موضوعات ‌مرتبط: سیاسی خاورمیانه

a/1900 :کد

ترکیه و سیاست دوگانه در برابر داعش

رضا مهرعطا

  شنبه ۲۳ اسفند ۱۳۹۳ — ۱۴:۵۶
تعداد بازدید : ۱۵۴   
 تحلیل ایران -ترکیه و سیاست دوگانه در برابر داعش

با قدرت گرفتن حزب عدالت و توسعه از سال ۲۰۰۲ میلادی در ترکیه، سیاست خارجی این کشور نیز دچار تغییرات اساسی گشت.

با قدرت گرفتن حزب عدالت و توسعه از سال 2002 میلادی در ترکیه، سیاست خارجی این کشور نیز دچار تغییرات اساسی گشت. سیاست خارجی که در زمان تورگوت اوزال مرحوم، یک سیاست بی طرفانه و به دور از کنش‌های منطقه‌ای بود.

ترک‌ها در دوران نجم‌الدین اربکان نیز در حال کشمکش قدرت با نظامیان لائیک بودند و علیرغم کودتای 1997 میلادی، اخوانی‌ها توانستند در سال 2002 میلادی مجدداً به کرسی قدرت تکیه زنند و تاکنون در این عرصه موفق بودند و حزب عدالت و توسعه توانست با یک سیاست متعادل و میانه در انتخابات پیروز گردد.

اردوغان در سال 2011 میلادی پس از پیروزی مجدد در انتخابات ، حوزه قلمرو ترک‌ها را در خارج از مرزهای ترکیه تعریف می‌کند و مناطق خاورمیانه، قفقاز، اروپا و شمال آفریقا را جزو سرزمین‌های ترکیه می‌داند که این خود ناشی از تفکر نوعثمانی‌گری ترکیه و حزب عدالت و توسعه است. عبدالله گل از دیگر رهبران حزب عدالت و توسعه، میراث عثمانی را هویت مشترک مردم ترکیه به حساب می‌آورد و داوود اوغلو، وزیر خارجه دولت اردوغان، ترکیه را به مانند دوره امپراتوری عثمانی تشبیه کرده و اشاره دارد که ترکیه نباید نسبت به خاورمیانه بی‌تفاوت باشد.

ترک‌ها از ابتدای تحولات بیداری اسلامی، به دنبال عملیاتی کردن نوعثمانی‌گری در خاورمیانه هستند. یعنی یک سیاست خارجی فعّال و اثرگذار در خاورمیانه و شمال آفریقا، لذا ترکیه در تحولات سوریه، مصر و لیبی تلاش کرد تا به عنوان یک دولت تأثیرگذار در این تحولات نقش ایفا نماید. ارتباط با اخوانی‌های سوریه و مصر و کمک‌های سیاسی و اقتصادی به آنان جهت نفوذ در بدنه قدرت، از اهداف سیاست خارجی دولت اردوغان به حساب می‌آمد. این در واقع به قول گراهام فولد، در کتاب جدید خود «جمهوری جدید ترکیه»، سیاست خارجی دولت حزب عدالت و توسعه ترکیه احیا کننده مجدد هویت عثمانی در قرن 18 و 19 میلادی است.

اما با ظهور گروه تروریستی داعش که محصول جنگ داخلی سوریه می‌باشد، ترکیه در مواجهه با این گروه نقش حمایت کننده آنها را ایفا کرد و حتی درتحولات عراق این ترک‌ها بودند که نسبت به سقوط عراق توسط تروریست‌های داعش با بی‌تفاوتی در گفتار اما حمایت از داعش در عمل ، این اقدام را تأیید می‌کردند.

ترکیه در تحولات سوریه و عراق، کاملاً نسبت به سیاست ایران در منطقه معکوس عمل کرد و در جریان حملات تروریست‌ها به ارتش سوریه، ترک‌ها در کمپین‌ها و اردوگاه‌های جداگانه‌ای، به آموزش گروه‌های تکفیری النصره و داعش می‌پرداختند تا نقش مستشاران ترک به عنوان هدایت کننده و رهبری نظامی در جبهه سوریه علیه بشار اسد پررنگ جلوه نماید.

ترک‌ها از مرزهای مشترک خود با عراق نیز جهت حیاط خلوت و راه گریز برای تروریست‌های داعش و انتقال تجهیزات لجستیکی بهره‌برداری می‌کنند تا این گروهک تروریستی به عنوان یک کارت بازی و اهرم فشار برای مقابله با جمهوری اسلامی ایران، عراق و سوریه عمل نماید.

اما این رفتار، در گفتار کاملاً مغایر است و ترک‌ها در بلندگوهای رسمی همیشه اعلام کرده‌اند که خواهان مبارزه با تروریسم در منطقه می‌باشند اما عملاً هیچ اقدامی در جبهه ائتلاف علیه داعش انجام نمی‌دهند و حتی در محاصره کوبانی و عملیات تکریت، ترک‌ها به تروریست‌های داعش جهت نقل مکان و اطلاعات نظامی در جبهه نبرد کمک نموده‌اند تا ترک‌ها، کارت بازی خود را در خاورمیانه از دست ندهند.

ترک‌ها در تحولات اخیر سوریه و عراق با عملیات نظامی در خاک سوریه و انتقال بقایای پیکر شاه‌سلیمان، جد امپراتوری عثمانی، به یک نمایش قدرت دست زده و نشان دادند که ممکن است در آینده وارد خاک سوریه نیز بشوند و ارتش ترکیه توانایی لازم برای مداخله در خاک سوریه را دارد. از طرفی ترک‌ها در عملیات کوبانی جهت کمک به کُردها هیچ کمکی نکردند و اجازه رساندن تجهیزات و تسلیحات سنگین نظامی از طریق خاک خود را ندادند که خود این امر حاکی از دشمنی دیرینه آنان با کُردهای سوریه، ترکیه و عراق است و آنان نمی‌خواهند که کُردها در عراق بر داعش غلبه کنند. از طرفی این سناریو محتمل است که ترک‌ها در جنگ کُردها با داعش به دنبال راهبرد جنگ بدون برنده هستند تا هر دو در این نبرد دچار فرسایش شوند تا نتوانند علیه ترکیه وارد عمل شوند.

ترک‌ها در محور مقاومت و حمایت از آن، کاملاً در نقطه مقابل جمهوری اسلامی ایران قرار دارند لذا یک سیاست دوگانه اعلامی و پنهانی را در برابر داعش اتخاذ کرده و خواهان نگه داشتن این گروهک تروریستی زیر چتر حمایتی خود هستند.

                               

  رضا مهرعطا
  پژوهشگر علوم سیاسی
  آدرس ایمیل : Momtad2011@yahoo.com
  آدرس سایت/وبلاگ:


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :