موضوعات ‌مرتبط: سیاسی سیاست داخلی

a/138484 :کد

ضرورت مدارا محوری در جامعه ایران

تحلیل ایران

  جمعه ۲۷ بهمن ۱۳۹۶ — ۱۳:۰۶
تعداد بازدید : ۳۹۹   
 تحلیل ایران -ضرورت مدارا محوری در جامعه ایران

ضرورت مدارامحوری در جامعه ایران و پیوند آن با ظرفیت های مسکوت مانده قانون اساسی در کلام رییس جمهوری، می تواند آغازگر رهیافتی تازه برای تفسیر رحمانی از قانون و کاهش تنش های جاری در عرصه سیاست و اجتماع ای

به گزارش تحلیل ایران،فرآیند تدوین قانون اساسی چه در پاریس سال 57 و چه در تهران سال 58، پروسه ای بود که با تکیه بر تجربیات آزموده شده و مبانی دین اسلام تلاش می کرد تا بهترین و جامع ترین راهکارها برای اداره ایران را در قالب قانون اساسی تدوین کند. 

 

این قانون گرچه به حکم تحریر به دست انسان، به طور قطع آلوده به کاستی است اما در تمام اصول آن تلاش شده همه جوانب و تا حد امکان برای اداره کشور در نظر گرفته شود. شرایط ویژه دوران انقلاب که از ویژگی های تمام انقلاب هاست، اجرای آن را در قالب سخت و فاقد انعطاف موجه جلوه داد. به دیگر سخن در پی هر انقلاب تنها یک قانون سخت می تواند از فزونی آسیب ها به کشور و مردم پیشگیری کند. تجربه مردم ایران در این زمینه به واسطه آغاز جنگ تحمیلی متفاوت تر از دیگر تحرکات انقلابی جهان پیگیری شد و همین تفاوت، ظرفیت سازی از قانون اساسی جمهوری اسلامی و توجهی فراتر را به تعویق انداخت. با پایان جنگ نیز ساختن کشوری که هشت سال در طوفان بمب بوده و داغدار فرزندان خود است، فرصتی برای مباحثه درباره نحوه تفسیر قانون اساسی نداد.


دوران اصلاحات گرچه می توانست برهه مناسبی بر آغاز ظرفیت سازی برای قانون اساسی باشد اما فراز و فرودهای این دوران هم اجازه تحقق چنین امری را نداد. دولتمردان پس از اصلاحات، در زمان هایی حتی عمل به نص صریح قانون را هم نمی پذیرفتند بنابراین انتظار برای استفاده بهینه از قانون به منظور گام برداشتن در مسیر پیشرفت از صاحبان چنین شیوه ای چندان موجه نبود. دولت نخست تدبیر و امید گرچه قانون را شاخصه اصلی کشورداری خود معرفی کرد اما به دلیل شرایط خاص ایران در آن مقطع، فرصتی برای تفسیر مدارامحور از قانون نیافت. دولت دوم اما با ثبات نسبی موجود در تکاپوی گشودن راهی برای تفسیر رحمانی تر از قانون است. تکاپویی که در کلام رییس جمهوری در جشن پیروزی انقلاب اسلامی نمود یافت.


حجت الاسلام روحانی در بیست و دوم بهمن ماه امسال و در جمع راهپیمایان گفت: «ثمره انقلاب و میراث امام قانون اساسی است. باید قانون اساسی را پاس بداریم و از ظرفیت استفاده کنیم. یک مقدار مدارای ما بیشتر شود. آستانه تحمل را بالا ببریم. در کنار هم برای کشور و ملت خود گام برداریم.»اشاره رییس جمهوری به افزایش مدارا در جامعه امروز قابل تامل و حکایت از کمبود آن مهم در روابط انسانی است. گرچه بخشی از سخنان رییس جمهوری با انتقاداتی از سوی جریان سیاسی رقیب همراه شد اما آنچه روحانی گفته ضرورت امروز جامعه ایران است. مفهوم مدارا باید به گفتمان سیاسی و اجتماعی جامعه ایران بازگردد تا تلاطم های موجود در جامعه کاسته شود و آرامش هم در سطح تصمیم گیران و مسوولان و هم جامعه افزایش یابد. آنچه اما در سخنان روحانی قابل تامل است، پیوند دو موضوع مدارا و قانون اساسی بود.


رییس جمهوری معتقد است قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ظرفیت مدارامحوری را داراست و اکنون پس از گذشت چهاردهه از بهمن 57 وعبوراز مرحله انقلاب اسلامی به نظام جمهوری اسلامی می توان این ظرفیت مدارامحوری را از اصول قانون اساسی استنباط کرد. گرچه رواج تساهل و تسامح در اجرای قانون نیست . درعین حال که در روابط جریان ها و چهره های سیاسی عدم حضور حلقه اتصال و کاتالیزوری چون «مدارا» کاملا مشهود است. ازهمین روی مدارا محوری در کنشگری ، تصمیم گیری و قضاوت ها می تواند الگوی ارزشمندی برای رفتار مردم در جامعه ایران باشد. اگر مدارامحوری را فرآیندی زمان بر بدانیم، آغاز سریع تر چنین پروسه ای به نفع مردم و جامعه خواهد بود. کاهش تنش ها در سطح نخست قدرت، فضای آرامی را در اختیار مسوولان به ویژه دستگاه اجرایی قرار می دهد تا بدون دغدغه هجمه و حمله و توهین از سوی جریان رقیب بتواند به سیاستگذاری و برنامه ریزی بپردازد.


مدارا محوری در سطح جریان های سیاسی و احزاب هم می تواند از حجم اعتراضات علیه یکدیگر بکاهد. چنین گفتمانی در سطح قضاوت و ارزیابی هم می تواند عرصه را برای حضورهمه سلایق و عقاید در قدرت باز کند. تغییر چنین نگرشی از سوی نهادهای حاکمیت و مسوولان، به طور یقین بر جامعه و مردم هم تاثیرگذار خواهد بود و مهمترین نتیجه چنین تاثیری می تواند افزایش همدلی و حراست از منافع ملی در سایه آن همدلی باشد که مورد تاکید رییس جمهوری بود.

                               

  تحلیل ایران
  تحریریه تحلیل ایران
  آدرس ایمیل : info@tahlileiran.ir
  آدرس سایت/وبلاگ:
  از همین نویسنده :


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :