موضوعات ‌مرتبط: محیط زیست آب و هوا

a/47816 :کد

بررسی شرایط زیست محیطی محدوده پالایشگاه جنوب شهر تهران

علی نقی خانی

  ﺳﻪشنبه ۲۷ بهمن ۱۳۹۴ — ۲۱:۵۹
تعداد بازدید : ۷۶۳   
 تحلیل ایران -بررسی شرایط زیست محیطی محدوده پالایشگاه جنوب شهر تهران

تعداد زیادی از چاه‌ها در حوالی پالایشگاه جنوب شهر تهران ازانواع آلودگی های مواد نفتی، فلزات سنگین و همچنین باکتریایی برخوردارند که از لحاظ معیارهای زیست محیطی برای مصارف مختلف شرایط مناسبی را ندارند.

در منطقه صنعتی پالایشگاه جنوب شهر تهران،کارخانه‌ها و شرکت‌های مختلف وابسته به صنعت نفت قرار دارند که منبع اصلی آلودگی‌های نفتی در منطقه به شمار می‌آیند. در این منطقه، بالغ بر 200 تانک ذخیره و خطوط عظیم انتقال انواع مواد نفتی وجود دارد که طبیعتا به مرور زمان فرسوده و پوشیده شده و نشت می‌کنند. قابل ذکر است که عمر پالایشگاه نفت تقریبا 45 سال می‌باشد.


آلودگی آب شهر به دلیل رعایت نشدن حریم چاه‌ها توسط منازل مسکونی، نشت فاضلاب و وجود سنگ‌بری‌ها در سنگ شهر ( که از مهم‌ترین منابع آلوده‌کننده آبهای زیرزمینی است ) می‌باشد. منابع تغذیه این سفره شامل رودخانه‌ها و مسیل‌ها است. عمق سطح ایستایی در محدوده متغیر است، مثلا در بخش جنوبی به 2 متر می‌رسد و در بعضی نقاط به صورت زه‌آب از زمین خارج می‌شود، وجود آبرفت‌های دانه درشت مرکب از قلوه، شن و ماسه‌های درشت در شمال دشت که حرکت آب‌های زیرزمینی را به سمت بخش‌های جنوبی تسریع بخشیده و در  مقابل لایه‌های رسی با درصد کم شن و ماسه و با ضخامت و نفوذ پذیری کم و حرکت کند آب در جنوب دشت موجب بالارفتن سطح آب زیرزمینی در منطقه شده است. این وضعیت در غرب منطقه و حوالی کهریزک در ناحیه چمبورک که به علت بالا آمدن آب زیرزمینی و تبخیر و باقیماندن مواد جامد و املاح آب صورت شوره زار درآمده است، به خوبی نمود دارد.


به طور کلی منبع آب منطقه‌ی ری عمدتا از آب‌های زیرزمینی می‌باشد. منابع آب منطقه بیش از 50 چاه دستی،عمیق و نیمه عمیق و تعداد هفت رشته قنات است. چاه‌های موجود به جز 6 حلقه چاه عمیق و نیمه عمیق، همگی دستی و دارای عمق کم هستند. تعداد زیادی از چاه‌ها در حوالی پالایشگاه از آلودگی‌های بالای انواع مواد نفتی و فلزات سنگین و همچنین باکتریایی برخوردارند که از لحاظ معیارهای زیست محیطی آب و خاک برای مصارف مختلف شرب، کشاورزی و دامداری و آبیاری شرایط مناسبی ندارند.


در منطقه هدف، تعداد 7 رشته قنات با نام‌های دورسون آباد، مافتون، اسماعیل آباد، قمصر کوچک و بزرگ، ده نو، نجم آباد و بی بی مریم وجود دارد. در همه این قنات‌ها به جز قنات مافتون آب در جریان است. قنات درسون آباد در محوطه‌ی پالایشگاه با سابقه آلودگی 30 ساله و طول عمر نسبتا زیاد ( حدود 5/5 کیلومتر) نقش بیشتری در گسترش آلودگی منطقه دارد. قسمت آبده آن با طول 220 متر و 43 حلقه چاه همگی درون پالایشگاه قرار دارد که از دو حلقه چاه آن حدود دو تانکر مواد نفتی و روغنی جدا می‌شود. مسیر قنات پس از عبور از ضلع جنوبی محوطه‌ی پالایشگاه به اراضی جنگل منتهی می‌شود. در نهایت پس از عبور از اراضی جنگلی در امتداد جاده دورسون آباد پیدا می‌کند. اما پس از رخداد دو انفجار در پالایشگاه تهران در چندین سال پیش، به دلیل تخریب و مسدود شدن مسیر قنات دورسون آباد در چند نقطه، میزان آبدهی این قنات به مناطق عظیم آباد و دورسون آباد به شدت کاسته شد و تامین آب خانگی و کشاورزی آن ها را مختل نمود. از سوی دیگر وجود این قنات‌ها می‌تواند در مورد حذف درجای آلاینده‌های زیرزمینی موجود دارای اهمیت باشد.


تخلیه نامناسب فاضلاب ناشی از سیستم غیرفنی دفع فاضلاب خانگی، عدم مناسبت چاه جذبی با ویژگی‌های زمین شناختی شهر و روان شدن فاضلاب خانگی همراه با دفع آبهای سطحی در سطح معابر ( که به دلیل شیب کم معابر باعث ایجاد گندآبهای خطرناک می‌شود ) می‌باشد . این فاضلاب‌ها عمدتاً به سوی مسیل شرق هدایت می‌شود که خود دربرگیرنده آلودگی‌های زیست محیطی شدیدی ( بوی بد و وجود حیوانات خطرناک آلوده و بیماری زا ) است.

بنابراین بخش عمده‌ای از مشکلات زیست محیطی آن ناحیه، در اثر همجواری با کاربریهای ناسازگار (پالایشگاه تهران ، نیروگاه ری ، سنگ شهر ، بهشت زهرا و مجتمع تجریشی ) حاصل می‌شود.

                               

  علی نقی خانی
  کارشناس ارشد مهندسی محیط زیست
  آدرس ایمیل : ali.naghikhani@ut.ac.ir
  آدرس سایت/وبلاگ:
پیامهای بازدید کنندگان
  رضا
  ﺳﻪشنبه ۲۷ بهمن ۱۳۹۴ - ۱۵:۰۸
این پالایشگاه فرسوده هم باعث آلودگی آب منطقه میشه، هم خاک و هم هوا...


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :