موضوعات ‌مرتبط: سیاسی تحلیلی

a/341 :کد

بیداری اسلامی در بحرین و نقش و دخالت عربستان در مهار آن

احسان ايوبي

  یکشنبه ۲۱ دی ۱۳۹۳ — ۲۱:۲۷
تعداد بازدید : ۷۱۹   

مقدمه :

بیداری اسلامی پدیده ای متاخر نبوده و از نظر تاریخی غنی و از پشتوانه ای قوی دینی و مذهبی برخوردار بوده است و می توان این بیداری اسلامی را به سه موج و دوره تقسیم کرد  که عبارتست از :

1 – موج اول بیداری اسلامی یا به عبارتی موج اصلاح فرهنگی و سیاسی است که قبل از قرن بیستم بود که با مبارزات سید جمال الدین اسدآبادی و دیگر مبارزان و مجاهدان معاصر آغاز شد . سید جمال با آگاهی کامل به مبارزه با مدرنیته غربی برخورد کرد و در تحولات اکثر کشورهای اسلامی مشارکت فعال داشت .

در این دوره علاوه بر سید جمال از اندیشه های اندیشمندانی همچون محمد عبده – اقبال لاهوری – حسن البناء سنوسی – سید محمد باقر صدر – علامه مرتضی مطهری و ... استفاده شد و تاثیر شگرفی در بیداری مردم گذاشت .

موج دوم بیداری اسلامی در قرن بیستم و توسط امام خمینی در قالب انقلاب اسلامی روی داد . نهضت اسلامی امام خمینی اوج تمام حرکت ها و جنبش ها اسلامی در تاریخ است . این انقلاب به رهبری امام خمینی از طریق محور قرار دادن اسلام سیاسی پویا و احیاء مفاهیمی همچون شهادت – جهاد – عدالت خواهی – ظلم ستیزی و حتی امروز به مرزهای جغرافیایی ایران محدود نماند و به عبارتی جهان ، نخستین موج آن را در قالب اوج گیری مقاومت اسلامی در فلسطین و لبنان شاهد آن بود .

موج سوم بیداری اسلامی که از ابتدای سال 2011 از تونس شروع شد ، کم کم به بعضی از کشورهای منطقه خاورمیانه اشاعه پیدا کرد . یکی از این کشورها بحرین بود که از 14 فوریه 2011 در پی اعتراضات مردم و تجمع در میدان لولو آغازو تا کنون ادامه دارد . به علت وجود اکثریت شیعه دراین کشور در طول تاریخ بحرین اکثریت شیعه از حضور درقدرت سیاسی این کشور محروم بوده اند و با آغاز بیداری اسلامی دومینوی تحولات به بحرین رسید تا آل خلیفه قدرت خود را درخطر دیده وجهت حفظ قدرت خود به پدرخوانده خود یعنی عربستان سعودی توسل جوید و نیروهای سپر جزیره به سرکردگی عربستان سعودی جهت سرکوبی مردم معترض وارد خاک بحرین شوند.

اما مردم بحرین  با وجود تمامی سرکوب ها همچنان با آمدن به خیابانها بر مطالبات مشروع خود در دستیابی به حقوق از دست رفته خود از قبیل اجرای عدالت عدالت و روی کار آمدن نظام منتخب تاکید دارند .

در بحرین 11 جریان و حزب معارض سیاسی فعالیت می کنند که مهمترین آن جمعیت وفاق اسلامی است که شیخ علی سلمان رهبری این جمعیت را بر عهده دارد. حزب شیعه ای که پایگاه مردمی داشته اما آل خلیفه همواره  با سیاست فرافکنی ایران را متهم به دخالت دربحرین کرده اند.

این حزب سیاسی – اسلامی که از سال 2001 تاسیس شد  و تا به امروز در صدر مخالفان حکومت آل خلیفه قرار گرفته و در تحولات بیداری اسلامی در بحرین نقش مهمی را ایفا نموده است. اما آل خلیفه به جای گفتگوی سیاسی به خشونت با همکاری سعودی ها متوسل شده است.

رژیم آل خلیفه که از حمایت مستقیم عربستان و غرب برخوردار است ، دست به جنایات بسیاری  علیه معترضین زده  که قابل توجه حامیان حقوق بشر درغرب می باشد از جمله اینکه از اول قیام در سال 2011 با ویران کردن مساجد و دستگیری و شکنجه تظاهرکنندگان و .. توانسته حکومت خود را با حمایت سعودی ها و مشاوران انگلیسی حفظ نماید .

عربستان و دخالت در بحرین

عربستان به دلیل ظهور اسلام و وجود حرمین شرفین و همچنین دارا بودن نفت ، نفوذ بسیار زیادی بر روی کشورهای اسلامی دارد که یکی از این کشورها بحرین می باشد و به دلیل قرابت جغرافیائی و قبیله ای با آل خلیفه دربحرین همواره این کشور حیات خلوت سعودی ها به حساب می آید.

عربستان کشوری است که حدود 25 درصد جمعیت آن را شیعیان تشکیل می دهد که ازامکانات بسیار ضعیفی برخوردار هستند. از قبیل اجازه نداشتن در احداث مسجد ، نبود رفاه عمومی در مناطق شیعه نشین ، محرومیت از مشاغل دولتی برای شیعیان و ...  .

این کشور با دخالت در امور بعضی از کشورهای منطقه خواهان جلوگیری از گسترش شیعیان در کشورهایی مانند بحرین و یمن و ... هست واین خطر نیز وجود دارد که شیعیان بحرین بر شیعیان عربستان اثر گذاشته وعربستان برای وهابیون سعودی ناامن گردد.

با وجود اینکه بحرین بیش از شصت درصد آن را شیعیان تشکیل می دهند ، رژیم آل خلیفه اجازه هر گونه فعالیت و حرکتی را از شیعیان گرفته و آنان را به مانند عربستان  در تنگنا قرار داده است.

حکومت آل سعود هم به دلیل همگونی های موجود بین دو منطقه شیعه نشین احساء و قطیف با عشایر و قبایل بحرین ، نگران این است که هر گونه تغییری در حکومت آل خلیفه باعث تغییر در مناطق شرقی عربستان شود و از این روی نیروهای امنیتی خود را تحت عنوان سپر جزیره ، وارد بحرین کرده و به سرکوب تظاهر کنندگان می پردازند .

روی همین اصل پادشاه عربستان در نطقی اعلام کرده "هرگز اجازه نخواهیم داد که حکومت شیعی در بحرین ایجاد شود ، هرگز ".

رژیم آل خلیفه نیز با رویکرد ضد شیعی  با دستور گرفتن از بزرگان خود یعنی انگلیس وعربستان سعودی، بارها رهبران گروههای اسلامی بحرین مثل شیخ علی سلمان و شیخ عیسی قاسم را با حمله به منازلشان به شکل بسیار زشت بازداشت و مورد اذیت و آزار قرار می دهند .

با این اوصاف اوضاع داخلی بحرین طبق گزارشات رسیده بسیار اسف بار اعلام شده است و روی همین اصل سازمان عفو بین الملل و سازمان حقوق بشر سازمان ملل در گزارشاتی از وخیم بودن اوضاع در بحرین خبر دادند و از بازداشت های غیر قانونی و شکنجه و رفتار بسیار بد بازپرسان رژیم آل خلیفه ابراز نگرانی کرده اند .

با توجه به حمایت های عربستان از بحرین و کمک های تسلیحاتی و نظامی به رژیم آل خلیفه، اگر اوضاع داخلی عربستان وخیم شود و ناآرامی در کشور در پی فوت پادشاه 91 ساله این کشور صورت پذیرد، فشار بر شیعیان عربستان تا مدتها کم می شود . این فرصتی است تا شیعیان به انسجام برسند . در نتیجه حمایت عربستان از آل خلیفه کم می شود و احتمال اینکه در بحرین شیعیان قدرت را در دست بگیرند بسیار زیاد است .

 

                               

  احسان ايوبي
  پژوهشگر علوم سیاسی
  آدرس ایمیل : ehsanayoobi@ymail.com
  آدرس سایت/وبلاگ:


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :