موضوعات ‌مرتبط: سیاسی بین الملل

a/134183 :کد

عدم پایبندی آمریکا به برجام و عواقب لغو آن

ناصر محمدي

  چهارشنبه ۲۶ مهر ۱۳۹۶ — ۲۲:۰۵
تعداد بازدید : ۴۰۹   
 تحلیل ایران -عدم پایبندی آمریکا به برجام و عواقب لغو آن

جمعه گذشته دونالد ترامپ با انتقاد دوباره از توافق هسته ای با ایران، جمهوری اسلامی ایران را بار دیگر به اعمال تحریمهای جدید تهدید کرد. هنوز مشخص نیست که واشنگتن چه تحریمهایی را در نظر دارد.

رئیس جمهوری آمریکا به مشاورین خود دستور داده تا به این مسئله بپردازند. البته موضع گیری دونالد ترامپ مورد انتقاد همه رهبران جهانی، از جمله انگلیس، فرانسه و آلمان، چین و روسیه، قرار گرفته است. مواضع همه کشورها یکی بوده و مبتنی بر این است: تا زمانی که ایران همه تعهدات خویش در قبال برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) را رعایت می کند، تهدیدات ترامپ فقط می تواند اوضاع را وخیم کرده و مشکلات تازه ای را برای جامعه جهانی، بخصوص در منطقه خاورمیانه، بوجود آورد.


ناظرین سیاسی بر این عقیده هستند که شک و تردیدها در خصوص لغو توافق هسته ای، بدترین خبر برای تجار و شرکتهای بازرگانی غربی است که سعی می کنند جایی در بازار ایران برای خود باز کنند. وضعیت نامشخص مالی که بعد از سخنان ترامپ بوجود آمده، یکی از اصلی ترین موضوعاتی است که رسانه های گروهی مالی غربی، این روزها به بررسی آن پرداخته اند. البته به اعتقاد کارشناسان مسائل مالی، سیاست تحریمی واشنگتن در اوضاع مالی خود آمریکا نیز تاثیر منفی خواهد گذاشت. در واقع سیاستهای تحریمی زمانی بکار گرفته می شوند که اقدامات دیپلماتیک کارآمد نبوده و جنگ نیز مورد تمایل نبوده و یا ممکن نیست، مانند شرایطی که روسیه و چین برای آمریکا دارند.


البته تشدید تحریمها در طولانی مدت هم می تواند اعتماد به دلار آمریکا را در سیستم مالی جهانی از بین ببرد، برای اینکه پایه و اساس این تحریمها بر نقش دلار در مبادلات بازرگانی است، ولی در نهایت می تواند باعث تضعیف خود دلار شود. در چنین شرایطی، تقاضا برای سیستم جایگزین مالی مطرح خواهد شد و اگر این تقاضاها گسترش یابند، این دلار آمریکا و سیستم مالی این کشور خواهد بود که دچار آسیب می شود. از سوی دیگر وندی شرمن، مذاکره کننده ارشد آمریکایی در توافق هسته ای ایران گفت: تصمیم ترامپ در مورد برجام «فاجعه آمیز» است شرمن افزود: دونالد ترامپ با به چالش کشیدن توافق هسته ای ایران، هرگونه بخت گفتگو بر سر برنامه هسته ای کره شمالی را به خطر می اندازد.


روزنامه اینترنتی «وزگلیاد» روسیه در تحلیلی نوشته است: سخنان تند "دونالد ترامپ" رئیس جمهوری آمریکا درباره توافق هسته‌ای با ایران، حرفهای بی‌پایه و اساسی است و تهدید وی برای لغو آن بعید است تحقق یابد، برای اینکه کشورهای عضو گروه «1+5»، از جمله روسیه، ضامن رعایت توافقات صورت‌گرفته در چارچوب برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) هستند. مقامات تهران نیز به ترامپ هشدار داده‌اند که او قدرتی برای تغییر این توافقنامه بین المللی را ندارد. البته اگر این توافق منحصر به فرد لغو گردد، این امکان وجود دارد که جهان در آستانه یک جنگ هسته‌ای قرار بگیرد.


همچنین آقای دکتر روحانی اظهار داشت که برجام از سوی شورای امنیت سازمان ملل مورد تصویب قرار گرفته و به همین دلیل ترامپ یا کنگره آمریکا نمی‌توانند تغییری در آن به‌وجود آورند. پیش از این مقامات اتحادیه اروپا و بسیاری از رهبران کشورهای اروپایی هم بر عدم امکان آمریکا برای لغو یکجانبه این توافقنامه بین المللی تأکید و از تصمیم ترامپ در این باره ابراز ناامیدی کرده‌اند. امریکا در تلاش است که اروپا را در تصمیم خود همراهی کند. موضع‌گیری سرسختانه دونالد ترامپ درباره توافق هسته‌ای با ایران، بیشتر به‌خاطر آن است که دولت سابق آمریکا این توافقنامه را امضاء کرده و "هیلاری کلینتون" که دشمن داخلی ترامپ محسوب می‌شود، از طرفداران آن است.


اگر اوضاع داخلی در آمریکا را کنار بگذاریم، بعید است رئیس جمهوری آمریکا در عرصه بین المللی بتواند حامی‌ای در این رابطه برای خود پیدا کند و اگر ترامپ از سرسختی خود دست برندارد، احتمالاً در انزوای بین المللی قرار خواهد گرفت.دونالد ترامپ با ضوابط و حقوق بین الملل درست برخورد نمی‌کند و موضع‌گیری او در قبال برجام نیز، مغایر با قوانین بین المللی است، این در حالی است که آمریکا به‌صورت یکجانبه حق لغو یک توافقنامه بین المللی را ندارد».بعید است که کنگره آمریکا دست به چنین ریسکی زده و توافق هسته‌ای با ایران را لغو کند، ولی اگر کنگره واقعاً دست به چنین کاری بزند، این اقدام در وهله نخست به‌ضرر خود ایالات متحده تمام خواهد شد، برای اینکه در مغایرت با منافع سایر کشورها، از جمله متحدان اروپایی خود آمریکا قرار خواهد گرفت. 


به نظر می رسد که سیاست ضدایرانی رئیس جمهوری آمریکا بیشتر یک ژست سیاسی و راه دیگری برای بزرگنمایی خویش است، در حالی که ایران سالهای سال تحت تحریمهای آمریکا زندگی کرده و اعمال تحریم‌های جدید از سوی دولت ترامپ، وحشت خاصی در ایران به‌وجود نخواهد آورد، بنابراین اعمال فشار بیش از حد بر ایران و استفاده از تمامی اهرم‌های فشار، بیشتر از آنکه تأثیری بر ایران داشته باشد، باعث بحران بین المللی خواهد شد."دونالد ترامپ" رئیس جمهوری آمریکا پیش از این در سخنانی از تایید گزارش کنگره این کشور در مورد پایبندی ایران به توافق هسته‌ای خودداری کرد، وی یادآور شد که کاخ سفید به همراه کنگره روی «نقصهای جدی» این توافقنامه کار خواهد کرد. ترامپ همچنین وعده داد که آمریکا تحریمهای جدیدی را علیه تهران اعمال خواهد کرد.


ابتکارعمل ترامپ اکنون به کنگره آمریکا ارائه شده و وضعیت آن طی دو ماه آینده روشن خواهد شد. از این سو احتمال دارد کنگره آمریکا تحریمهایی علیه ایران اعمال کند، ولی آنها موثر واقع نخواهند شد. ترامپ و کنگره بسیار مایل باشند تا تحریمهای جدیدی علیه ایران اعمال کنند، هرچند اکثر تحریمهای قبلی هنوز لغو نشده اند. البته این تحریم‌ها یکجانبه و تنها از سوی آمریکا خواهند بود، ولی در هر صورت کار بانکهای بین المللی برای همکاری با طرف ایرانی را دشوار خواهد کرد. البته این تحریمها تاثیر زیادی برجمهوری اسلامی ایران ندارد و سیاست منطقه ای ایران همچنان حمایت از محور مقاومت و مقابله با زایده خواهی های نظام سلطه در این منطقه است و همواره  به نفوذ و حضور خود در این منطقه ادامه خواهد داد و  سیاست های تحریمی آمریکا نمی تواند اهداف کلی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی را تغییر دهد.




 

                               

  ناصر محمدي
  پژوهشگر علوم سیاسی
  آدرس ایمیل : nasser.t747@gmail.com
  آدرس سایت/وبلاگ:


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :