موضوعات ‌مرتبط: سیاسی سیاست خارجی

a/4940 :کد

پیرامون انتخابات پارلمانی ترکیه

ناصر محمدي

  چهارشنبه ۲۰ خرداد ۱۳۹۴ — ۱۸:۰۷
تعداد بازدید : ۹۴۰   
 تحلیل ایران -پیرامون انتخابات پارلمانی ترکیه

نتایج انتخابات ترکیه علیرغم تلاش حزب حاکم با ریزش آرای حزب حاکم و با صعود حزب دموکراتیک خلق (HDP) همراه بود.

نتایج انتخابات ترکیه علیرغم تلاش حزب حاکم با ریزش آرای حزب حاکم و با صعود حزب دموکراتیک خلق (HDP) همراه بود. حزب دموکراتیک خلق توانست 80 کرسی پارلمانی را از آن خود کند و این در حالی است که حزب حاکم که هم اکنون 312 کرسی از 550 کرسی پارلمان را در اختیار دارد در این مرحله از انتخابات با وجود کسب جایگاه نخست درانتخابات ، اما از کسب بیش از نیمی از کرسی های پارلمان بازماند و این نتیجه در 13 سال گذشته بی سابقه بوده است. به عبارت دیگر این نخستین بار از نوامبر سال 2002 بدین سو است که حزب حاکم عدالت و توسعه در ترکیه اکثریت مطلق خود بر پارلمان را از دست داده است و برای تشکیل حکومت نیازمند ائتلاف با دیگر احزاب یا نمایندگان مستقل است. بدون تردید این مساله نشان دهنده جایگاه شکننده تر این حزب در افکار عمومی ترکیه است. مهم ترین بازنده این انتخابات ترکیه شخص رجب طیب اردوغان رییس جمهور ترکیه است و بزرگ ترین برنده آن صلاح الدین دمیرتاش رهبر 42 ساله و جوان حزب کردی دموکراتیک خلق است.
اردوغان در ایام تیلیغات این انتخابات با ضرورت تغییر ساختار نظام سیاسی ترکیه از شیوه پارلمانی به ریاستی بارها تاکید کرد و افزود در صورت رای بالای مردم به یک حزب آن حزب قادر خواهد بود این مهم را به انجام رساند. رای روز هفتم ژوئن 2015 مردم ترکیه اما نه تنها در راستای تحقق این خواسته اردوغان نبود بلکه حتی حزب عدالت و توسعه را از تشکیل یک حکومت غیر ائتلافی نیز محروم کرد و جایگاه این حزب را خدشه دار ساخت. اما بدون تردید مهم ترین عامل شکست حزب اردوغان در انتخابات اخیر رای مردم مناطق کرد نشین به حزب کردی دموکراتیک خلق است.بویژه استانهایی که در مجاورت با مرز کشورهای سوریه و عراق قرار دارند و این امر به نوعی اعتراض به هیات حاکمه ترکیه است که به طرفداری از داعش در منطقه بر خواسته است.داعش در عملیات تروریتسی خود در مناطق کرد نشین تا حدود زیادی نا موفق بوده است و این نشان از مقاومت سر سختانه مردم کرد نشین در ترکیه و سوریه و عراق است.بدیهی است حزب حاکم در ترکیه می بایستی یک از عوامل شکست خود در انتخابات اخیر را می بایستی ناشی از حمایت خود از داعش بداند که در تلاش برای نابودی کردهاست. کسب 80 کرسی پارلمان از سوی نامزدان معرفی شده در لیست این حزب کمی غیر منتظره بود چون گمانه زنی ها پیشتر حاکی از کسب حدود 40 تا 60 کرسی پارلمانی از سوی این حزب بود. البته شایان ذکر است که در این انتخابات حزب دموکراتیک خلقها مختص به جامعه کرد این کشور نبوده و بسیاری از گروههای مختلف جامعه ترکیه از جمله ارامنه، لائیک ها، همجنس گرایان و .... حضور داشتند. که تجمع این گروهها زیر پرچم حزب دموکراتیک خلق ها خودجای تامل است.

انتخابات پارلمانی اخیر ترکیه چند پیام مهم را به دنبال داشت :

1- مردم ترکیه در این انتخابات به خواسته اردوغان مبنی بر تغییر ساختار نظام سیاسی از پارلمانی به ریاستی "نه " گفتند. مردم همچنین به شیوه او در تلاش برای افزایش و بسط قدرت سیاسی نیز روی خوش نشان ندادند. اردوغان از طریق این انتخابات و تغییر نظام سیاسی ترکیه می خواست 550 کرسی پارلمان و یک کرسی نخست وزیری برآمده از آن را به یک کرسی ریاست جمهوری در "کاخ سفید" تازه تاسیس خود در آنکارا تقلیل دهد؛ اما پیام مهم این انتخابات تاکید اکثریت مردم ترکیه بر تکثر و مخالفت با تمرکزگرایی قدرت اردوغان بود؛این بدان معنا است که از نظر رای دهندگان ترکیه ای تقسیم قدرت در پارلمان بهتر از تمرکز قدرت در کاخ سفید اردوغان است.
2- نکته مهم دیگر اینکه این انتخابات نشان داد یک نیروی سیاسی جدید و غیر قابل کتمان در عرصه داخلی ترکیه به وجود آمده است و آن حزب دموکراتیک خلق (HDP) است که تابلو و نماد فعالیت سیاسی کردهای ترکیه محسوب می شود.کردها بخشی بزرگ از جامعه ترکیه هستند و در دهه های گذشته به واسطه سیاست های دولت ترکیه امکان اجتماع و تشکیل احزاب فراگیر و مشارکت در قدرت سیاسی را نداشتند. با کسب هشتاد کرسی پارلمانی این نخستین بار است که یک حزب کردی به پارلمان راه می یابد . میزان مساوی کرسی های حزب کردی دموکراتیک خلق با حزب ملی گرای حرکت ملی (MHP) که رویکردی ناسیونالیستی و ضد قومیتی دارد ( هر دو حزب 80 کرسی کسب کردند) نشان دهنده عمق تغییر سیاسی صورت گرفته در پارلمان جدید ترکیه با مشارکت 4 حزب فراگیر و ملی است که یکی از آنها متعلق به کردها است. به عبارت دیگر کردهای ترکیه با این انتخابات موفق شدند "شناسنامه سیاسی" بگیرند.

                               

  ناصر محمدي
  پژوهشگر علوم سیاسی
  آدرس ایمیل : nasser.t747@gmail.com
  آدرس سایت/وبلاگ:


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :