موضوعات ‌مرتبط: سیاسی تحلیلی

a/264 :کد

تحلیل ایران

گفتگوی تحلیل ایران با مترجم برگزیده کتاب سال دانشجویی

  شنبه ۰۶ دی ۱۳۹۳ — ۱۲:۱۲
تعداد بازدید : ۱۳۶۵   

تحلیل ایران: با قاطعیت می‌توان گفت که حجم حملات شیمیایی عراق در جنگ علیه ایران، از پایان جنگ جهانی اول تاکنون بی‌سابقه بوده است. افزون بر این، جنگ‌افزارهای شیمیایی در این جنگ برای نخستین‌بار علیه غیر نظامیان به کار گرفته شد. اگرچه در سال‌های اخیر کتاب‌های متعددی در زمینه جنگ عراق علیه ایران در کشور و در سطح دنیا منتشر شده، اما آثار بسیار معدودی درباره کاربرد جنگ‌افزارهای شیمیایی در این جنگ انتشار یافته است.

کتاب 520 صفحه‌ای «رابطه زهرآگین؛ آمریکا، عراق و بمباران شیمیایی حلبچه» (A Poisonous Affair : America, Iraq, and the Gassing of Halabja) اثر دکتر «یوست‎ آر. هیلترمن» که ترجمه فارسی آن به قلم یعقوب نعمتی وروجنی، در ایران منتشر شده، در نوع خود جامع‌ترین کتاب در این زمینه به شمار می‌آید؛ کتابی که با رویکردی علمی و تا حدودی بی‌طرفانه به این موضوع پرداخته و در سال 2007 میلادی  توسط انتشارات دانشگاه کمبریج انتشار یافته و پس از ترجمه به زبان‌های کردی، عربی، و ترکی، ترجمه فارسی آن به همت مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس و نشر مرز و بوم، در اواخر زمستان 1392 روانه بازار کتاب شد.

 نویسنده کتاب، یوست آر هیلترمن یکی از تحلیل­گران کهنه­ کار خاورمیانه است. وی در عین پژوهش برای این کتاب، به عنوان مدیر اجرایی بخش تسلیحات دیده­ بان حقوق بشر نیز مشغول به کار بود. وی هم­ اینک معاون مدیر برنامه خاورمیانه و آفریقای شمالی گروه بحران بین­ المللی نیز است.

از نکات جالب درمورد ترجمه فارسی کتاب این است که در روز 27 اسفند ماه 1392 و در ایام سالگرد بمباران شیمیایی حلبچه، با حضور آقای هیلترمن نویسنده کتاب، مترجم کتاب و جمعی از جانبازان شیمیایی، و همچنین شماری از نویسندگان و پژوهشگران و فعالان صلح، در موزه صلح تهران مراسم رونمایی از آن انجام شد.

از سوی دیگر در روز 27 آبان 1393 و در مراسم اختتامیه بیست و یکمین دوره جشنواره کتاب سال دانشجویی، "رابطه زهرآگین، امریکا، عراق و بمباران شیمیایی حلبچه" به عنوان کتاب برتر در گروه علوم انساني و اجتماعي و در شاخه ترجمه، مورد تجلیل قرار گرفت.

یعقوب نعمتی مترجم کتاب«رابطه زهرآگین؛ آمریکا، عراق و بمباران شیمیایی حلبچه»، دانشجوی دوره دکتری علوم سیاسی (اندیشه های سیاسی) در دانشگاه تهران می باشد؛ وی همچنین بیش از یک دهه سابقه فعالیت قلمی و همکاری با نشریات، روزنامه ها و سایت های خبری و تحلیلی را دارد و هم اینک به عنوان پژوهشگر در مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس فعالیت می کند؛ به بهانه برگزیده شدن کتاب "رابطه زهرآگین، امریکا، عراق و بمباران شیمیایی حلبچه" در بیست و یکمین دوره کتاب سال دانشجویی، گفتگویی را با مترجم این کتاب ترتیب دادیم:

تحلیل ایران: جناب آقای نعمتی کمی درباره این اثر که برگزیده کتاب سال دانشجویی شده است، توضیحاتی ارائه بفرمایید.

یعقوب نعمتی: همان­طور که از عنوان "رابطه زهرآگین، امریکا، عراق و بمباران شیمیایی حلبچه" برمی­ آید، این کتاب به دنبال واکاوی واقعه­ ای است که در برآوردهای مختلف طی آن حدود 4 تا 5 هزار نفر غیرنظامی کُرد عراقی بر اثر یک بمباران تکان دهنده شیمیایی توسط هواپیماهای ارتش بعثی عراق کشته و هزاران نفر دیگر نیز از خانه و کاشانه خود آواره شدند و این در حالی ­است که مصدومان این واقعه هنوز هم از آسیب­ های ناشی از عوامل شیمیایی رنج می­ برند.

آقای هیلترمن در مقدمه­ای که برای ترجمه فارسی کتاب نگاشته، اهداف خود از نگارش کتاب "رابطه زهرآگین، امریکا، عراق و بمباران شیمیایی حلبچه" را این­گونه تشریح می­کند: «مهم­ترین هدفم از نگارش این کتاب آن بود که ماجرای [حلبچه] را از زبان کسانی که به طور مستقیم شاهد آن بوده­ اند برای مخاطبان غربی بازگو کنم: از زبان قربانیان جنگ شیمیایی، پزشکان معالج، افسران نظامی مطلع از کاربرد جنگ­ افزارهای شیمیایی، عوامل اطلاعاتی و دیپلمات­هایی که همواره با عباراتی از مواضع کشورهای متبوع­شان دفاع می­کنند. اما هدف مهم دیگرم این بود که ضمن روشن کردن علل بروز این رویداد برای مخاطبان کُرد و ایرانی، مشخص کنم که سیاستمداران غربی تصمیمات خود را در این زمینه براساس چه اطلاعاتی و چگونه اتخاذ کردند و با پیامدهای خواسته یا ناخواسته آن چه برخوردی کردند» (صص 21 و 22 کتاب). نویسنده کتاب از این رهگذر چارچوب کلی پژوهش خود را براساس وقایع جنگ ایران و عراق و با تمرکز بر کاربرد تسلیحات شیمیایی پی­ ریزی کرده ­است و بنابراین و برحسب ضرورت نقطه آغاز این پژوهش به اوایل دهه 1980 میلادی یا دهه 1360 شمسی بازمی­گردد.

ترجمه فارسی این کتاب در اواخر اسفندماه 1392 و در ایام سالگرد بمباران شیمیایی حلبچه، با حضور نویسنده­ محترم جناب آقای هیلترمن، در موزه صلح تهران رونمایی شد؛ از سوی دیگر این کتاب در مراسم اختتامیه بیست و یکمین دوره جشنواره کتاب سال دانشجویی (آبان 1393)، به عنوان کتاب برتر در شاخه­ ی ترجمه گروه علوم انساني و اجتماعي، معرفی و تجلیل شد.

تحلیل ایران: غیر از اثر فوق در چه زمینه های دیگری آثاری به رشته تحریر درآورده اید و آیا اکنون کار جدیدی در دست دارید؟

یعقوب نعمتی: قبل از این اثر، یک کتاب تالیفی با عنوان "ترور از دیدگاه اسلام و امام خمینی (ره)" و سه اثر ترجمه با عناوین "لابی اسرائیل و سیاست خارجی ایالات متحده"، "ایالات شکست خورده: سوء استفاده از قدرت و حمله به دموکراسی"، و "نظریات انتقادی رسانه های گروهی: گذشته و حال"، به قلم اینجانب منتشر شده است؛ کتاب دیگری هم در حوزه راهبرد دفاعی -امنیتی برای یکی از مراکز مطالعات دفاعی ترجمه کرده­ ام که امیدوارم به زودی منتشر شود؛ در عین حال، با همکاری دو تن از دوستان پژوهشگرم، در حال کار بر روی یکی از جلدهای پروژه عظیم روزشمار جنگ ایران و عراق هستیم که این کتاب نیز در آخرین مراحل تدوین خود قرار دارد؛ هم اینک هم در حال بررسی چند کتاب انگلیسی در مورد جنگ ایران و عراق هستم تا یکی از آنها را انتخاب و کار ترجمه آن را در اسرع وقت آغاز کنم.  

تحلیل ایران: اهمیت و امتیازات خاص این اثر و علت خاصی که سبب جلب توجه شما بدان برای ترجمه گردید، چه بود؟ به عبارتی دیگر در موضوع فوق (استفاده از سلاح های شیمیایی) چه منابع و آثاری به ویژه در کشور ما به چاپ رسیده است و جایگاه و مزیت اثر حاضر نسبت بدانها کدام است؟

یعقوب نعمتی: ویژگی­ های بارز کتاب "رابطه زهرآگین" که از آنها می­توان به نقاط قوت این اثر پژوهشی نیز تعبیر کرد را می­ توان تیتروار به شرح ذیل برشمرد:

  • 1. مسافرت نویسنده کتاب به کشورهای منطقه به ویژه ایران و عراق و منطقه کردستان عراق و بالطبع خود شهر حلبچه
  • 2. مصاحبه­ های دست اول و منحصر به فرد با افرادی از کشورهای مختلف درگیر در این قضیه اعم از ایرانی، عراقی، امریکایی و مقامات سازمان­های بین­ المللی – شامل مصدومان و بازماندگان واقعه حلبچه، بعضی از رزمندگان، عکاسان و پزشکان ایرانی، شماری از نیروها و فرماندهان و مقامات عالی رتبه عراقی، کارشناسان بین­ المللی در زمینه جنگ شیمیایی، بازرسان سازمان ملل، مقامات اطلاعاتی ایالات متحده و...
  • 3. طیف وسیع منابع مورد استفاده اعم از اخبار خبرگزاری­های مختلف، نشریات، کتاب­های معتبر، اسناد اطلاعاتی در دسترس و کارهای پژوهشی انجام شده در این زمینه
  • 4. تلاش برای داشتن نگاه علمی به این ماجرا و ارائه برآوردی بی­طرفانه و منصفانه از نقش طرف­های دخیل در این قضیه
  • 5. حتی­ الامکان ارائه سند و مدرک برای هر حرف و ادعای صورت گرفته در کتاب
  • 6. مطابقت دادن اظهارات افراد مصاحبه شونده با اسناد و مدارک موجود

با توجه به این ملاحظات و از آنجایی که اینجانب سالهاست در حوزه مطالعاتی جنگ ایران و عراق فعالیت دارم بسیار علاقمند شدم تا این کتاب را به فارسی ترجمه کنم. جنگ ایران و عراق، پدیده ای است که جایگاه خاصی را در تاریخ انقلاب به خود اختصاص داده است. این جنگ تأثیر شگرفی بر تاریخ جمهوری اسلامی ایران گذاشته و بخشی لاینفک از سرگذشت این ملت و واقعه ای فراموش ناشدنی در حافظه جمعی آن است و تاثیرات آن بر سرنوشت و آینده نظام و مردم ایران، همیشگی به نظر می رسد. از این رو هر حادثه ای مرتبط با این دوران، نیازمند بررسی و تعمق و تامل است. مسئله استفاده از سلاح های شیمیایی توسط رژیم بعثی عراق، خاطره­ای مشترک برای دو ملت ایران و عراق است چرا که نه تنها رزمندگان و غیرنظامیان ایرانی، بلکه مردم عراق نیز طعم تلخ بمب های شیمیایی صدام را چشیده اند؛ طعمی که تلخی آن هرگز از یادها نخواهد رفت.

حتماً استحضار دارید که رژیم بعثی عراق برای نخستین بار گاز شیمیایی را علیه مردم غیرنظامی استفاده کرد. قبل از آن در جنگ جهانی اول حملات گاز شیمیایی فقط در کانال‌ها و سنگرها و برضد نیروهای نظامی استفاده شد و نه علیه مردم عادی در مناطق مسکونی. در واقع ارتش بعثی عراق پس از ناتوانی در مقابلة با ایران به حملة شیمیایی روی آورد و دست به ارتکاب جنایت جنگی زد. گرچه کارهای متعددی درباره کاربرد گاز شیمیایی در دوران جنگ هشت ساله عراق علیه ایران انجام گرفته است ولی کتاب "رابطه زهرآگین"، یک اثر پژوهشی منحصر به فرد و بی بدیل در این زمینه محسوب می شود؛ و همان طور که شماری از پژوهشگران برجسته اذعان دارند این کتاب، به واقع اثری جامع و بی نظیر به شمار می آید. در این زمینه فقط به ذکر اظهار نظر دو تن از پژوهشگران سرشناس خارجی بسنده می کنم.

گری سیک، عضو سابق شورای امنیت ملی ایالات متحده و استاد کنونی دانشگاه کلمبیا در مورد کتاب "رابطه زهرآگین، امریکا، عراق و بمباران شیمیایی حلبچه" می گوید: «یوست هیلترمن، روایت معتبری از کاربرد واقعی سلاح­های کشتار جمعی در خاورمیانه معاصر – دست یازی گسترده صدام حسین به تسلیحات شیمیایی علیه ایران در دهه 1980 میلادی- را به نگارش درآورده است. پژوهش وی نه تنها جنایات عراق بلکه خطاکاری کسانی در جامعه بین­ المللی که اقدامات رژیم بعثی عراق را نادیده گرفتند و یا تلویحاً با آن همدستی کردند را به طور مستند نشان می­دهد».همچنین آندره کوک بارن، تحلیل­گر کهنه­ کار در روزنامه The Nation، این کتاب را شرحی جامع و قوی از وقایع روز بمباران شیمیایی حلبچه و زمینه­های منتهی به آن می­ داند و یکی از درونمایه­ های اصلی کتاب را همدستی ضمنی ایالات متحده در این جنایت برمی­ شمارد».

با این اوصاف، واقعاً حیف بود که چنین اثر پژوهشی دقیق و معتبر، که به زبان های دیگر منطقه ترجمه شده بود، به زبان فارسی ترجمه نشود. و من هم با توجه به علایق پژوهشی خود در زمینه مطالعات جنگ ایران و عراق، احساس وظیفه می کردم که قدم در این راه بگذارم و خوشحالم که به واسطه فراهم بودن زمینه ترجمه و انتشار آن، افتخار این کار نصیب من شد. استقبال خوبی هم از سوی جامعه پژوهشی از این کتاب شد که شاید یکی از بزرگ ترین علل آن، بی طرفی و انصاف علمی نویسنده کتاب باشد؛ چرا که رابطه زهرآگین یکی از معدود آثار خارجی است که منصفانه به اظهار نظر درباره جنگ ایران و عراق پرداخته است. اغلب کتاب هایی که از سوی پژوهشگران و نویسندگان غیرایرانی در این باره به نگارش در می آیند، مغرضانه هستند و در آنها تلاش می شود به نوعی جمهوری اسلامی ایران مورد تخطئه قرار گیرد آن هم با عباراتی کلی و سربسته و بدون ارائه هیچ گونه سند و مدرکی.

حتی در مورد بمباران شیمیایی حلبچه، شماری از نویسندگان غربی، ادعاهایی را در مورد مقصر بودن ایران می کردند و صرفاً با ذکر عباراتی همانند مقصر بودن طرفین و هر دو کشور، شبهاتی را در مورد دخالت ایران در این زمینه مطرح می ساختند؛ این شبهات در حالی مطرح می شد که هیچ کدام از آنها نمی توانستند مدرکی راجع به دست یابی و حتی تلاش ایران برای دست یابی به تسلیحات شیمیایی ارائه دهند. ولی همواره این ادعای مغرضانه مطرح می شد که ایران نیز در حمله شیمیایی به حلبچه مسئول بوده است. بخشی از کتاب رابطه زهرآگین به بررسی این ادعا اختصاص یافته است و آقای هیلترمن پاسخی مستند و بی طرفانه به این شبهه ارائه کرده است به طوری که شاید بتوان گفت به دنبال انتشار کتاب "رابطه زهرآگین"، ادعای مشارکت ایران در بمباران شیمیایی حلبچه به طور کامل خنثی گردیده است و دیگر هیچ تردیدی نیست که رژیم بعثی عراق (و البته حامیان آن) به طور کامل مسئولیت بمباران شیمیایی حلبچه را بر عهده دارند.

تحلیل ایران: علاوه بر موضوع حلبچه به طور خاص که در این اصر معرفی شده اولاً فکر می کنید همه ناگفته ها بیان شده است؟ و ثانیاً موقعیت این گونه سلاح ها در شرایط پس از آن حادثه تاکنون چگونه بوده است؟

یعقوب نعمتی: به طور کلی موضوع اصلی کتاب"رابطه زهرآگین، امریکا، عراق و بمباران شیمیایی حلبچه"، بررسی واقعه حمله شیمیایی به شهر کردنشین حلبچه در استان سلیمانیه عراق است و در کنار آن، مسایل مهمی همانند کمک­ های بین­ المللی برای توانمندسازی عراق در ساخت و کاربرد تسلیحات شیمیایی، سیر جنگ شیمیایی عراق علیه ایران از آغاز تا پایان و مواضع سازمان­های بین­ المللی و کشورهای غربی در قبال حملات شیمیایی عراق، و نیز جزئیاتی از عملیات انفال ارتش عراق (علیه کردهای این کشور) و نسل کشی در عراق نیز در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفته است. یکی دیگر از درونمایه­ های اصلی کتاب، فراز و فرود رابطه ایالات متحده و عراق در دوران جنگ عراق و ایران است و همانطور که در این کتاب نشان داده شده است سیر رویدادها در بازه زمانی مذکور به نحوی پیش رفت که چشم­ پوشی تعمدی امریکا از اقدامات غیرقانونی عراق به ویژه در زمینه کاربرد تسلیحات شیمیایی را در پی داشت که این امر از کاربرد عوامل شیمیایی علیه نیروها و غیرنظامیان ایرانی آغازیده و به فاجعه حلبچه و عملیات انفال عراق و کشتار غیرنظامیان کُرد عراق با سلاح­های شیمیایی منتهی گردید. به نوشته هیلترمن «تبانی دولت ریگان با عراق در دوران جنگ با ایران و سکوت عملی­اش در مورد فاجعه حلبچه، زمینه نسل­ کشی در کردستان عراق، تکثیر جنگ­ افزارهای کشتار جمعی در خلیج [فارس] و حمله عراق به کویت را فراهم ساخت» (ص 77 کتاب).

نویسنده در این کتاب کوشیده است حتی الامکان از تمامی منابع و اسناد موجود استفاده کند؛ از این رو وی حرف همه طرف های دیگر را شنیده و آن گفته ها را با اسناد موجود تطبیق می دهد. بعضی از مصاحبه های این کتاب، برای اولین بار انجام شده است و برخی از اسنادی که به دست آقای هیلترمن رسیده مطمئنا هرگز در دسترس یک پژوهشگر ایرانی قرار نخواهد گرفت؛ این امر در مورد مصاحبه شوندگان نیز صادق است. شکی نیست که مقامات سابق سازمان سیا و آژانس اطلاعات دفاعی ایالات متحده هرگز حاضر به مصاحبه با یک پژوهشگر ایرانی نخواهند شد. آقای هیلترمن به خوبی از این مزیت های بهره گرفته است و از همین روست که از کتاب ایشان به عنوان یک اثر پژوهشی جامع و منحصر به فرد نام برده می شود.

گرچه قبل از فاجعه حلبچه اقداماتی برای پیشگیری از تولید و کاربرد تسلیحات شیمیایی صورت گرفته بود که فی­ المثل می توان به "پروتکل ژنو 1925" و "کنوانسیون 1972" اشاره کرد ولی یکی از بلندترین گام ها در زمینه خلع سلاح شیمیایی، "کنوانسیون منع گسترش، تولید، انباشت و به کارگیری سلاح های شیمیایی و انهدام آنها 1993" است. اقدامات ایران در مورد جمع بندی و ارائه گزارش های مفصل در مورد کاربرد سلاح های شیمیایی توسط ارتش عراق و همچنین عملیات تبلیغاتی گسترده ایران راجع به فاجعه حمله شیمیایی به حلبچه، از جمله مهم ترین مسائلی بود که زمینه توجه جهانی به مخاطرات گسترش و کاربرد تسلیحات شیمیایی را فراهم ساخت و گفته می شود که شکوائیه های ایران از جنایات جنگی عراق و عملیات رسانه ای ایران درمورد فاجعه بمباران شیمیایی حلبچه، در پیشبرد مذاکرات مربوط به کنوانسیون سلاح های شیمیایی 1993 بسیار تاثیرگذار بود. 

تحلیل ایران: فکر می کنید آثاری چون این اثر تا چه حد می توانند در آگاهی بخشی کلی جامعه جهانی و نیز پیشگیری از وقوع فجایع این چنین موثر باشند؟

یعقوب نعمتی: این اثر، یک کتاب صرفاً پژوهشی است که به طور کاملاً مستند به موضوع پژوهشی خود پرداخته است و همان طور که عرض کردم نویسنده تلاش کرده است تا هیچ ادعایی بدون سند و مدرک در این کتاب ارائه نشود؛ از این رهگذر، مخاطبان اصلی کتاب، پژوهشگران و نویسندگان جنگ ایران و عراق از سویی، و پژوهشگران حوزه مطالعاتی تسلیحات کشتار جمعی بالاخص سلاح های شیمیایی از سوی دیگر هستند. با این حال، تراژدی بمباران شیمیایی حلبچه، موضوعی نیست که بتوان آن را به یک مسئله پژوهشی صرف تقلیل داد؛ افراد زیادی هستند که آخرین یافته ها در این باره را با علاقمندی دنبال می کنند و هنوز هم انسان های زیادی در ایران و عراق، از آسیب های ناشی از گازهای شیمیایی رنج می برند.

لازم به ذکر است که تکرار کاربرد گازهای شیمیایی توسط عراق در جنگ با ایران به‌دلیل حمایت رسانه‌ای قدرت‌های بزرگ و سکوت و نادیده انگاری شورای امنیت ممکن شد؛ ارتش عراق در ابتدا از مواد شیمیایی ساده و خامی مثل فوسژن و کلر و موادی مثل گاز خردل استفاده می‌کرد و سپس مواد شیمیایی پیچیده‌تری مثل تابون، سارین و سومان را به‌کارگرفت و با شروع از حملات کوچک در جبهه‌های جنگ، به حملات وسیع در جبهه‌ها و نهایتاً به حملات گسترده علیه مردم غیرنظامی به عنوان مثال در سردشت ایران و حلبچه عراق روی آورد.

همان طور هم بعضی از تحلیل گران اشاره کرده اند در واقع چتر مصونیت رسانه‌ای و عدم‌ ورود رسانه­ های بین­المللی و نپرداختن به کاربرد تسلیحات شیمیایی در طول جنگ عراق و ایران، همراه با چشم پوشی تعمدی قدرت های بزرگ و سازمان های بین المللی، عراق را به این باور رساند که می تواند به جنایاتی همانند بمباران شیمیایی سردشت و حلبچه دست بزند. تا قبل از حملة عراق به حلبچه درطول هفت‌ونیم سال جنگ عراق و ایران و به‌کاربردن سلاح‌های ممنوع یا جنایت‌های در شهرهای ایران رسانه‌های غربی صرفاً به نقل قول هایی از مقامات و رسانه های ایرانی در مورد جنایات عراق می­ پرداختند و سیاستمداران غربی و صاحب منصبان در سازمان­های بین المللی مانند شورای امنیت هرگز به حقیقت امور ورود پیدا نمی کردند. آقای هیلترمن نیز در این اثر به صراحت اشاره کرده‌اند که سازمان‌های اطلاعاتی کشورهای غربی از تهاجمات شیمیایی عراق اطلاع داشتند. ایشان همچنین ذکر کرده‌اند که بعضی ها به ویژه در ایالات متحده تلاش داشتند تا انگشت اتهام درمورد حملة به حلبچه را متوجه ایران کنند. جالب تر این که عراق در ابتدا در مقابل عملیات تبلیغاتی وسیع ایران در مورد حمله شیمیایی ارتش بعثی به حلبچه، غافل­گیر شد و پس از آن که مقامات وزارت خارجه امریکا اتهام کذب دست داشتن ایران در بمباران شیمیایی حلبچه را مطرح کردند بعثی ها نیز با آنان همداستان شدند!

در واقع ماجرای حلبچه به واسطه عملیات رسانه‌ای گسترده ایران و ستاد تبلیغات جنگ در آن زمان به یک رویداد جهانی تبدیل شد و اکنون تمام جهان آن را به‌عنوان یک فاجعه­ ی دولت علیه ملت ارزیابی می‌کنند. شاید اگر مجاهدت تبلیغاتی جمهوری اسلامی ایران نبود، سکوت رسانه­ ای و نادیده انگاری دولت های غربی همراه با مصونیت تلویحی رژیم بعثی در مجامع بین المللی، حلبچه را به یک شهر فراموش شده تبدیل می­کرد.

علی­رغم این که جامعة بین‌المللی همیشه قول داده است که به کاربرد سلاح‌های کشتار جمعی پایان دهد؛ ولی برای نویسنده کتاب "رابطه زهرآگین" هم خیلی تعجب آور بود که درطول جنگ ایران و عراق، عراق توانست سال های سال بدون هیچ‌گونه واکنشی در قبال این اقدام ازسوی جامعة بین‌المللی، سلاح‌های شیمیایی را بکار بگیرد.

یکی از درونمایه های این کتاب آن است که چطور سکوت و مشارکت کشورهای دیگر، عراق را قادر ساخت که دامنه حملات شیمیایی خود گسترش بدهد و از مواد شیمیایی ساده به مواد شیمیایی پیچیده و از حمله به سربازان و رزمندگان به هدف‌گرفتن مردم عادی در شهرها و روستاها برسد.

نویسنده کتاب هم تلاش برای پیشگیری از تکرار کاربرد سلاح‌های کشتار جمعی را یکی از اهداف خود از نگارش این کتاب بیان می کند و از نظر ایشان آگاهی مردم از روند وقایعی که منجر به وقوع فجایعی مثل حمله شیمیایی حلبچه می شوند می تواند امکان تکرار چنین اقداماتی را کمتر کند؛ از سوی دیگر اگر سکوت مجامع بین المللی در قبال جنایاتی همانند کاربرد تسلیحات کشتار جمعی و مشارکت تلویحی سیاستمداران با مرتکبین این جنایات، حتی اگر سال ها بعد هم بازگو و افشا شود، این پیام را برای دیگران خواهد داشت که بالاخره دیر یا زود بایستی لااقل در محکمه افکار عمومی به پاسخگویی در قبال اقدامات خود وادار خواهند شد و همین امر صاحب منصبان را به تجدید نظر در رفتار خود وادار می کند؛ البته که بسیار بهتر خواهد بود که مرتکبین جنایات علیه بشریت و حامیان و شرکای جرم آنان، در دادگاهی صالح مورد محاکمه قرار گرفته و سپس مجازات شوند شاید که دیگر در هیچ کجای این کره خاکی شاهد تکرار چنین جنایاتی نباشیم.

تحلیل ایران: در پایان اگر نکته و سخن ناگفته باقی مانده است بفرمایید؟

یعقوب نعمتی: همان طور که عرض کردم، در این کتاب نویسنده کوشیده است تا به طور مستند و بیطرفانه، جوانب و زوایای مختلف بمباران شیمیایی حلبچه را مورد بررسی قرار دهد؛ آقای هیلترمن به عنوان یک پژوهشگر هلندی، مطالب زیادی را در مورد جنایات جنگی رژیم بعثی عراق و چشم پوشی از آن جنایات از سوی جامعه بین المللی و حمایت های متعدد کشورهای غربی از جنگ افروزی و جنایات جنگی رژیم صدام بیان داشته است؛ این مطالب برای ما ایرانی ها هرگز پوشیده نبوده و شخصیت ها، نویسندگان، و پژوهشگران ایرانی همواره به این مسائل اشاره کرده­اند؛ همانطور که قبلاً نیز عرض کرده ام بنده بر این باور هستم که اگر بر تحقیقاتی که در مورد جنگ ایران و عراق انجام می‌شود روح بی‌طرفی علمی حاکم باشد این مسئله به نفع ایران خواهد بود و همین امر خودبه‌خود و فی‌نفسه، می تواند نوعی جانب‌داری از ایران باشد؛ در واقع اگر واقعیت‌ها به‌صورت علمی و مستند و بدون غرض ورزی بیان شود، این امر نوعی جانب‌داری از ایران است و مظلومیت ملت ایران را به‌خوبی نشان می‌دهد؛ از این رهگذر اهمیت کتاب "رابطه زهرآگین"، علاوه بر دیگر نقاط قوت پژوهشی و ناگفته هایش، در این مسئله است که حقانیت و در عین حال مظلومیت ملت ایران در دوران جنگ تحمیلی هشت ساله را از زبان یک پژوهشگر برجسته غربی بیان می کند و به قول مولانا: «خوش تر از آن باشد که سِرّ دلبران، گفته آید در حدیث دیگران».

 

 

                               

پیامهای بازدید کنندگان
  فرهودنیا
  ﺳﻪشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۳ - ۱۹:۰۶
بسمه تعالی مصاحبه جالب و مفیدی بود. با تشکر
  مهدی عبادی
  دوشنبه ۰۸ دی ۱۳۹۳ - ۲۰:۲۳
با سلام، خدمت مترجم محترم به خاطر حسن سلیقه و دقت علمی شان در گزینش این اثر وزین برای ترجمه به زبان فارسی درود می فرستم و آرزو می کنم در آینده شاهد انتشار آثار وزین دیگری از ایشان باشیم.
  محمد کریمی
  دوشنبه ۰۸ دی ۱۳۹۳ - ۱۲:۰۴
باسلام، از موفقیت شما خوشحال شدم. امیدوارم روزی برسد که خبر موفقیت های شما را در عرصه های علمی بین المللی ببینیم و بشنویم.
  کریمی
  یکشنبه ۰۷ دی ۱۳۹۳ - ۲۰:۳۷
ضمن خسته نباشید از خواندن مطالب فوق بهره بردم. با آرزوی موفقیت برای تمامی جوانان بااستعداد کشورمان.
  محمد
  یکشنبه ۰۷ دی ۱۳۹۳ - ۱۴:۰۵
کتاب جامع و کاملی بود و به جرأت میشه گفت کتاب شماره ۱ در زمینه تسلیحات شیمیایی عراق علیه ایران می باشد.


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :