موضوعات ‌مرتبط: اجتماعی ایران

a/439 :کد

آیا تهران جمعیت ۲۲ میلیونی را تجربه می کند؟

ناصر محمدي

  جمعه ۰۳ بهمن ۱۳۹۳ — ۱۰:۳۲
تعداد بازدید : ۵۸۲   

 دکتر محمد باقر قالیباف شهردار تهران در اولین جلسه دوره جدید «شورای‌عالی نظارت بر توسعه شهری تهران»که باهدف آشنایی طرح جامع و شورای عالی نظارت بر توسعه شهر تهران و بررسی و تصویب آیین‌نامه اجرایی تشکیل دبیرخانه شورای عالی نظارت بر توسعه پایتخت توسط مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران برگزار شد، اعلام داشت با توجه به اینکه نرخ رشد جمعیت پایتخت در حال حاضر به 5/1 درصد رسیده، اما در مناطق پیرامون شهر تهران این عدد برابر با 7/4 درصد است، این آمار نشان می‌دهد که با روند مذکور تا سال 1400 جمعیت مجموعه شهر تهران به بیش از 22 میلیون نفر خواهد رسید که معادل جمعیت  پکن در سال 2014 می رساند با این تفاوت که مساحت تهران بسیار کمتر از پکن است، در حقیقت در سال 1400 تراکم جمعیت تهران به حدود 29 هزار نفر در هر کیلومتر مربع خواهد رسید که در آن صورت از مانیل متراکم ترین شهر جهان هم متراکم تر خواهد بود. تراکم تهران در حال حاضر حدودا 11.290 است.

جدول زیر متراکم ترین شهرهای پرجمعیت جهان را نشان می دهد؛

ردیف

شهر

جمعیت(میلیون)

تراکم (هزار نفر)

1

مانیل

1.652.171

22.857

2

کاکته

4.486.679

21.252

3

بمبئی

12.478.447

20.694

4

داکا

7.100.940

19.447

5

قاهره

6.758.881

18.071

6

سئول

10.442.426

17.255

 

 جدول زیر نیز نشان‌دهنده پر جمعیت ترین شهرهای جهان بر اساس جمعیت خود شهر و نه نقاط پیرامونی آن است؛

ردیف

شهر

جمعیت

تراکم

1

شانگهای

24.152.000

6.845

2

پکن

21.148.000

7.400

3

کراچی

21.143.000

5700

4

استانبول

14.160.000

2481

5

بمبئی

12.478.000

20.494

6

مسکو

12.111.000

4705

7

سائوپائولو

11.895.000

7383

8

تیانجین

11.090.000

1494

9

گوانگژو

11.071.000

2881

10

دهلی نو

11.008.000

7187

 

که باید برای آن فکر و برنامه‌ریزی جدی شود.ایشان در ادامه اظهار داشت که ما خط و خطوطی رسم کنیم که شهر تهران را در میان آن محدود نماییم، اما برنامه‌ریزی باید برای کل منطقه تهران و جمعیت آن باشد، زیرا همان‌گونه که با موج‌های مختلفی ازجمله آموزش، مسکن، اشتغال و غیره روبرو بوده‌ایم؛ در آینده موج‌های جدیدی از جمله پیری و معضلات اجتماعی گریبان گیر ما خواهد بود.

وی از شورای‌ عالی نظارت بر توسعه شهری تهران خواست تمام توان خود را به کار گیرد تا سندی جامع و قابل دفاع در جهت حل مسائل مجموعه شهر تهران و اصلاح ساختارها در موضوعات سیاست، اکولوژی، امنیت اجتماعی، فرهنگی و کالبدی و فارغ از دیدگاه‌های سیاسی و مدیریتی تهیه نماید تا به مراجع ذی‌ربط و نهادهای بالادستی نظام ارائه شود.

البته اگر چه هر چند هنوز رؤیای مهاجرت به پایتخت وجود دارد اما می توان عنوان کرد تهران تا حدی اشباع شده است. گرانی مسکن، ترافیک و آلودگی هوا و همچنین گران بودن هزینه های زندگی در این شهر به نسبت شهرهای دیگر مهاجران را درگیر نوعی تناقض کرده است. آنها از طرفی فرصت های شغلی و فرصت های پیشرفت را در تهران جست وجو می کنند و از طرف دیگر توانایی زندگی در تهران را ندارند.

این مساله باعث شده است آنها به نزدیک ترین شهر یا روستای اطراف تهران بیایند و از آنجا به عنوان خوابگاه استفاده کنند. مراکز جمعیتی پیرامون شهر تهران رشد جمعیتی بالغ بر 8/4 درصد دارد. نکته حائز اهمیت در رشد جمعیت مناطق پیرامونی اطراف شهر تهران این است که می بایستی از دقت لازم بر خوردار باشد این است که تقریباً تمامی مراکز جمعیتی اطراف تهران اساساً از کنترل شهرداری تهران خارج بوده و بر اساس تقسیمات کشور توسط واحدها و نهادهای دیگری مدیریت می‌شود.

تمرکز کار و پول و سرمایه و بسیاری دیگر از فعالیتهای فرهنگی و جاذبه های شهری در تهران سبب شده است که این شهر مقصد نهایی و کعبه آمال همه کسانی باشد که در استان خود شهرهای بزرگی چون تبریز، شیراز ، مشهد و اصفهان را دارند.

گرچه جمعیت و معضلات این شهرها هم کم از تهران ندارد اما هنوز پایتخت ایران با پدیده ماکرو سفالی و بزرگ سری روبه روست و چنان که به حرفهای شهردار اعتماد کنیم باید بدانیم که تا سال 1400 یعنی 7 سال دیگر این سر بزرگ به احتما قوی دچار انفجار خواهد شد. انفجاری که معضلات اجتماعی آن را با هیچ توان اجرایی نمی توان حل و فصل کرد.

پس باید همین امروز از مسئولان شهری که درگیر مسایل جزیی و اختلافات سیاسی اند و از مسئولان دولت تدبیر امید انتظار داشت این موضوع را در کنار موضوعات مهم دیگر در سرلوحه برنامه ریزی ها قرار دهند چرا که تراکم نامتقارن جمعیت در کنار کاهش میزان ازدواج و زاد و ولد چیزی شبیه تورم رکودی است که مجال نفس کشیدن به اقتصاد ما نداده است.

                               

  ناصر محمدي
  پژوهشگر علوم سیاسی
  آدرس ایمیل : nasser.t747@gmail.com
  آدرس سایت/وبلاگ:


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :