موضوعات ‌مرتبط: سیاسی خاورمیانه

a/1963 :کد

قطر و بازی دوگانه با آمریکا و غرب

رضا مهرعطا

  یکشنبه ۰۲ فروردین ۱۳۹۴ — ۱۸:۲۷
تعداد بازدید : ۷۱۲   
 تحلیل ایران -قطر و بازی دوگانه با آمریکا و غرب

بی‌شک پس از تشکیل فدراسیون عربی و استقلال شیخ‌نشین قطر در اوایل دهه ۱۹۷۰ میلادی، این شیخ‌نشین و خاندان آل‌ثانی از متحدان نزدیک آمریکا و غرب به شمار می‌رود.

بی‌شک پس از تشکیل فدراسیون عربی و استقلال شیخ‌نشین قطر در اوایل دهه 1970 میلادی، این شیخ‌نشین و خاندان آل‌ثانی از متحدان نزدیک آمریکا و غرب به شمار می‌رود. چرا که با واگذاری پایگاه هوایی الحدید به آمریکا در خلیج فارس، عملاً اتحاد خود را با غرب به نمایش گذاشته است.

این وضعیت با کودتای 1996 و جانشینی شیخ حمدبن آل ثانی، و تأسیس شبکه الجزیره کاملاً تغییر کرد و قطر به دنبال اجرای یک سیاست مستقل در حوزه منطقه خلیج فارس و خاورمیانه بود تا با استفاده از حوزه رسانه بتواند بر ملت‌ها و دولت‌های منطقه تأثیر بگذارد. اما نکته قابل تأمل این بود که قطر با استفاده از ابزار الجزیره به دنبال بلندپروازی‌هایی بود که در یک دهه بعد این بلندپروازی‌ها خود را نشان داد.

نفوذ در اخوان المسلمین و گروه حماس فلسطین اولین اقدامی بود که اخوانی‌های قطر  در اواسط هزاره دوم میلادی (2005 – 2001) انجام دادند و سپس در مصر و سوریه نیز اخوانی‌ها به سمت قطر گرایش پیدا کردند تا پس از جریان بهار عربی و بیداری اسلامی، قطر به نفوذ خود بین اخوانی‌های کشورهای خاورمیانه ادامه دهد و به عنوان یک دولت تأثیرگذار در کنار عربستان سعودی و ترکیه به رقابت بپردازد.

پترو دلارهای گازی قطر برای نفوذ بیشتر و در جهت رقابت و تأثیرگذاری بر تحولات منطقه پیش رفت و حمایت از گروهک تروریستی داعش نیز یکی از برنامه‌های سخت‌افزاری قطر جهت براندازی حکومت بشار اسد بود تا بتواند یک جناح از اخوانی‌ها را به مانند مصر دوران محمد المرسی، در سوریه بر تخت بنشاند و شاخه‌های افراطی القاعده و اخوانی‌های متعادل مورد حمایت قطری‌ها در تحولات، بیداری اسلامی قرار گرفتند.

اما بی‌شک قطر به مانند عربستان سعودی و ترکیه، رقیب اصلی خود را در منطقه جمهوری اسلامی ایران می‌بیند و قطر نتوانست در سوریه و عراق با کارت‌های بازی خود موفق شود و علیرغم حمایت‌های مالی این کشور از جبهه النصره و داعش، ارتش آزاد و اخوانی‌های سوریه، بشار اسد و دولت شیعی در عراق بر جای خود ابقاء شدند.

با تشکیل جبهه ائتلاف ضدداعش توسط آمریکا، قطر بازی دوگانه‌ای را به مانند ترکیه درپیش گرفت و علیرغم ابراز نگرانی سعودی‌ها در فتح مدینه و مکه توسط داعش، قطر و ترکیه به سیاست‌های پنهان‌کاری و مزورانه خود درباره حمایت از این گروهک تروریستی ادامه دادند. ترک‌ها در جبهه ائتلاف ضدداعش نقش منفعلی را ایفا کردند و قطری‌ها نیز با فاش ساختن وزارت خزانه‌داری آمریکا با پترودلارهای گازی از داعش حمایت می‌کنند و وزارت خارجه آمریکا انتقادی را از سیاست‌های دوگانه قطر در مبارزه با داعش داشتند و امیر قطر رویکرد دوگانه‌ای را در این سیاست ابراز داشته است و اخیراً از مصر به دلیل بمباران مواضع داعش انتقاد کرده است.

قطری‌ها با شبکه رسانه‌ای خود الجزیره، به دنبال ایجاد انحراف در افکار عمومی منطقه بوده و نگرانی خود را از توافق هسته‌ای ایران با گروه 1+5 ابراز داشته‌اند و درصدد هجمه رسانه‌ای و عملیات روانی علیه جمهوری اسلامی ایران در منطقه هستند. در حالی که این شیخ‌نشین حاشیه جنوبی خلیج فارس به رشد تروریسم در منطقه کمک می‌نماید و آمریکا نیز نگرانی خود را در رویکرد دوگانه قطر در منطقه ابراز داشته است.

البته نباید از این موضوع گذشت که ارتباط تجار و افراطیون مذهبی قطر با اعضای داعش، خود یک چالش برای این شیخ‌نشین به بار خواهد داشت و وزارت دفاع آمریکا نیز این نگرانی‌های خود را ابراز داشته است. به طوری که قطر به یک بازی دوگانه‌ای دست زده، از یک سو خود را متحد آمریکا نشان می‌دهد و از طرف دیگر با تروریست‌های داعش در عراق و سوریه همکاری می‌نماید همچنین راهبرد اصلی قطری ها در دهه اخیر همواره در معادلات سیاسی – امنیتی تعادل بخشی در روابط با قدرت های برتر منطقه ای و نیز فرامنطقه ای درخاورمیانه و خلیج فارس بوده است.

                               

  رضا مهرعطا
  پژوهشگر علوم سیاسی
  آدرس ایمیل : Momtad2011@yahoo.com
  آدرس سایت/وبلاگ:


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :