موضوعات ‌مرتبط: سیاسی تحریف تاریخ

a/145398 :کد

در برابر تحریف تاریخ چه باید کرد؟

محمد درودیان

  شنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۷ — ۱۶:۲۲
تعداد بازدید : ۲۷۵   
 تحلیل ایران -در برابر تحریف تاریخ چه باید کرد؟

بیانیه ستادکل درباره برخورد با تحریف‌کنندگان تاریخ دفاع مقدس، بازتاب متفاوتی داشت، برخی با نگرانی از تحریف تاریخ، بر لزوم مدیریت آن تأکید و برخی دیگر برخورد قانونی را تهدید به سخن نگفتن تعبیر کردند

بررسی حاضر را با این فرض انجام داده ام که «تحریف همزاد تاریخ است». به این اعتبار، مساله شامل دو بخش بمعنای «واقعیات تاریخی بصورت مستقل» و عارضه ای به نام «تحریف واقعیات» که بعدها صورت می گیرد، نیست، بلکه از همان آغاز، سرشت واقعیات بر اثر برداشت و تفسیر متفاوتی که در مواجهه ادراکی  و عملی صورت می گیرد، دوگانه است. جدال تاریخی در باره وقایع تاریخی در زمان وقوع  و پس از آن، ریشه در جدالی دارد که در فرایند وقوع صورت می گیرد و سپس ادامه پیدا می کند. بنا براین بحث درباره «تحریف»، نیازمند تعریف مفهوم ان، شاخص‌سازی برای تعیین مصادیق و چگونگی و روش مواجهه با آن است که در ادامه به آن اشاره خواهم کرد. 

با نظر به دشواری و پیچیده گی تعریف مفهوم تحریف و ضرورت پاسخ به پرسش از معنای آن، نمی‌توان درباره روش برخورد با تحریف تاریخ سخن گفت. برای روشن‌شدن دشواریهای تعریف تحریف و روش برخورد با آن به چند نمونه می‌توان اشاره کرد:

1- اظهارات سردار رضایی فرمانده وقت سپاه درباره عملیات کربلای چهار مبنی بر فریب دشمن، با توجه به اینکه این عملیات اصلی و قرار بود بعنوان عملیات سرنوشت ساز انجام شود، بیان یک واقعیت تاریخی است یا تحریف تاریخ است؟ در حالیکه این هنر فرماندهی ایشان بود که با تصمیم گیری برای توقف عملیات، به دلیل هوشیاری دشمن، و آمادگی برای انجام عملیات کربلای پنج، کمتر از دو هفته شکست را به پیروزی تبدیل کرد.مهمتر آنکه، آنچه سردار محسن رضایی طرح کرد، با چه روشی اصلاح شد؟ آیا غیر از این است که امکان واکنش عمومی نه تنها نظر ایشان را روشن کرد، بلکه زمینه اصلاح یک موضوع تاریخی را فراهم کرد؟

2- نقش مرحوم آیت الله هاشمی در تصمیم‌گیری برای عملیات کربلای پنج چیست؟ آیا ایشان تصمیم گرفت یا سردار رضایی؟ برابر اسنادی که وجود دارد در شب تصمیم گیری مرحوم آقای هاشمی قادر به تصمیم گیری نبود و در واقع فرمانده وقت سپاه تصمیم گرفت و ایشان از این تصمیم حمایت و آن را ابلاغ کرد. بیان این موضوع تحریف است یا واقعیات تاریخی است؟

3- هم اکنون اختلاف نظر ارتش و سپاه درباره وقایع و نقش سازمانی آنها در جنگ، با توجه به اینکه هر دو سازمان اسنادی را در اختیار داشته و اقدام به انتشار مقاله و کتاب می کنند، واقعیت تاریخی بیان می شود و یا تحریف تاریخ است؟

مسئله قابل توجه این است که تحریف حاصل «آگاهی و  غرضمندی» است و به این اعتبار نسبتی با جهل و بی اطلاعی ندارد. در واقع تحریف تاریخ، نزاع آگاهانه و برآمده از پویائی حیات سیاسی و اجتماعی است که ریشه در واقعیات تاریخی در زمان وقوع دارد. بهمین دلیل از پیچیده گی برخوردار است و مواجهه با آن نیازمند هوشمندی و مدیریت است. به نظرم مهمترین مشکل در مواجهه با تحریف، تعیین شاخص برای مصادیق تحریف است که در پاره ای موارد، به سهولت امکان پذیر است. فرضاً راویانی که در جمع مردم در مناطق جنگی می گویند یک نهنگ را گرفته اند که صدها عدد پلاک در شکم آن بوده(!!) آیا غیر از تحریف است؟ مگر چند غواص در آب شهید شده و چند نهنگ در دریا بوده است که تنها در شکم یک نهنگ این تعداد پلاک وجود دارد؟ برای این گونه موارد که اتفاقاً بیشتر از سوی موافقین و مروجین فرهنگ دفاع مقدس و نه منتقدین جنگ صورت می‌گیرد، می توان به سهولت براساس اسناد و با استدلال موضوع را روشن و با آن برخورد کرد.

بخش دیگری از سوی منتقدین به صورت پرسش یا اعلام نظر صورت می گیرد. فرضاً گفته می شود پس از فتح خرمشهر کشورهای عربی حاضر به پرداخت غرامت به ایران بودند تا جنگ خاتمه یابد، اما ایران نپذیرفت. برای این موارد باید سند ارایه شود. برابر بررسی‌های انجام شده، هیچ سندی تا کنون در این زمینه منتشر نشده و مرجع آن مقامات رسمی نیستند، بلکه در گزارش‌های رسانه ای منتشر شده است. با این توضیح، باید برای طرح این نوع مسایل، سند و استدلال صورت پذیرد تا واقعیات تاریخی تحریف نشود.

در مواردی که تصمیم‌گیری‌ها، نتایج عملیات ها و نقش افراد یا سازمان ها در جنگ موضوع بحث است، علاوه بر اسناد، باید امکان گفتگو را فراهم کرد. شکل گیری فضای نقد و گفتگو می تواند ابعاد واقعیات تاریخی و نقاط اشتراک و افتراق همچنین مسایل اساسی را روشن کند. در این صورت جامعه با عمل تاریخی در جنگ، سهیم خواهد شد و مسئله ای به نام «تحریف» موجب «تخریب» نتایج رنج ها و زحمات یک نسل و یک جامعه نمی‌شود. ضمن اینکه امکان استفاده از تجربه گذشته برای آینده، فراهم خواهد شد.

                               

  محمد درودیان
  نویسنده،مورخ و پژوهشگر و نظریه‌پرداز دفاع مقدس
  آدرس ایمیل : m.doroodian@yahoo.com
  آدرس سایت/وبلاگ: http://www.m-doroodian.ir
تحریف     دفاع مقدس     تاریخ            


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :