موضوعات ‌مرتبط: سیاسی تحلیلی

a/265 :کد

اهداف دیپلماسی منطقه ای سفر لاریجانی

تحلیل ایران

  شنبه ۰۶ دی ۱۳۹۳ — ۱۴:۲۲
تعداد بازدید : ۳۹۶   

دیپلماسی منطقه ای به مفهوم گفتگو و تعامل دو یا چند کشور در منطقه برای حل بحران ها و منازعات آن حوزه می­باشد تا در سایه سار  آن بتوانند یکپارچگی متوازنی را میان خود شکل دهند. اگر چه این مفهوم تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در قالب تعاریف مختصری صورت می­ گرفت و حتی شکل تعاملات به گستردگی دوران پس از پیروزی نبود، اما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، مفهوم دیپلماسی منطقه ای در همه ابعاد گسترش پیدا کرد و تا به امروز نه تنها کاستی پیدا نکرده بلکه به هم­ افزایی هرچه بیشتر آن منجر شده است.

بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، ترافیک دیپلماسی منطقه ای ایران افزایش پیدا کرد و به نوعی دیپلماسی وحدت را میان همسایگانش شکل داد. از این رو سفر مقامات منطقه ای به کشورهای یکدیگر و مذاکره و گفتگو درباره تحولات رخ داده و شکل گیری شورایی از تصمیم سازان، باعث شده هر ساله به منظور حل بحران های منطقه ای و تحکیم زیر ساخت های سیاسی – امنیتی ، نظامی و... دیپماسی منطقه ای گسترش پیدا کند.

اخیراً هم هیئتی از مقامات کشورمان به همراه رئیس مجلس آقای لاریجانی به عنوان نماینده نظام،  سفر 4 روزه خود را به کشورهای سوریه لبنان و عراق که مرکز تحولات هستند، داشتند. اگر چه در کل شکل روابط، مقابله با بحران های منطقه خاورمیانه و مبارزه با تروریسم به عنوان منشأ همه گرفتاری های منطقه می­باشد اما چرخه  هر چه بیشتر معادلات میان ایران و این سه کشور، باعث شده این هم­ افزایی تنها به یک بعد اختصاص پیدا نکند.

ازسوی دیگر طرف مقابل هم همیشه از این حسن همجواری و گسترش روابط استقبال کرده و خواهان گفتگوهای هر چه بیشتر با طرف ایرانی بوده است که نمونه آن را چندی پیش در سفر مقامات عراقی به کشورمان شاهد بودیم. در جریان سفر آقای لاریجانی به این سه کشور  و بیان اهدافی همچون مبارزه با تروریسم، گسترش روابط و همکاری های دو جانبه، سوالی که به ذهن خطور می کند، این است که آیا با وجود گردابی که خاورمیانه در حال حاضر در آن افتاده است و همچنین گروههای تروریستی مانند جبهه النصره در سوریه، گروهک تروریستی عبدالله اعزام در لبنان، گروه تروریستی داعش(حکومت اسلامی عراق و شام) و...  چنین همکاری هایی می تواند بیش از پیش ادامه داشته باشد و در عین حال و همسو با آن همکاری های دو جانبه نیز بتواند راهگشایی برای حل این منازعات باشد؟

  بدون شک جمهوری اسلامی ایران به دلیل اهمیتی که برای کشورهای همسایه دارد، حال چه از منظر استراتژیک، سیاسی – نظامی و ... می­تواند راهگشای خوبی برای حل مسائل کشورهای منطقه علی الخصوص خاورمیانه به عنوان منطقه کانونی باشد. ایران چه قبل از انقلاب و چه بعد از آن تحولات یا به عبارت دیگر تاریخ پر فراز و نشیبی را پشت سر گذاشته از جمله مبارزه با رژیم شاهنشاهی و پیروزی انقلاب اسلامی ایران، جنگ عراق علیه ایران و بسیاری از پیروزی های دیگر که در هر کدام از آنها با همت خود توانست نقش برجسته ای نه تنها در منطقه بلکه در جهان پیدا کند حال بعد از همه این درخشش ها، توانسته است روی پای خود بایستد و با دستاوردهای نظامی در حوزه امنیت این امر را به دشمن بفهماند که ایران همچنان در مقابل زور گویان کوتاه نخواهد آمد.

اما از سویی دیگر به خاطر همجواری با کشورهای همسایه و در این یادداشت سوریه – لبنان و عراق نمیتواند بی تفاوت به مسائل آنها باشد به هر حال ناخودآگاه مسائل کشورهای ذکر شده بر روی ایران تاثیر خواهد گذاشت و به مرور زمان آنها را درگیر خواهد کرد و از آنجا که یکی از راهبردهای اساسی ایران در عرصه سیاست خارجی همواره توجه به همکاری و همگرایی منطقه ای در جهت برطرف سازی معضلات و شکوفایی اقتصادی برای ملت های منطقه بوده است لذا متشنج شدن اوضاع در خاورمیانه، به افزایش تحرک دیپلماتیک و سیاست خارجی و پررنگ تر شدن نقش بازیگران منطقه ای مهمی مانند جمهوری اسلامی ایران انجامیده است.

از این رو  با در نظر گرفتن چنین رویکردی و نیز با توجه به حضور آمریکا در منطقه، لزوم توجهات بیشتر به همکاری و همگرایی در حل و فصل مسائل منطقه که راه حل بومی خود را می خواهد بیشتر برجسته می سازد. لذا آقای لاریجانی در سفرش به این سه کشور همواره بر دو نکته یکی مبارزه با تروریسم و همکاری هر چه بیشتر دوجانبه با هر یک از کشورهای سوریه – لبنان و عراق تأکید بسیار داشتند.

با تشریک مساعی برای مبارزه با تروریسمی که دست ساخته سیاستهای عامدانه آمریکا می­باشد، می­توان به پیروزی های دو چندان نائل شد اما آن تشریک مساعی که از آن صحبت به میان آمده چگونه ایجاد خواهد شد؟ به نظر می­ رسد تشریک مساعی هر چه بیشتر با ایجاد موازنه قدرت و افزایش پتانسیل همکاری میان محور مقاومت که تشکیل شده است از ایران – عراق – سوریه و فلسطین شکل خواهد گرفت و سناریوهای کشورهای غربی و عربی همسو با امریکا را نقش بر آب خواهند کرد چرا که طرف مقابل که همچنان مدعی دموکراسی دروغین بود حالا نه تنها به بهانه این موضوع وارد منطقه شده است بلکه سعی دارد همان وحدت چندی که میان ملتهای مسلمان منطقه صورت گرفته است را به چالش بکشاند.

از سوی دیگر دست پرورده های آنها و مهمترین آنها داعش که در سایه شبکه های آمریکایی – عربی – صهیونیستی فعالیت می­کند، می­باشد ضمن پیروی از غرب می­خواهند بر اساس تفکر جاهلیت خود ایفای نقش کنند، از این رو تحکیم هر چه بیشتر محور مقاومت با نقش مرجعیت ایران و با سفر اخیر آقای لاریجانی می­تواند چشم انداز روشنی را در منطقه و جهان نمایان سازد؛ چشم اندازی که بارها از سوی رهبر انقلاب به آن اشاراتی شده است چنانکه بیان کردند در حال حاضر دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران عقلانی ترین دیپلماسی در منطقه است.

لذا با توجه به نقش روز افزون ایران در تحولات خاورمیانه و نقش برجسته اش و نیز همکاری بیشتر در محور مقاومت خواهد توانست امپراتوری شبکه تروریستی و ضد اسلامی که از اتحاد  میان میان غرب و حکومت های عربی همچون عربستان – قطر شکل گرفته، را امحاء کند زیرا  تداوم این وضع، جز بی ثباتی بیشتر و غرق شدن کشورهای این منطقه در سیاه چاله اندیشه های تکفیری - تروریستی حاصلی نداشته است.

بنابراین همکاری های هر چه بیشتر می­تواند به منزله این امر باشد که جهان اسلام بی تفاوت به مسئله منطقه نیست و نخواهد بود و شکل گیری حلقه های هر چه مستحکم تر میان محور مقاومت و نیز مشارکت دیگر کشورها میتواند نه تنها نفرت و انزجار از آنها را به گوش جهانیان برساند بلکه به نابودی آنها منجر شود تا وحدت دیپلماسی منطقه ای هر چه بیشتر برای گروههای تکفیری – تروریستی به رهبری محوریت غربی – عربی آشکار تر شود.   

نویسنده : سعیده شمس پژوهشگر علوم سیاسی

                               

  تحلیل ایران
  تحریریه تحلیل ایران
  آدرس ایمیل : info@tahlileiran.ir
  آدرس سایت/وبلاگ:
  از همین نویسنده :


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :