موضوعات ‌مرتبط: محیط زیست آب و هوا

a/30740 :کد

مهمترین منابع گرمایش زمین کدامند؟

احمد انواری

  جمعه ۲۰ آذر ۱۳۹۴ — ۱۵:۳۶
تعداد بازدید : ۲۱۳۳   
 تحلیل ایران -مهمترین منابع گرمایش زمین کدامند؟

بر اساس چهارمین گزارش مجمع بین المللی تغییرات اقلیمی (IPCC)، ۹۰ درصد از مسئولیت افزایش دمای کره¬زمین در ۲۵۰ سال گذشته به دوش فعالیتهای انسانی بوده است. عده¬ایی از دانشمندان حوزه مطالعات اقلیمی معتقدن

با سیری در تاریخ بشری می­ توان دریافت که اغلب تمدن­ های انسانی در اطراف رودخانه­ ها بنا شده اند. برخی از این تمدن­ها نظیر تمدن دره­ سند بر اثر تغییرات وضعیت آب و هوا و کم آبی از صحنه روزگار حذف شدند. البته پدیده خشکسالی را نمی ­توان صرفا نشات گرفته از رخداد­های طبیعی دانست، بر اساس چهارمین گزارش مجمع بین المللی تغییرات اقلیمی (IPCC)، نود درصد از مسئولیت افزایش دمای کره ­زمین در 250 سال گذشته به دوش فعالیت­های انسانی بوده است.

 

عده ­ایی از دانشمندان حوزه مطالعات اقلیمی معتقدند که تغییرات آب و هوایی و عواقب ناشی شده از  آن به مساله امنیت ملی نیز مربوط می­ شود و از آنجایی که شرایط آب و هوایی در حال تغییر است عدم توجه به این مقوله می­ تواند منجر به پیامدهای بسیار مخرب جدی به همراه داشته باشد. کنفرانس امسال در پاریس نشان داد که عزم جدی برای کاهش گازهای گلخانه­ ای بین سران کشورهای مختلف جهان به وجود آمده است.

نمایندگانی بالغ بر 700 فعالیت اقتصادی و شغلی که به نحوی با مقوله گرمایش زمین در ارتباط بودند در کنفرانس اخیر پاریس دور هم جمع آمدند تا به سندی برای کاهش گازهای گلخانه­ای با کمترین زیان مالی به حوزه فعالیتشان دست بیابند.

 

گازهای گلخانه ای که شامل گازهای بخارآب، دی­ اکسید­کربن، متان، اکسیدنیتروس، ازن و کلروفلروکربن ها (CFCs) هستند، سبب انباشت گرما در لایه ترپوسفر کره­ زمین شده و بدین واسطه باعث افزایش دمای کره ­زمین می­ شوند. فعالیت­های انسانی مهمترین عامل افزایش میزان گازهای گلخانه­ ایی در روی کره­ زمین در خلال 150 سال گذشته بوده است. منابع اصلی منتشر کننده گازهای گلخانه ­ایی در دنیا شامل نیروگاه­های تولید الکتریسیته، سیستم حمل­و­نقل، کشاورزی و بخش تجاری –  مسکونی می­ باشند.

 

در این یادداشت هدف معرفی چندین منبع اصلی تولید کننده گازهای گلخانه ­ایی به همراه روش­هایی برای کاستن از میزان انتشار هر منبع می­باشد که می­ تواند مورد توجه دولتمردان و همچنین مردم عادی واقع شوند.

 

نیروگاه­های تولید الکتریسیته

بخش الکتریسته در تولید گازهای گلخانه ­ایی شامل تولید، انتقال و پخش سراسری الکتریسیته در شبکه سراسری کشور می­باشد. مهمترین گاز گلخانه­ ایی تولید شده در این بخش گاز گلخانه­ ایی دی ­اکسید­کربن CO2  می­ باشد. از جمله گازهای گلخانه­ ایی دیگر  که به واسطه فعالیت نیروگاه­ های تولید الکتریسیته منتشر می­ شوند می­توان به متان CH4 و دی­ اکسید­ نیتروژن N2O اشاره کرد که ناشی از سوختن سوخت­های فسیلی می­باشند.

 

کمتر از 1% از گازهای گلخانه­ایی منتشر در بخش نیروگاه­های تولید الکتریسیته را گاز گلخانه ­ای SF6 به خود اختصاص می­ دهد که ناشی از استفاده مواد شیمیایی جهت عایق­کاری در سطوح مختلف تجهیزات پخش الکتریسته در شبکه سراسری برق می­ باشد.

 

برای کاهش میزان انتشار گازهای گلخانه ­ایی در این بخش می ­توان به افزایش راندمان نیروگاه­ها از طریق استفاده از تکنولوژی­ های پیشرفته یا بهبود فرایند احتراق، استفاده از انرژی­های تجدیدپذیر نظیر نیروی باد و یا انرژی خورشید، افزایش راندمان وسایل برقی مصرفی، استفاده از سوخت­های هسته ای اشاره کرد.

 

بخش حمل و نقل

بخش حمل­ و­نقل شامل جابجایی شهروندان و کالاها توسط اتومبیل، کامیون، قطار،کشتی، هواپیما و دیگر وسایل نقلیه می­ شود. مهمترین گاز گلخانه­ ای منتشر در این بخش گاز دی­اکسید­کربن CO2 می­ باشد که ناشی از سوختن سوخت­های پایه نفتی نظیر گازوئیل و بنزین در موتور­های احتراق داخلی می­ باشد. مهمترین منبع تولید گاز گلخانه ­ایی نیز در این بخش مربوط انواع و اقسام اتومبیل ­ها نظیر ماشین­ های سواری، اتوبوس­ها و کامیون­ها می­باشد.

 

این منابع به تنهایی مسئولیت تولید نصف بیشتر گازگلخانه­ ای در این بخش را به عهده دارند. مقادیر کمی از گازهای گلخانه­ایی دیگر نظیر CH4 و N2O در بخش احتراق داخلی وسایل نقلیه تولید می شوند.

 

برای کاهش میزان انتشار گازهای گلخانه ­ایی در این بخش می ­توان به تغییر در نوع سوخت از طریق استفاده از سوخت­های زیستی نظیر گاز هیدروژن، یا استفاده از منابع تجدید­پذیر نظیر انرژی باد یا خورشید اشاره کرد. همچنین می­ توان با استفاده از تکنولوژی­ های نوین در طراحی و ساخت اقدام به افزایش راندمان وسایل موتوری نمود تا احتراق کاملتری در داخل موتورها انجام شود و به سبب آن گازهای مضر کمتری به بیرون منتشر شود. از جمله کارهای دیگری که می­ توان در این بخش انجام داد کاهش تقاضای سفر برای شهروندان از طریق به کارگیری روش­های برنامه ریزی شهری و یا استفاده از دورکاری برای کارمندان می­ باشد.

 

بخش کشاورزی

در بخش کشاورزی گازهای گلخانه­ ایی نظیر CH4 و N2O منتشر می ­شوند. مقدار زیادی از فعالیت های مختلف که منجر به تولید گاز N2O ناشی از فعالیت­های کشاورزی می شود شامل نوع خاک، مواد مکمل افزوده به زمین­ها جهت حاصل خیزتر شدن، و روش­های مختلف آبیاری زمین می­ شود.

 

با مدیریت نوع خاک کشاورزی می­توان جلوی بیش از 50% از انتشار گازهای گلخانه ایی منتشره در این بخش را گرفت. فعالیت دامداری­ ها به خصوص گاوداری­ ها سبب انتشار گاز متان (که اثر گلخانه ­ای فوق العاده شدید دارد) شود. منابع دیگر تولید گاز گلخانه­ ای در این بخش را می­ توان به فعالیت کشاورزان در شالیزارهای تولید برنج و سوزاندن باقی مانده محصولات کشاورزی دانست.

 

برای کاهش میزان انتشار گازهای گلخانه­ ایی در این بخش می­توان به مدیریت زمین، اصلاح کود و محصولات زیر کشت از طریق استفاده از روش­های آبیاری و بارورسازی زمین اشاره کرد. همچنین می­ توان با مدیریت دام و اصلاح مواد مغذی مورد استفاده حیوانات در میزان انتشار گاز متان نقش موثری ایفا کرد.

 

بخش تجاری مسکونی

بخش تجاری – مسکونی شامل تمام خانه ­ها و مراکز تجاری می­ باشند. گازهای گلخانه­ ای منتشر شده از این بخش ناشی از سوختن سوخت­های فسیلی جهت گرمایش و پخت­ و ­پز، مدیریت فاضلاب، مدیریت پسماند، نشت از وسایل برودتی نظیر فریزرها می­ باشد.

 

و منابع غیر­مستقیم که شامل استفاده از وسایل برقی می­ باشند که توضیح آن پیشتر در بخش نیروگاه­های تولید الکتریسیته داده شد. پسماند­های شهری که روزانه توسط شهرداری­ها در چند نوبت جمع ­آوری می­ شوند و در بیرون شهرها جمع­ آوری می­ شوند سبب تولید گاز گلخانه­ ای متان می­ شوند. تصفیه فاضلاب­ها سبب تولید گازهای گلخانه ­ایی CH4 و N2O می­ شوند.

 

گازهای HFCs که در وسایل برودتی نظیر یخچال و فریزها استفاده می­شود می ­توانند در حین عملیات سرویس و نگهداری وسایل به فضا نشت کنند.

برای کاهش میزان انتشار گازهای گلخانه ­ایی در این بخش می­ توان به مدیریت پسماند­های شهری از طریق فرهنگ­سازی برای کاهش گرایش غالب مردم جامعه به شیوه مصرف­ گرایی اشاره کرد. همچنین با افزایش راندمان حرارتی ساختمان­ها می­توان به میزان چشمگیری از اتلاف انرژی در داخل ساختمان­های مسکونی و تجاری جلوگیری کرد.

 

لازم به ذکر است که با سرویس­های به موقع وسایل برودتی نظیر یخچال و فریزر می­توان از نشت ناخواسته گازهای خنک کننده داخل آنها جلوگیری کرد.

                               

  احمد انواری
  کارشناس ارشد مهندسی محیط زیست
  آدرس ایمیل :
  آدرس سایت/وبلاگ:
  از همین نویسنده : گازهای گلخانه ای و امنیت ملی
پیامهای بازدید کنندگان
  ناشناس
  شنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۴ - ۰۱:۰۲
امیدوارم تمام کشورهای دنیا، به ویژه کشورهایی نظیر آمریکا و چین که نقش عمده ای در تولید گازهای گلخانه ای دارند در جهت سلامت کره زمین گامهای موثری بردارند...
  فهیمه میرمحمدی
  جمعه ۲۰ آذر ۱۳۹۴ - ۱۳:۰۹
با سلام. خیلی متشکرم، اینکه مسئله شرح داده شده و راه حلهای هر کدام هم عنوان شده عالیه، هرچند ممکنه فعلا یکسری از راهکارها تا مرحله اجرا شدن فراگیرفرسنگها فاصله داشته باشن(مثل استفاده از سوختهای زیستی و عدم مصرف گرایی حداقل در کشور ما) ولی در حد آگاهی عمومی جای تقدیر داره. امیدوارم استفاده از منابع با آگاهی و هوشیاری بیشتر توسط مردم،مسئولین و البته متخصصان انجام بشه. چون کره زمین فعلا تنها مکان زیست برای ماست و ما مسئول نسلهای آینده هم هستیم، مسئولیتی که از آگاهسازی شروع و به عمل ختم خواهد شد.


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :