موضوعات ‌مرتبط: سیاسی سیاست خارجی

a/139583 :کد

نشست آنکارا؛ توافق برای پایان یک بحران

تحلیل ایران

  جمعه ۱۷ فروردین ۱۳۹۷ — ۱۹:۱۰
تعداد بازدید : ۳۱۶   
 تحلیل ایران -نشست آنکارا؛ توافق برای پایان یک بحران

کشورهای ضامن آتش بس به عنوان سه ضلع مثلث امید، گرد هم آمدند تا ضمن تاکید بر حفظ تمامیت ارضی این کشور، راهکار حل بحران را گفتگو و دوری از نظامی گری های قدرت های فرا منطقه ای اعلام کنند.

به گزارش تحلیل ایران، پایتخت ترکیه روز گذشته میزبان رییس جمهوری ایران و روسیه در قالب دومین اجلاس سه جانبه برای حل بحران در سوریه بود. اجلاسی که در کنار امیدآفرینی به حل جنگ داخلی در سوریه، فرصت مغتنمی برای تثبیت و تحکیم بنیان های سیاسی و اقتصادی میان سه کشور بود. روزنامه های چاپ امروز 16 فروردین ماه به بررسی و تحلیل این نشست پرداختند.پاسخ رهبر انقلاب به نامه چندی پیش رییس دفتر سیاسی حماس و تاکید ایشان بر تداوم حمایت ایران از فلسطین در کنار حاشیه ها و شایعه های رایج درباره فیلتر برخی پیام رسان ها از دیگر محورهای مورد توجه مطبوعات در روزنامه های چاپ امروز بود.

**بحران های منطقه ای و نقش آفرینی مثلث ایران- ترکیه-روسیه
دومین اجلاس روسای جمهوری ایران، سوریه و ترکیه با محوریت بحران سوریه، روز گذشته در آنکارا پایتخت ترکیه برگزار شد. موافقت نامه های تجاری سه جانبه و قراردادهای سرمایه گذاری منعقد شده در کنار هماهنگی مواضع سیاسی در قبال جنگ داخلی در سوریه، از مهمترین دستاوردهای نشست آنکارا است که در روزنامه های چاپ امروز مورد توجه و تحلیل قرار گرفت.روزنامه «ایران» در گزارش خود از نشست آنکارا آورد: ایران، روسیه و ترکیه در دومین نشست سه‌جانبه خود بر ادامه روند صلحی که از حدود 14 ماه پیش برای کمک به پایان بحران سوریه آغاز شد، تأکید کردند.


نشست آنکارا در عین حال فرصتی شد تا با تبیین نقشه راه ادامه روند آستانه سه کشور مواضع خود را در قبال آخرین تحولات میدانی سوریه اعلام نمایند. چنان که رئیس جمهوری کشورمان ضمن تأکید مجدد بر موضع ایران در مخالفت با مداخله نظامی کشورهای دیگر در سوریه که با هدف ایجاد تجزیه قومی و برخلاف خواست حاکمیت ملی سوریه انجام می‌شود نسبت به اقدامات نظامی ترکیه در عفرین موضع گرفت و صراحتاً از این کشور خواست کنترل این مناطق را در اختیار ارتش سوریه قرار دهد.


رئیس جمهوری در سخنان خود در این نشست، تعیین چهار منطقه برای کاهش تنش در سوریه پس از 6 سال، مهار درگیری‌ها در مناطق مختلف محل سکونت بخش عمده جمعیت این کشور، ایجاد اراده ترک مخاصمه میان طرف‌های سوری را از جمله دستاوردهای اقدام سران سه کشور در 15 ماه گذشته برشمرد. ایران در تحلیل این نشست در بخش اول دفتر خود یادداشتی به قلم «صادق ملکی» منتشر کرده است که در بخش هایی از آن می خوانیم: نشست آنکارا با محور قرار دادن ضرورت تداوم تلاش برای دستیابی به راه حل سیاسی، تأکید بر مبارزه با تروریسم، حفظ تمامیت ارضی سوریه و... در حالی پایان یافت که نگاه ایران، ترکیه و روسیه به حاکمیت مستقر در دمشق یکسان نبوده و در ماه‌های اخیر علاوه بر نقض تمامیت ارضی سوریه توسط ترکیه، آنکارا همچنان تأکید بر عدم پایبندی به تداوم سیادت اسد بر سوریه داشته است. با این حال تأکید هر سه کشور بر حفظ تمامیت ارضی سوریه در بیانیه پایانی نشست آنکارا جای امیدواری دارد.


سفر روحانی و پوتین به ترکیه در کنار شرکت در نشست آنکارا، سفری دو جانبه بود که در عمق خود پیام برای ایران، روسیه و در عین حال کشورهای منطقه و نظام بین‌الملل داشت. ترک‌ها روند بازی باخته در سوریه را با چرخشی معقول تغییر داده و توانسته‌اند روابط مسکو- آنکارا را از سایه خنجر فرو رفته بر پشت پوتین، به مرحله‌ای برسانند که در کنار برگزاری اجلاس سه جانبه، رئیس جمهوری روسیه پروژه احداث نیروگاه‌های هسته‌ای به ارزش 20 میلیارد دلار را افتتاح نماید.


«اعتماد» دیگر روزنامه ای است که تصویر صفحه نخست خود را به این اجلاس اختصاص داد و در گزارشی با عنوان «معماران آتش‌بس» آورد: کاخ بش‌تپه آنکارا، رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهور ترکیه در جامه میزبان و چهره‌های مصمم و خندان ولادیمیر پوتین و حسن روحانی، روسای جمهور روسیه و ایران در قامت مهمان‌هایی که آمده‌اند تا مسیر راه‌حل‌یابی برای بحران سوریه هفت سال پس از آغاز آن را ادامه دهند. دیدار سه‌جانبه در پایتخت ترکیه در روزهایی که دونالد ترامپ، رییس‌جمهور ایالات متحده سرسختانه اصرار دارد که نیروهای امریکایی باید از این کشور خارج شوند در رسانه‌های بین‌المللی بازتاب بسیاری پیدا کرد. در حالی که اروپا، امریکا و کشورهای منطقه‌ای روی خوشی به مثلث ایران، سوریه و ترکیه نشان نداده‌اند اما رسانه‌ای مانند واشنگتن پست در این باره می‌نویسد: سه کشور توانسته‌اند در چهار منطقه مهم در سوریه کاهش تنش را برقرار کنند و همزمان چند دور از رایزنی و گفت‌وگو میان دولت سوریه و مخالفان برگزار شده است.


این روزنامه در سرمقاله خود به قلم «قاسم محبعلی» تحلیلگر مسائل منطقه ای می نویسد: آنکارا دیروز میزبان کشورهایی بود که در حال حاضر قدرت‌های اصلی در غرب فرات محسوب می‌شوند، اما در شرایطی که تحولات بین‌المللی به سمت یک جنگ سرد تازه میل می‌کند، ممکن است رودخانه فرات، همانند دهه‌های گذشته مانند دیوار برلینی تازه ظهور کند که مذاکرات این سوی دیوار، با آن سوی آن متفاوت است. به این دلیل که به جز سه کشور ایران، ترکیه و روسیه، بازیگران دیگری نیز در سوریه حضور دارند، نمی‌توان با قطعیت پیش‌بینی کرد که حتی در صورت توافق کامل سه کشور، شرایط کاملا مطابق برنامه پیش رود.


استمرار درگیری میان کردها و ترکیه، یا احتمال رویارویی دولت مرکزی سوریه با ترکیه و همچنین حضور امریکا می‌تواند مسائلی باشد که از حوزه اراده مشترک روحانی، پوتین و اردوغان خارج باشد. «توافق در آنکارا درباره آینده سوریه» عنوان گزارش روزنامه «شرق» از نشست سه جانبه آنکارا است که در بخش هایی از آن می خوانیم: دومین دور نشست سه‌جانبه ایران، ترکیه و روسیه درباره سوریه روز گذشته در حالی برگزار شد که طبق پیش‌بینی‌ها، هیچ‌کدام از میهمانان مدعو این نشست، انتقاد صریحی به اردوغان در ماجرای حمله به عفرین نکردند. در واقع این نشست نتوانست حمله ترکیه به عفرین را تحت‌الشعاع خود قرار دهد.


حسن روحانی صرفا با اشاراتی کلی به عفرین، بر حفظ تمامیت ارضی سوریه تأکید کرد؛ بدون اینکه از مسبب حمله نامی ببرد. عکس‌های منتشرشده از روحانی، او را دست در دست اردوغان و پوتین نشان می‌داد. در پایان نشست سه‌جانبه ایران، روسیه و ترکیه، بیانیه‌ای صادر شد. آنها تأکید کردند هیچ اقدامی، صرف‌نظر از اینکه چه کسی آن را انجام دهد، نباید ناقض این اصولی باشد که به تأیید قطع‌نامه‌های مربوط به سازمان ملل و نیز خواست نمایندگان همه بخش‌های جامعه سوری رسیده است. در روزنامه «تجارت» می خوانیم: دومین اجلاس سه جانبه رؤسای جمهور ایران، روسیه و ترکیه با محوریت موضوع سوریه با حضور حجت‌الاسلام حسن روحانی، ولادیمیر پوتین و رجب طیب اردوغان در کاخ ریاست جمهوری ترکیه آغاز شد. در این نشست رئیس جمهور روند مذاکرات آستانه و نقش ایران، ترکیه و روسیه در حل بحران سوریه را کلیدی و حائز اهمیت برشمرد و تاکید کرد: گفتگوهای سوری-سوری باید تا رسیدن به یک راه حل مرضی الطرفین از جمله انجام اصلاحات لازم در قانون اساسی و برگزاری انتخابات آزاد و سالم ادامه یابد. دخالت بیگانگان در تعیین نوع و شکل حکومت سوریه تنها تداوم بحران را به دنبال دارد.


«ابتکار» دیگر روزنامه ای بود که به نشست آنکارا پرداخت و در گزارش خود آورد: در دومین اجلاس سه جانبه روسای جمهور ایران، روسیه و ترکیه مانند سایر دیدارهای رسمی، در وهله نخست، روحانی، پوتین و اردوغان با یکدیگر عکس یادگاری گرفتند و پس از این بخش از مراسم این مقامات به مذاکرات اصلی پرداختند. سابق بر این، روسای جمهور ایران، روسیه و ترکیه در روز نخست آذرماه سال 96 در شهر سوچی روسیه نیز نشستی پیرامون سوریه برگزار و بیانیه مشترکی را در این راستا منتشر کردند.


حسن روحانی در این نشست به سخنرانی پرداخت و محورهای اصلی این اجلاس را مشخص کرد. وی در خلال صحبت‌های خود نقش ایران، ترکیه و روسیه در حل بحران سوریه را کلیدی و حائزاهمیت برشمرد و تاکید کرد که تلاش واقعی برای پایان بحران سوریه و ایجاد بسترهای لازم برای بازسازی این کشور و فراهم کردن زمینه‌های بازگشت آوارگان به محل زندگی خود باید مورد اهتمام سه کشور و جامعه جهانی قرار گیرد. در روزنامه «جهان صنعت» می خوانیم: جنگ و بحران سوریه که با جنگ داخلی آغاز و با دخالت بیگانگان و حضور تروریسم تکفیری پیچیده شد، از موضوعات مهم و چالش‌برانگیز موجود در منطقه و جهان است‌. شدت این مساله باعث شده که علاوه بر دولت و معارضان سوری، کشورهای ایران، ترکیه و روسیه با هدف همکاری‌های سه جانبه برای حل این بحران و پایان دادن به مناقشات این کشور سلسله نشست‌ها و مذاکراتی را برگزار کنند‌.


بحران سوریه به جهت حضور نیروهای نظامی ترکیه در عفرین پیچیده‌تر شده؛ اما نشست آنکارا از آنجا که بدون حضور گروه‌های فرامنطقه‌ای برگزار شد، قابل اهمیت است چراکه با توجه به دستاورد نشست‌های پیشین و همچنین فروپاشی داعش در منطقه، همکاری‌های سه‌جانبه کشورهای ضامن، می‌تواند تسهیل‌کننده روند ایجاد صلح و ثبات و کاهش تنش و خشونت در بحران سوریه باشد‌. نهایتا این نشست سه‌جانبه، با بررسی مسایل آینده در شمال سوریه با مذاکرات روسای جمهور برگزار شد‌.
«نه به تجزیه سوریه» عنوان گزارش روزنامه «جوان» است که در بخش هایی از آن می خوانیم: روسای جمهور ایران، روسیه و ترکیه روز گذشته در آنکارا گردهم آمدند تا در خصوص آینده سوریه با یکدیگر بحث و تبادل نظر کنند؛ آینده‌ای که حالا با پایان یافتن عمر داعش در سوریه و سنگین شدن کفه ترازو به نفع جبهه مقاومت، از هر زمان دیگر از زمان آغاز درگیری‌ها در سوریه درخشان‌تر به نظر می‌رسد.


حال نشست آنکارا را باید در ادامه مذاکرات آستانه و اجلاس سوچی دانست که عامل اصلی برقراری صلح نسبی در سوریه شد و زمینه را برای تمرکز بیشتر برای از میان برداشتن داعش فراهم کرد. نشستی که به نظر می‌رسد تمرکز آن تعیین سرنوشت آینده سوریه و بازسازی این کشور است و نکته مشترک تمامی گفته‌ها تأکید بر تمامیت ارضی سوریه و جلوگیری از تجزیه این کشور است. روزنامه «شهروند» هم به نشست سه جانبه در آنکارا پرداخت و نوشت: دیگر مدت‌ها است که نشست‌های بین‌المللی در سوریه تنها با حضور ایران، ترکیه و روسیه برگزار می‌شود. حدود پانزده ‌ماه پیش، ایران روسیه و ترکیه روند آستانه را به منظور موفقیت بیشتر مبارزه با تروریسم؛ مقابله با تمایز دینی، مذهبی و قومی؛ خاموش‌کردن شعله‌های منازعه و سرانجام تحقق صلح فراگیر در سوریه شکل داده و از آن زمان تاکنون آن را با جدیت دنبال کرده‌اند. تعیین چهار منطقه برای کاهش تنش در سوریه توانست پس از 6 سال درگیری‌ها را در مناطق مختلف محل سکونت بخش عمده جمعیت سوریه مهار و اراده ترک مخاصمه را در بین طرف‌های سوری ایجاد و به مرور تقویت کند.

**تاکید رهبر انقلاب بر تداوم حمایت ایران از فلسطین
رهبر انقلاب روز گذشته در پاسخ به نامه چندی پیش «اسماعیل هنیه» رییس‌دفتر سیاسی جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس)، تاکید کردند ایران همواره خود را موظف به حمایت از مقاومت مردم فلسطین می داند. محورها و همچنین متن نامه رهبر انقلاب به هنیه در روزنامه های چاپ امروز مورد توجه قرار گرفت. روزنامه «کیهان» بخشی از نامه رهبری را منتشر کرد و نوشت: در روزهائی که شدت یافتن ظلم و قساوت دشمن صهیونیست در غزه، دلبستگان به مسئله‌ فلسطین را غمگین و خشمگین ساخته، لازم می‌دانم بار دیگر بر مواضع همیشگی جمهوری اسلامی در این مسئله‌ مهم که در صدر مسائل امت اسلامی است تأکید کنم. بی‌شک مبارزه و مقاومت تنها راه نجات فلسطین مظلوم و تنها نسخه شفابخش جراحات وارد بر پیکر آن ملت شجاع و سرافراز است.


روزنامه «آرمان» هم به نقل از نامه رهبری در خطاب به اسماعیل هنیه نوشت: جنابعالی در نامه محبت‌آمیز خود برخی از چالش های بزرگ امت اسلامی را مطرح کرده و به خیانت و نفاق برخی از کشورهای عرب این منطقه و نقشه‌های خباثت‌آمیز آنان در تبعیت از شیطان بزرگ (آمریکا)‌اشاره نموده و نیز از مجاهدان فلسطینی به‌عنوان مبارزان خط مقدم در برابر فشار و ظلم و جنایت دشمن یاد کرده‌اید. آنچه در این باره نوشته‌اید حقیقت محض و مورد تأیید ما است. ما خود را موظف به حمایت از شما از هر نوع آن می‌دانیم.


روزنامه «جمهوری اسلامی» آورد: حمایت از فلسطین وظیفه‌ ای دینی و نیز فریضه‌ای انسانی و فراتر از حوادث و تحولات سیاسی است و ان‌شاءالله همچون گذشته به این وظیفه عمل خواهیم کرد. دولت ها و ملت های مسلمان و جریانات اسلامی همگی مخاطب و موظف به این وظیفه بزرگند. امروز بازگشت به عزّت و اقتدار برای امت اسلامی منحصراً در گرو ایستادگی در برابر استکبار و نقشه‌های خباثت‌آمیز آن است، و مساله فلسطین در راس همه مسائل بین‌الملل اسلامی در مقابل استکبار است.


روزنامه «اطلاعات» با اشاره به راهکار ارائه شده از سوی رهبر انقلاب در موضوع فلسطین آورد: حرکت به سمت مذاکره با رژیم فریبکار و دروغگو و غاصب، خطای نابخشودنی بزرگی است که پیروزی ملت فلسطین را به عقب می‌اندازد و جز خسران عاید آن ملت ستم‌کشیده نمی‌کند. علاج این همه تقویت جناح مبارز و مقاوم در دنیای اسلام و تشدید مبارزه با رژیم غاصب و پشتیبانان آن است. ملتها و بویژه جوانان غیور در کشورهای اسلامی و عربی و نیز دولتهائی که نسبت به فلسطین احساس مسئولیت می‌کنند، باید این وظیفه‌ی بزرگ را کاملاً جدی بگیرند و با مجاهدت حماسی و مدبّرانه دشمن را مجبور به عقب‌نشینی به سمت نقطه‌ی زوال کنند. در روزنامه جوان بخش دیگری از نامه رهبری را اینگونه می خوانیم: ملت‌ها و به ویژه جوانان غیور در کشورهای اسلامی و عربی و نیز دولت‌هایی که نسبت به فلسطین احساس مسئولیت می‌کنند، باید این وظیفه‌ بزرگ را کاملاً جدی بگیرند و با مجاهدت حماسی و مدبّرانه دشمن را مجبور به عقب‌نشینی به سمت نقطه‌ زوال کنند. از خداوند متعال کمک به شما و همه‌ نیروهای مقاومت را خواستارم و نزدیک شدن روز پیروزی شما را که امری قطعی است مسئلت می‌کنم.

**فیلترینگ تلگرام از دروغ تا واقعیت
خبرهای ضدو نقیض از موضوع فیلتیرنگ برخی پیام رسان های مورد استفاده مردم به تحلیل های روزنامه های صبح ایران هم راه یافت. برخی مطبوعات چاپ امروز با نگاهی انتقادی به موضوع فیلتر تلگرام پرداختند و برخی دیگر ضمن انعکاس نظر رییس جمهوری درباره موضوع فیلترینگ، چنین رویکردی را خلاف نظر دولت و شایعه دانستند. روزنامه ایران در گزارش خود درباره نظر رییس جمهوری می نویسد: سخنان رئیس جمهوری درباره نفی فیلترینگ تلگرام همرا با تقویت پیام‌رسان‌های داخلی که در دیدار عیدانه 14 فروردین بیان شد، آنقدر صریح و روشن بود که نیاز به تأویل و تعبیر نداشت. باوجود این صراحت و شفافیت، برخی رسانه‌ها در خبرسازی‌های غیرحرفه‌ای و مغایر با انسجام ملی، مدعی شدند رئیس جمهوری دستور فیلتر شدن تلگرام را داده است.


حالا اما یک منبع آگاه در دفتر رئیس جمهوری و زهرا ساعی، نماینده تبریز در مجلس شورای اسلامی که در جلسه حضور داشتند، با ارائه روایت‌های یکسانی از سخنان رئیس جمهوری به «ایران» گفتند که اتفاقاً رئیس جمهوری نه تنها چندبار بحث فیلتر شدن تلگرام را غلط و غیرمنطقی توصیف کرد، بلکه تأکید کرد بیان این اخبار، در روزهای پایان سال گذشته و آغاز سال جدید، کام مردم را تلخ کرد و نباید این اتفاق می‌افتاد. روزنامه آرمان هم در گزارش خود درباره تحریف سخنان رییس جمهوری و برداشت فیلترینگ از این سخنان نوشت: رئیس‌جمهوری از بروز شایعاتی در خصوص فیلترینگ تلگرام انتقاد کرده بود و سپس ضمن تاکید بر لزوم داشتن یک شبکه پیام رسان داخلی امن و ارزان بحث فیلترینگ تلگرام را رد کرد. اما تنها یک روز پس از این دیدار دو روزنامه منتقد دولت خبر از دستور روحانی برای محدودیت و فیلترینگ تلگرام دادند.


یک منبع آگاه در دفتر رئیس جمهوری نیز ادعای برخی رسانه ها مبنی بر دستور رئیس جمهوری برای فیلترشدن تلگرام را «دروغ و تحریف» دانست. این منبع آگاه در گفت‌و‌گو با گفت:«همان‌طور که رئیس جمهوری در این جلسه گفتند، رویکرد، نه فیلتر کردن، بلکه باید عدم هرگونه انحصار در رسانه ها و پیام رسان ها و نیز تمرکز بر تولید محتوای مناسب باشد. آنچه در این جلسه از سوی رئیس جمهوری مطرح شد، یک راهبرد درخصوص کل فضای مجازی و ‌پیام رسان ها است.» روزنامه شرق از جلسه ویژه کمیسیون امنیت ملی درباره تلگرام خبر داد و نوشت: سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس از برگزاری جلسه فوق‌العاده این کمیسیون درباره تلگرام با حضور وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات خبر داد. سیدحسین نقوی‌حسینی گفت: بیستم فروردین، جلسه ویژه‌ مشترک کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی و کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با عنوان «بررسی تهدیدهای اقتصادی شبکه تلگرام و ضرورت تأمین امنیت اطلاعات شخصی افراد در شبکه‌های پیام‌رسان داخلی» برگزار خواهد شد.


جلسه مذکور با حضور محمدجواد آذری‌جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و ابوالحسن فیروز‍‌آبادی، دبیر مرکز ملی فضای مجازی، برگزار خواهد شد. هدف از برگزاری این جلسه، بررسی تهدیدهای اقتصادی تلگرام و اهمیت پیام‌رسان‌‌های داخلی است. همچنین نقاط ضعف و قوت آنها و دستیابی به راهبردی واحد و دقیق از دیگر اهداف برگزاری این جلسه خواهد بود. روزنامه اعتماد در یادداشتی به قلم «محمدعلی ابطحی» فعال سیاسی آورد: عملا در رسانه‌ها و در کلام مسوولان تلگرام به جای اصل اینترنت نشسته است که این حساسیت نسبت به یک اپلیکیشن مایه تاسف و انحطاط فرهنگی است. انحصاری نبودن کانال ارتباطی با جهان و وجود راه‌های متعدد ارتباطی نشانه توسعه است و باید از آن استقبال کرد.


شکی نیست که در این دنیا بدون وصل بودن به شبکه جهانی نمی‌توان زندگی کرد. حساسیت اصلی باید روی پویا بودن و فعال بودن و پر سرعت بودن شبکه مجازی باشد. البته فیلتر کردن مثل سایر اموری که ممنوع شده است تا به حال نتوانسته موفق باشد. پس از این هم موفق نمی‌شود. باید در این دنیا با جامعه جدید جهانی تعامل کرد. تعاملی که البته در صدی از خسران‌های فرهنگی و دینی و سیاسی را با خود داشته و این معضل همه دنیا هم بوده است.

                               

  تحلیل ایران
  تحریریه تحلیل ایران
  آدرس ایمیل : info@tahlileiran.ir
  آدرس سایت/وبلاگ:
  از همین نویسنده :


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :