موضوعات ‌مرتبط: سیاسی تحلیلی

a/442 :کد

تحلیل ایران

بررسی عضویت فلسطین در لاهه در گفت و گو با آقای رویوران

  جمعه ۰۳ بهمن ۱۳۹۳ — ۲۱:۰۳
تعداد بازدید : ۴۳۴   

دیوان بین المللی کیفری که اساسنامه این دادگاه در ۱۵ ژوئن ۱۹۹۸ در رم به تأیید نمایندگان ۱۲۰ دولت رسید و در ۱ ژوئیه ۲۰۰۲ با تصویب آن توسط ۶۰ کشور موجودیت پیدا کرد.

این دادگاه به جرایمی رسیدگی می‌کند که پس از این تاریخ توسط اتباع یا در قلمرو یکی از کشورهای عضو انجام شده باشد و یا اینکه با تصویب شورای امنیت ملل متحد به این دیوان احاله شده باشد.

مقر این دادگاه در شهر لاهه، هلند قرار دارد و به اساسنامه رم معروف است. کشورهای مهمی چون آمریکا، روسیه ، چین و هند از منتقدان این دادگاه بوده و به آن نپیوسته‌اند. فلسطین تاکنون در ده ها نهاد بین المللی عضو شده است. ولی عضویت فلسطین در دیوان بین المللی کیفری با حساسیت اسراییل و حامیانش مواجه شده است.

از همین رو سایت تحلیل ایران گفتگویی در این خصوص با دکتر حسین رویوران تحلیلگر مسایل خاورمیانه داشته است که در پی می آید:

ابتدا کمی در مورد ماهیت دادگاه های بین المللی توضیح دهید

ما سه دادگاه داریم، یکی دادگاه داوری است که در حل اختلافات بین کشورها سه قاضی از سوی هر دو طرف شاکی و سه قاضی هم مورد توافق هر دو که می شود 9 قاضی اینها داوری می کنند و عدد قطعا فرد می شود و در نهایت مشکل را حل می کنند. دادگاه داوری هیچ ربطی به سازمان ملل ندارد.

دادگاه داوری نهادی است که قبل از سازمان ملل وجود داشته است و دکتر مصدق هم به دادگاه داوری رفت. یک دیوان دادگستری بین المللی وجود دارد که این یکی از ارگان های سازمان ملل است. که در سطح بین المللی برای اجرای قانون نظر می دهد. اگر به یاد داشته باشید در مورد دیوار حایل در فلسطین به این دیوان ارجاع شد و نظر داد که این دیوار غیر قانونی است و باید برچیده شود.

یک نهاد جدید التاسیسی هست که به آن کنوانسیون رم می گویند. این همان دیوان کیفری بین المللی است و حساسیت روی این مورد است. به دلیل اینکه این نهاد به جنایات بین المللی می پردازد. مورد قبلی فقط نظر حقوقی می دهد ولی دیوان بین المللی کیفری به جنایت علیه بشریت، جنایات جنگی را معمولا بررسی می کند و تا کنون در ارتباط با یوگسلاوی و در ارتباط با روندا و سودان اقداماتی انجام داده است. این یکی از ارگانهای سازمان ملل است و جدید التاسیس است.

اقداماتی که اسرائیل انجام داده با کدام یک از این دادگاه ها سخنیت پیدا می کند؟

نوع کارهایی که اسرائیل انجام داده عمدتا از نوع این دادگاه یعنی دیوان کیفری بین المللی است. اسراییل الان شهرک سازی انجام می دهد. در جایی که از نظر قوانین سازمان ملل منطقه اشغالی است. قطعنامه 242 نشان می دهد این منطقه در سال 1967 اشغال شده و اسراییل باید از این منطقه عقب نشینی کند.

این نص قطعنامه 242 است که در قطعنامه 338 و قطعنامه های بعدی مورد تاکید قرار گرفت. یکی از مقرارت حاکم بر سرزمین های اشغال شده کنوانسیون های چهارگانه ژنو است. کنوانسیون های ژنو می گوید تغییرات جمعیتی مجاز نیست. تغییر وضعیت اماکن تاریخی مجاز نیست. تغییر وضعیت اماکن مذهبی مجاز نیست.

کدام اقدامات اسراییل شامل بررسی در این دادگاه خواهد شد؟

ما دو نوع حقوق بشر داریم یک حقوق بشر در حال صلح که اعلامیه جهانی حقوق بشر بر آن حاکم است و یک حقوق بشر در حال اشغال یعنی یک منطقه مورد منازعه وجود دارد. در این حقوق بشر دوستانه حاکم است. نحوه بازداشت، نحوه بازجویی و نحوه محاکمه در کنسوانسیون های 4 گانه ژنو است. کنوانسیون های 4 گانه ژنو شامل حقوق بش دوستانه است. که این منطبق بر کرانه باختری و نواره غزه است که منطقه اشغالی هستند.

حتی نوار غزه که اسراییل از آن عقب نشسینی کرده در نظر مشورتی سازمان ملل منطقه تحت محاصره است و همچنان منطقه اشغال شده محسوب می شود. لذا جنایاتی که اسراییل  علیه این مردم انجام داده شامل بازداشت و شکنجه و جنگ همه اینها مشمول کنوانسیون های 4 گانه ژنو است.

اسراییل سه جنگ علیه غزه در سال های 2008، 2012و 2014 انجام داد.بسیاری از غیر نظامی ها را کشته است بسیاری از مردم را قتل عام کرده است. در وضعیت جنگی حمله به مدارس ممنوع است. حمله به بیمارستانها و آمبولانس ها ممنوع است. حمله به خانه های مردم و مناطق غیر نظامی ممنوع است. همه این ها را اسراییل زیر پا گذاشته است.

در جنگ اخیر اظهار نظری از آقای نتانیاهو داریم در کنفرانس خبری مشترک با خانم کلینتون که کلینتون به او گفت که شما به مناطق غیر نظامی حمله می کنید و این خلاف مقررات است. نتانیاهو پاسخ می دهد که ما عامدانه حمله می کنیم و مردم را می کشیم تا تلفات آنها را بالا ببریم. من جهت اطلاع خانم وزیر می گویم که ما مدارس و بیمارستان ها را هم می زنیم.

عملکرد این دادگاه به چه نحوی است؟

در بررسی این پرونده ها اتفاقی که می افتد این است که مجموعه فرماندهان جنگ یعنی فرماندهان عالی نیروی هوایی، دریایی و زمینی و فرماندهان عملیاتی همه اینها به عنوان جنایت کار جنگی شناخته می شوند. به محاکمه فراخوانده می شوند. فرماندهان سیاسی هم که به نهادهای نظامی دستور داده اند شامل همین مقررات می شوند. در این زمینه حداقل افاقی که می افتد وضعیت سودان تکرار می شود.

همین دادگاه آقای اوکامبو که دادستان این دادگاه بوده و الان عوض شده عمر البشیر را به دادگاه فراخواند. عمرالبشیر تمکین نکرد ولی فراخوان همچنان به قوت خود باقی است. کشورها در انجام دستو سستی کردند. ولی عمرالبشیر جرات نمی کرد به هیچ کشور اروپایی سفر کند. کشوری که به این دادگاه ملحق شده موظف به اجرای قوانین و دستورات آن هستند. لذا اگر چنین اتفاقی بیفتد با توجه به اینکه حدود 120 کشور به این دادگاه ملحق شده اند مسولین سیاسی و نظامی رژیم صهیونیستی قادر به سفر به بیش از صد کشور دنیا نخواهند بود. حالا این با فرض عدم تمکین است.

علت حساسیت بیش از حد اسراییل در مورد عضویت فلسطین در این نهاد بین المللی چیست؟

اسراییل از طریق آمریکا تلاش می کند که این الحاق را زیر سوال ببرد. الحاق صورت گرفته است. این را سازمان ملل از ابتدای سال 2013 امضا کرده است. لذا جنگ 51 روزه اتفاق افتاد ، در این مدت چون قانون را عطف بماسبق کرده است. لذا اولین مساله ای که بررسی خواهد شد جنگ 51 روزه است. که اسراییل بالاترین میزان جنایات را در این جنگ انجام داده است. مدارس سازمان ملل هم که مصونیت دارد در این جنگ مورد حمله قرار گرفته است. انبارهای سازمان ملل مورد حمله قرار گفت.

در جایی که تحت اشغال است اسراییل سعی دارد مردم را به گرسنگی بکشاند و قحطی ایجاد کند. موارد بسیاری از مفاد کنوانسیون های 4 گانه ژنو مشمول اسراییل خواهد شد. بیش از صد اسم در این زمینه می تواند مورد محاکمه قرار گیرد. در این زمینه قطعا اسراییل تمکین نخواهد کرد اما شرایط حقوقی بسیار سختی پیدا خواهد کرد.

آیا تا به حال چنین اتفاقی در مورد رژیم اسرائیل افتاده است؟ یعنی موردی بوده که اسراییل محکوم شود؟

بیشتر کشورهای دنیا مقررات حقوقی شان داخلی است اما بعضی از کشورها علاوه بر قوانین داخلی برای خودشان صلاحیت جهانی قایل هستند. یعنی حاضر است مساله ای را مورد محاکمه قرار بدهد که در سرزمین خود اتفاق نیفتاده است. بلژیک، فرانسه، انگلیس و اسپانیا چنین وضعیتی دارند. بعضی از فلسطینی ها در این دادگاه ها شکایت کردند. بلژیک سراسیمه قبل از اینکه زمان دادگاه فرا برسد قانون را عوض کرد. اما در دو کیس یکی در اسپانیا و دیگری در انگلیس به نفع فلسطینی ها حکم داریم.

در اسپانیا 9 نظامی که به اردوگاه جنین حمله کردند و تعدادی از افراد  را کشتند به عنوان جنایت علیه بشریت محکوم شدند. 9 افسر ارشد اسراییلی دستور دهنده و مجری عملیات تحت تعقیب هستند. اینها جرات مسافرت ندارند. در انگلیس 4 وزیر به همین دلیل نمی توانند سفر بکنند. مدتی پیش یکی از این وزیران به انگلیس سفر کرد. سفارت اسراییل در انگلیس به هواپیما اطلاع داد او از هواپیما خارج نشود. اگر خارج شود فورا بازداشت می شود.

عضویت فلسطین در دیوان بین المللی کیفری چه تبعاتی می تواند برای اسراییل داشته باشد؟

این نشان می دهد که عضویت فلسطین در لاهه می تواند این نتایج را داشته باشد:

  1. ابزار سیاسی جهت فشار به رژیم صهیونیستی باشد.
  2. چهره اسراییل را به شدت خدشه دار می کند. نتانیاهو همیشه این جمله را تکرار می کند که اخلاقی ترین ارتش دنیا ارتش اسراییل است. این نشان خواهد داد که ارتش اسراییل بی اخلاق ترین ارتش دنیا است که دست به کارهای غیر انسانی می زند.
  3. همین که یک حکم قضایی صادر شود مثلا بگوید شهرک سازی جنایت علیه بشریت است. چون حق جمعیتی را از بین می برد و زمینشان را تصاحب می کند. اگر شهرک سازی جرم شد یعنی زمین قدس و کرانه باختری اشغالی است و مقررات اسراییل در آنجا ساری و جاری نیست. مقررات بین المللی در آنجا ساری و جاری است. در اینجا این به یک سابقه حقوقی تبدیل می شود و آنچه در گفتگوها اسراییل در مورد این مناطق تمکین نمی کند با یک متن حقوقی این مناطق تثبیت می شود.

اسراییل چه اقداماتی برای جلوگیری از عضویت فلسطین در لاهه انجام می دهد؟

آمریکا از کشورهای غربی خواسته که از عضویت فلسطین در این نهاد ممانعت بکند. اسراییل می گوید که فلسطین یک دولت کامل نیست که بتواند عضویت داشته باشد. یک دولت چهار رکن دارد. زمین، جمعیت، حکومت و حاکمیت ارکان یک دولت هستند. دولت فلسطین زمین دارد هرچند که در اشغال است.جمعیت دارد هرچند که در محاصره هستند. حکومت هم دارد هر چند که اتوریته آن ناقص است. اما حاکمیت ندارد چون بخشی از آنجا که فلسطینی ها هستند تحت اشغال ارتش اسراییل است. لذا حاکمیت از آن فلسطینی ها نیست. با استفاده از همین رکن که حاکمیت ندارند می خواهد نهاد بین المللی را قانع بکند که عضویت فلسطین را نپذیرد.

حدود یک چهارم بودجه سازمان ملل را آمریکا تامین می کند. الان لابی صهیونیستی به شدت در آمریکا و اروپا فعال شده که فشار بیاورد تا مانع عضویت فلسطین شود. کمک های بین المللی به سازمان ملل بین نهادهای مختلف این سازمان تقسیم می شود.

اسراییل به آنها فشار می آورد که به دادگاه کمک نکنند. نتانیاهو جمله خطرناکی گفت اینکه به دادگاه فشاری می آورم تا آن  را از ریشه و بن منهدم کنم. که به این موضوع بر می گردد که کمک ها قطع شود و به دلیل عدم وجود امکانات این نهاد از فرو پاشیده شود.

مصاحبه کننده : محمد آوخ

                               



  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :