موضوعات ‌مرتبط: محیط زیست آلودگی هوا

a/40901 :کد

آیا ماسک ضامن سلامتی در مقابل آلودگی هواست؟

علی نقی خانی

  ﺳﻪشنبه ۲۹ دی ۱۳۹۴ — ۱۶:۳۳
تعداد بازدید : ۹۴۵   
 تحلیل ایران -آیا ماسک ضامن سلامتی در مقابل آلودگی هواست؟

صنعت مدرن امروز با تولید گازها و ذرات آلوده معلق در هوا، فضایی برای نفس کشیدن باقی نمی‌گذارد و استشمام هوای پاک را که همواره مایه شادمانی زندگی بشر بوده، به آرزویی دست نیافتنی تبدیل می‌کند.

صنعت مدرن امروز با تولید گازها و ذرات آلوده معلق در هوا، فضایی برای نفس کشیدن باقی نمی‌گذارد و استشمام هوای پاک را که همواره مایه شادمانی زندگی بشر بوده، به آرزویی دست نیافتنی تبدیل می‌کند.


آلودگی هوا خطرات شدیدی را برای انسان به همراه دارد. استفاده از ماسک یکی از راههای حفاظت از خود در برابر آلودگی هوا است ولی در استفاده از همین ماسک‌ها هم باید نکاتی را رعایت نمود وگرنه اثری معکوس خواهند داشت. ماسک‌های کاغذی به لحاظ اینکه آلاینده‌ها را از خود عبور می‌دهند به هیچ وجه توصیه نمی‌شوند و بهتر است از ماسک‌های فیلتردار و ماسکی که دهان و بینی را بطور کامل پوشش می دهد، استفاده نمود. 


به گزارش سلامت نیوز به نقل از ایرنا، خسرو صادق نیت روز سه شنبه هفته گذشته در میزگرد آلودگی هوا و سلامت در چهارمین همایش ملی مدیریت آلودگی هوا در سالن همایشهای صدا و سیما افزود: ماسک‌های کاغذی و پارچه‌ای در برابر آلودگی هوا اثر معکوس دارند و باعث کاهش مقاومت راههای هوایی دستگاه تنفسی در برابر آلاینده‌ها می‌شوند. وی افزود: افرادی که از این ماسکها استفاده می‌کنند، با تصور اینکه این ماسکها از آنها محافظت می‌‍کنند، تنفس‌های عمیق‌تری در هوای آلوده دارند و به این ترتیب بیش از افرادی که از ماسک استفاده نمی‌کنند، دچار عوارض آلودگی هوا می‌شوند.


گرد و غبار جزو آلاینده‌های شیمیایی هوا بوده که در قطرهای آئرودینامیک کمتر از 7 میکرون می‌تواند در حبابچه های هوایی ته‌نشین شده فرد را دچار مشکلات گاها برگشت ناپذیر نماید. در محیط زیست و بحث هوای پاک، هم ذرات معلق با قطر 2.5 و 10 میکرون مورد توجه قرار می‌گیرند که بخصوص در قطر 2.5 و کمتر می توانند افراد را تحت تاثیر قرار دهند. برای در امان ماندن از اثرات سو ذرات معلق لازم است افراد در هنگام تردد در محیط‌های آلوده بخصوص در مراکز شهر های بزرگ مانند تهران از وسیله حفاظتی مناسب تنفسی که بتواند میزان مواجهه با این نوع از آلاینده های هوا را به حداقل ممکن کاهش دهد استفاده نمایند.


متاسفانه بعضا دیده می‌شود که افراد با استفاده از ماسک های تنفسی نامناسب با خیال راحت در اماکن آلوده رفت و آمد می‌نمایند و خود را در معرض ذرات معلق و سایر آلاینده های هوا قرار می‌دهند. گاها گفته می شود که ماسک‌های جراحی (Surgical mask) برای استفاده در روزهای آلودگی مناسب می‌باشند ولی تحقیقات نشان می‌دهد این نوع ماسک ها  از جمله ماسک های تنفسی محسوب می‌شوند که هیچ‌گونه جلوگیری از مواجهه افراد با ذرات معلق را سبب نمی‌شوند.


حال این سوال مطرح می‌شود که ماسک های حفاظتی مناسب در برابر ذرات معلق در هوای آلوده شهرها چه مشخصاتی دارد؟ ماسک‌ها در دوتیپ FFP1 و FFP2 که گاها با نام‌های P1 و P2 هم در بازار عرضه می‌شوند. این ماسک‌ها می توانند غلظت گرد و غبار را تا 4 برابر (FFP1) و 10 برابر(FFP2) کاهش دهند. کارایی نوع مرغوب این ماسک‌ها تا 94% می‌باشد. نکته قابل توجه در این ماسک ها وجود سوپاپ جهت خروج هوای بازدمی می‌باشد که ماسک‌های معمولی (Sergical mask) فاقد این سوپاپ‌ها می‌باشند. ماسک‌های N95 که جهت مواجهه با میکرو ارگانیسم های عفونی بکار می‌روند اگرچه قابلیت گرفتن ذرات را هم دارا می‌باشند ولی بدلیل عدم وجود سوپاپ خروجی جهت خروج هوای بازدمی برای استفاده در هوای آلوده شهرها توصیه نمی‌شوند. وجود سوپاپ، تنفس را تسهیل نموده و فرد احساس آرامش بیشتری در هنگام دم و بازدم می‌نماید. در صورت استفاده صحیح از این ماسک‌ها می‌توان آنها را با آب گرم و صابون مایع تمیز نموده برای مدتی از آنها استفاده نماییم در صورتی که در ماسک های معمولی این امکان وجود ندارد.


ماسک های معمولی بعد از اولین استفاده باید کنار گذاشته شوند چون آلودگی‌ها و ذرات تجمع یافته در داخل الیاف ماسک خود به عنوان پتانسیل آلودگی خطرناکی برای مصارف بعدی قلمداد می‌گردند. نکته قابل توجه در استفاده از این ماسک ها این است که نوع معمولی ماسک‌های FFP2 و FFP1 فقط قابلیت جذب ذرات معلق هوا را دارند و در برابر سایر آلاینده‌ها بخصوص گاز‌ها و بخارات تاثیر ندارند. نوع خاصی از این ماسک‌ها در بازار موجود است که علاوه بر جذب ذرات معلق قابلیت جذب برخی گازها و بخارهایی مانند مواد آلی (ترکیبات آروماتیک، MTBEو...) را دارا می‌باشند در این نوع ماسک ها در ماسک FFP2 مقداری ماده مانند ذغال فعال  موجود است که توانایی جذب بخارات آلی را دارا می باشد. 


گاها سوال می شود که آیا ماسک های N95  برای استفاده در مکان‌های آلوده به ذرات معلق در شهر ها مناسبند در جواب باید گفت که گرچه این ماسک‌ها توانایی مقابله در برابر نفوذ میکرو ارگانیسم ها می باشند ولی بدلیل عدم وجود سوپاپ بازدمی برای بازه زمانی طولانی تنفس با این ماسک‌ها مشکل است و توصیه می‌گردد از ماسک های FFP2 سوپاپ‌دار استفاده گردد. به طور کلی ماسک‌های N95  فقط برای کار هنگام مواجهه با میکروارگانیسم ها در بخش‌های عفونی بیمارستان‌ها و ... آن هم در زمان محدود مناسب است. پس در انتها باید یاد آور شد که علاوه بر استفاده  از ماسک‌ها در زمان آلودگی نوع و نحوه استفاده از ماسک مهمتر می‌باشد.

                               

  علی نقی خانی
  کارشناس ارشد مهندسی محیط زیست
  آدرس ایمیل : ali.naghikhani@ut.ac.ir
  آدرس سایت/وبلاگ:
پیامهای بازدید کنندگان
  ورزی
  پنجشنبه ۰۱ بهمن ۱۳۹۴ - ۰۱:۵۵
یه فکری واسه آلودگی هوا بکنید !!!!
  ناشناس
  چهارشنبه ۳۰ دی ۱۳۹۴ - ۱۲:۵۹
خیلیا از این ماسکای جراحی و پارچه ای استفاده می کنند و متوجه مضراتش نیستن؛ صدا و سیما باید در این زمینه اطلاع رسانی کنه تا مردم آگاه بشن..
  صافی
  چهارشنبه ۳۰ دی ۱۳۹۴ - ۰۹:۱۰
ممنون از مطلب مفیدتون، امروز برای تهیه ماسک میخواستم اقدام کنم، کمک زیادی بهم کردید ....
  عباسعلی ملک
  چهارشنبه ۳۰ دی ۱۳۹۴ - ۰۱:۵۸
سلام علی جان عالی بود خوشحالم اینجا میبینمت موفق باشی


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :