موضوعات ‌مرتبط: سیاسی تحلیلی

a/176 :کد

نیروی دریائی راهبردی و قدرت حضور در آبهای آزاد

رضا مهرعطا

  شنبه ۲۲ آذر ۱۳۹۳ — ۰۰:۰۰
تعداد بازدید : ۴۹۹   

نیروی دریائی راهبردی و قدرت حضور در آبهای آزاد با محوریت بیانات فرماندهی معظم کل قوا

اشاره:

حضور در مدار 10 درجه و خارج شدن از حصار تنگه هرمز و رسیدن به آبهای دریایی عمان و اقیانوس هند از موکّدات فرماندهی معظم کل قوا حضرت آیت ا... خامنه ای (مد ظله العالی)در چند سال اخیر به نیروی دریائی ارتش ج.ا. ایران بوده است.حضوری که مرزهای آبی ج.ا.ایران را گسترش داده و می تواند به یک ظرفیت و توانمندی بالقوه برای کشور ما تبدیل گردد و این موضوع با تدبیر نیروی دریائی راهبردی که رهبر معظم انقلاب در سال 1387 بر آن تاکید کردند،بی ارتباط نمی باشد.

حضور در عرصه وسیع و گسترده به نام دریای آزاد یک عامل توانمندی به نظام ج.ا.ایران است که آن را با دیگر همسایگان خود و حتی قدرت های بیگانه در این منطقه متمایز می سازد.

استراتژی مجرمی نظامی و امنیتی،از موضوعاتی است که استراتژیست های معروف به نام " مکیندر " ،" آلفرد ماهان " برآن تاکید دارند و کشورهائی که  دارای سواحل و بنادر متعدد در آبهای آزاد هستند از این ظرفیت باید حداکثر بهره برداری را بنمایند.کشورهای ساحلی مانند ج.ا.ایران که یک ضلع و بخشی از اراضی آنها به دریا متصل می شوند،از این امتیاز برخوردارند که از ظرفیت ساحل به دریا حداکثر بهره برداری را بنمایندو بتوانند از سواحل و بنادر خود و حضور در آبهای ساحلی-سرزمینی و آزاد کمال بهره برداری را ببرند.مقام معظم رهبری در این باره می فرمایند:"دریا برای یک کشور،یک فرصت بزرگ برای پیشرفت و حفظ منافع ملی است". فوائد دریا برای یک کشورویک ملت،فوائد راهبردی است.فوائد بزرگ و مکان است."(بیانات،1/5/90)

 

حضور در آبهای آزاد و تأمین قدرت دریائی

اصطلاحاتی چون دفاع راهبردی دریائی ،قدرت راهبردی دریائی برای کشورهائی میسر است که از ژئوپستیک دریائی مناسبی برخوردار باشند.شاید کشورهائی مثل بریتانیا، ژاپن و ایالات متحده آمریکا که از موقعیت بحری بیشتری برخوردارند،رو به استراتژی دریائی آورده و آنان در مقاطعی از زمان گذشته و عصر حاضر بیشتر نیروی اقتصادی و نظامی خود را بحری تعریف کرده اند.

قدرت بلا منازع بریتانیا در قرن 18 و 19 در عرصه دریا نوسزای از این توانمندی های دریائی است که جهت توسعه تجارت و اقتصاد، و نمایش قدرت نظامی، مورد بهره برداری قرار می گرفت.ژاپن و ایالات متحده آمریکا نیز در خلال جنگ دوم جهانی رو به استراتژی بحریآوردند تا بتوانند دفاع و تهاجم راهبردی خود را در این عرصه تقویت نمایند.لذا کشورهائی که توانسته اند قدرت دریائی خود را حفظ کنند و آن را توسعه و گسترش دهند،موفق شده اند در اداره جهان نقش داشته باشند تئوری که آلفردتایر ماهان استراتژیست آمریکائی در اوائل قرن بیستم آن را مطرح نمود.

ج.ا.ایران نیز از این ظرفیت ها برخوردار بوده و قدرت های بزرگ با این دانسته در طول تاریخ یا بدنبال تضعیف قدرت های ایران در حوزه دریا بوده یا بدنبال حضور و تسلط برآبهای ساحلی خلیج فارس و دریاهای عمان بوده اند.در طول تاریخ استعمار ابتدا پرتغالی ها،فرانسوی ها،هلندی ها و سپس بریتانیائی ها ایران را به چشم یک رقیب و درصدد منازعه و تقابل با آن بوده اند.و ایالات متحده آمریکا نیز در دوران پهلوی نیز درصدد استفاده از موقعیت بحری ایران در جهت پیشبرد منافع خود بوده است.

فرمانده معظم کل قوا در این ارتباط می فرمایند:"در طول قرن ها به ملت ما جفا شده کی جفا کرده ؟خارجی ها جفا کردند هم حکم تان فاسد،خارجی ها مانند پرتغال و بریتانیا بدنبال منافع خود بودند قدرت های فاسد و خود کامه که تضعیف ایران را سرمشق و هدف خود قرار دادند و حکم تان فاسدی که زمینه این سیاست را فراهم نمودند".

ما هشتصد سال سابقه دریانوردی داریم.آن روزی که از بنادر خلیج فارس کشتی هایمان به اقصی نقاط دنیا می رفت،خیلی از کشورهائی که امروز در دریانوردی تبحّر دارند وجود خارجی نداشتند.(بیانات،30/11/1388)

ژئوپستیک دریائی ج.ا.ایران در حال حاضر این توانمندی را به آن می دهد تا از جغرافیای سیاسی و بحری خلیج فارس ، تنگه هرمز و دریای عمان حداکثر بهره برداری را نماید.ظرفیتی که در گذشته در اختیار قدرت های بحری استعمار گر بوده است و فقط در مقاطعی در دوران صفویه،صدارت امیر کبیر در قاجاریه و پهلوی اول مورد توجه قرار گرفت، اما دسایس قدرت های استعماری نظیر بریتانیا مانع از قدرت دریائی ایران گردید ودر زمان پهلوی دوم نیز قدرت دریائی ایران تحت تسلط وسیطره آمریکا و غرب قرار داشت.اما در زمان ج.ا.ایران پس از دوران جنگ تحمیلی،توجه حضور در آبهای آزاد از طریق شرق تنگه هرمز،مورد استقبال ج.ا.ایران قرار گرفت و فرماندهی معظم کل قوا نیز بر این امر تاکید کردند و فرمودند:"ما همه حواسمان را بردیم متوجه خلیج فارس کردیم که البته خلیج فارس حساس است اما این ثروت عظیمی که ما در دریای عمان داریم در واقع یک گنج است ودریای عمان مقصد اساسی و تعیین کننده سرنوشت خلیج فارس خواهد بود و از طرفی نیز حضور در آبهای آزاد را نیز میسر می سازد".(بیانات،30/5/1385)

تکنولوژی قدرت نظامی در دریا زمینه حضور در آبهای آزاد

تکنولوژی و فن آوری های دریائی یک عامل مهم برای حضور در آبهای آزاد است چرا که با فن آوری می توان به توسعه رسید و در حوزه دریا نیز باید فن آوری دریائی تحقق یابد تا قدرت دریائی ج.ا.ایران در آنسوی مرزهای آبی میسر گردد.

افتتاح حضور در آبهای آزاد با ساخت ناوشکن بالگرد  جماران و عملیاتی کردن آن،از سال 1388 تحقق پیدا کرد.در کنار آن تجهیزات دفاعی ناوهای موشک انداز،شناورهای تندرو و راه اندازی ناوگروه ها در آب های آزاد از جمله اقدامات عملیاتی برای حضور در آب های آزاد بین المللی با رویکرد دفاعی می باشد.

در کنار تکنولوژی نیز باید به نیروی انسانی نیز توجه داشت.تخصص،ایمان،ولایت مداری و شهادت طلبی، ایثارگری لازمه وجود یک نیروی انسانی با انگیزه در کنار تجهیزات و تسحیلات دریائی است تا بصورت مکمل عمل نمایند.فرماندهی معظم کل قوا در مورد نیروهای نظامی فرموده اند:"شما ها گنجید،شما جوان های عزیز و کدامتان یک گنجینه ی بی نظیر هستید".پس این گنج در کنار قدرت فیزیکی دریائی می تواند به یک قدرت بلامنازع تبدیل شود و حضور در آبهای آزاد بین المللی را نیز فراهم نماید.ایشان جوانان را در نیروهای مسلح به ایمان قومی،ایستادگی و رجوع به دروس قرآن کریم سفارش می کنند.تا امکان غلبه و پیروزی بر دشمن بیشتر فراهم گردد.(بیانات،16/1/1388)

لذا دستاوردهای نظامی نیروی دریایی در کنار یک نیروی انسانی با انگیزه قدرت دریائی ما را افزایش خواهد داد وراهبرد مکان دریائی ج.ا.ایران حضور در آب های آزاد ، شمال اقیانوس هند،خلیج عدن اقیانوس آرام،دریای سرخ و مدیترانه خواهد بود.

 لذا قدرت های نظامی در حوزه دریا، در شرایطی محقق می شود که حضور ناوگان نظامی ایران در آب های بین المللی وساخت تجهیزات دریا محورو دفاعی که در چند سال اخیر با ساخت ناوچه های موشک انداز ناوشکن و زیر دریائی ها با تناژمختلف،حضور در خلیج عدن وشمال اقیانوس هند را میسر ساخته است.فرماندهی معظم کل قوا در این ارتباط نیز فرموده اند:"کشور ما یک کشور دریائی است واقعیتش نیز همین است،متصل به اقیانوس و دارای دریاهای آزاد،و هر کشور دریائی نیاز به یک نیروی دریائی برجسته و متمایز دارد.(بیانات،14/7/1388)

نیروی دریائی در بسیاری از نقاط عالم و در کشور ما یک نیروی دریائی راهبردی است و نیرو دریائی راهبردی نه تنها نباید در خلیج فارس محصور بماند بلکه باید به آب های آزاد و اقیانوس ها نیز حرکت کند و در این ارتباط دست یابی به فن آوری های دریائی در ساخت تجهیزات،شناورهای تجاری ونظامی از ملزومات اساسی برای دست یابی به قدرت دریائی است.(اطلاعات،12/9/93)

ایران همزمان در بخش های نظامی نیز در حمل ونقل کالا،نفت و تراتژیک دریائی دارای ناوگان تجاری وسیع و گسترده است که می تواند مکمل راهبردی شدن نیروی دریائی گردد.

بی شک نقش نیروی دریائی ارتش ج.ا.ایران ونیروی دریائی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در راهبردی کردن نیروی دریائی بسیار موثر خواهد بود.فرماندهی معظم کل قوا در این ارتباط نیز فرمودند:"این دو نیروی دریائی با یکدیگر همکاری داشته باشند تا به خیرات و اهداف مکان دریائی برسند.همکاری،رفاقت و رفاقت ورقابت مثبت و سابقوا الی مغفره من ربکم.(بیانات،1/5/90)

نویسنده : رضا مهر عطا پژوهشگر مسائل راهبردی

 

فهرست منابع :

  • رهنمودهای فرماندهی معظم کل قوا در دیدار کارکنان و خانواده های نیروی دریائی ارتش وسپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بندر عباس 1/5/90
  • بخشی از فرمایشات فرماندهی معظم کل قوا در مراسم الحاق ناوشکن جماران 30/11/1388
  • بخشی از فرمایشات فرماندهی معظم کل قوا در دیدار با فرمانده هان ومسئولین نوشهر 14/7/1388
  • بخشی از بیانات فرماندهی معظم کل قوا در دیدار با جمعی از فرمانده هان و مسئولین آجا 16/1/1388
  • بخشی از بیانات فرماندهی معظم کل قوا 30/6/1385
  • روزنامه اطلاعات،حضور در آبهای آزاد ضامن تأمین قدرت دریائی ایران 12/9/93
  • مصاحبه با امیر سیاری،شبکه خبر 21/4/1392
                               

  رضا مهرعطا
  پژوهشگر علوم سیاسی
  آدرس ایمیل : Momtad2011@yahoo.com
  آدرس سایت/وبلاگ:


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :