را اعمال می کردیم.

                               

  تحلیل ایران
  تحریریه تحلیل ایران
  آدرس ایمیل : info@tahlileiran.ir
  آدرس سایت/وبلاگ:
  از همین نویسنده :
نفت     قیمت     اوپک     بازار     تولید    


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :