موضوعات ‌مرتبط: سیاسی سیاست خارجی

a/3270 :کد

سرعت مطمئنه در اطلاع رسانی

رضا نصیری حامد

  چهارشنبه ۰۲ اردیبهشت ۱۳۹۴ — ۱۶:۰۲
تعداد بازدید : ۸۴۴   
 تحلیل ایران -سرعت مطمئنه در اطلاع رسانی

سرعت مطمئنه در اطلاع رسانی

فضای مجازی از جنبه های بسیاری از فضای واقعی فاصله گرفته است و گاهی آن چنان در آیتم های مختلفش با استقلال حرکت می کند که شاید در آینده ای نه چندان دور دیگر آن را به مثابه رقسیب و هماورد و یا جهان و فضایی در مجاورت و موازی با جهان واقعی به شمار نیاوریم چرا که تحلیلی ویژگی ها و شرایط آن گویی خود ابزار روش شناختی و نظریات مربوط به خود را می طلبد. یکی از این فاکتورها که فضای مجازی در اختیار دارد، مسئله سرعت و حالت شبکه ای است. در جهان واقعی اگر البته بخش ارتباط با بخش مجازی را فاکتور گرفته و از آن صرف نظر کنیم، اخبار و اطلاعات باید از نظامی سلسله مراتبی و بوروکراتیک عبور کنند تا واجد شرایط لازم برای انتشار گردند ولی عموماً در فضای مجازی چنین فیلتر گذاری و نظامی از سلسله مراتب نیست چرا که اصلاً با همردیفی همه اعضا و فعالان این عرصه در هر شبکه اجتماعی، دیگر اتوریته و اقتداری در بالا به رسمیت شناخته نشده است که امور با اجازه و اطلاع و البته صلاحدید وی منتشر شوند. هرچند نمی توان منکر سرعتی که شبکه های مجازی از ان برخوردارند، شد اما فعالان عرصه واقعص اعم از آنها که کار سیاستگذاری و یا کار رسانه ای و اطلاع رسانی می کنند، نیز نباید از مقتضیات و ویژگی های این گونه فضای مجازی غفلت بورزند.

در یکی از موضوعات مهم یکی دو هفته گذشته حادثه فرودگاه جده که تعرّض غیر انسانی و یا قصد چنین کاری را از جانب مأموران عربستانی در صدر اخبار مورد توجه اجتماع منتشر شد و البته بحق افکار و وجدان های عمومی را جریحه دار نمود، فضای مجازی اعم از شبکه های مشخصاً رایانه ای و به ویژه شبکه های مورد استفاده در گوشی های همراه هوشمند اقدام به تولید و نشر مطالب متعددی نمود که به سرعت نیز افزایش یافته و بین مخاطبان دست به دست گردید. پس از مرحله اطلاع رسانی و تحلیل، این شبکه ها در مواردی اقدام به تجویز برخی اموری نیز کردند از جمله اینکه مسابقات فوتبال نماینگان ما در آسیا و مشخصاً پرسپولیس برابر نماینده عربستان هم تحت تأثیر این حادثه واقع شد. در این میان البته فریادهای اندکی هم که خواهان سیاسی نشدن این بازی و در کل ورزش با چنین هیجاناتی می شد، نیز عموماً ره به چندان جایی نبرد.

از آن مهم تر نحوه مواجهه با مقوله حج به ویژه حج عمره بود که بسیاری به جد بر لزوم تحریم کلی آن از سوی همه ایرانیان تأکید داشتند و البته عده ای نیز بر تعلیق آن انگشت می نهند که فعلاً این مورد به عنوان راهکار رسمی اتخاذ شده است.

در کنار فعال بودن شبکه های اجتماعی در این قضیه که البته نشانی گویا از نبض اجتماع و حساسیت های آن است، زمینه برای انحرافاتی نیز پدید می آید و عده ای را ترغیب می کند از آب گل آلود ماهی بگیرند. در شنیع بودن حتی قصد مأموران فرودگاه جده و لزوم مجازات ایشان حرفی نیست اما اینکه قضیه های نژادی بار دیگر از سوی برخی افراد برجسته شده و در صدر مسئله قرار گیرد، چه کسانی سود می برند؟ آنچه با توجه به آسیب شناسی این گونه قضایا باید در آینده سرلوحه کارمان قرار گیرد، آن است که طولانی شدن موضع گیری رسمی نسبت به چنین وقایعی از سوی مسولان و مراکز رسمی و معتبری که دست اندرکار موضوع هستند، زمینه را برای بروز و شاعه شایعات و نیز برخی راهکارهای ارائه شده مهیا می کند که شاید تبعات مناسبی برای کشور نداشته باشد. سکوت از سوی مراکزی که از آنها انتظار خبر رسانی و اطلاع رسانی می رود، در چنین مواقعی بر شایعات و نیز گسترش برخی ابعاد مسئله دامن می زند و آن گاه موضع گیری دیرهنگام نیز خیلی اذهان عمومی را قانع نمی کند چرا که در موضع گرفتن با تأخیر اولین نکته این است که چرا این قدر با تأخیر و زمانی طولانی اقدام به اطلاع رسانی می شود؟ به نظر می رسد در نظر مخاطب آن هم در هر رابطه ای جواب مناسب و به موقع بخشی از شفافیت و صداقت ارتباطی است که به تأخیر انداختنش به شدت بر این اعتماد صدمه می زند. در گذشته هم به ویژه در موضوعاتی اجتماعی از این نوع تأخیرهای مضرّ و بدون تدبیر کم نداشته ایم؛ یکی از آنها موضوع اسیدپاشی بود که آن نیز وجدان عمومی جامعه را ملتهب و رنجور ساخته بود. در نهایت می توان به نکته ای مهم در نظام اطلاع رسانی و سیستم آگاهی بخشی رسمی اشاره نمود که چه بدان آگاهی وجود داشته باشد و چه نسبت بدان جهل وجود داشته باشد، در هر حال مضرّ به حال اجتماع است و آن هم اینکه حوزه های مختلف از جمله اجتماعی را در خبر رسانی و لزوم پوشش به موقع خبری هرگز نباید از حوزه های دیگر به ویژه سیاسی کم اهمیت تر پنداشت. اجتماع بستری است که همه چیز در آن شکل می گیرد و لذا سیاست، فرهنگ، هنر و هیچ بخش دیگری را نمی توان تصور نمود که پایی در این حوزه نداشته باشد.

بنابراین هرچند سرعت و شیوع اطلاعات و اخبار در فضای مجازی ویژگی خاص و مهم فضای مجازی است، ولی فضای موسوم به واقعی نیز نباید از آنچه در این حوزه می گذرد و خود چه بسا به دلایلی همچون توجه به حوزه های دیگر تا بدین اندازه بدان پرداخته نبوده ، است غافل شود.

                               

  رضا نصیری حامد
  پژوهشگر علوم سیاسی
  آدرس ایمیل : r.nasirihamed@ut.ac.ir
  آدرس سایت/وبلاگ:


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :