موضوعات ‌مرتبط: اجتماعی تحلیلی

a/502 :کد

گردشگری؛ یک گام به عقب

پویا دبیری مهر

  شنبه ۱۱ بهمن ۱۳۹۳ — ۱۰:۵۱
تعداد بازدید : ۵۱۴   

 روزگاری موضوع جهانگردی عبارت بود از شخصی که به یک منطقه تاریخی می آید چند روزی در هتلی بسر می برد، آن مناطق را نگاه می کند و بر می گردد. دست آخر یکی دو سوغاتی را نیز با خود به کشورش می برد اما این وضع دوام نیاورد و هرچه به جلوتر گام گذاردیم با مجموعه ای خدمات هماهنگ، یکدیگر جدید روبرو شدیم که در این عرصه پدید آوردند. مجموعه این خدمات اکنون می توانست حجم بیشتری از پول در جیب جهانگرد را جذب این منطقه فعال کند.

بدین ترتیب موضوع رقابت در ارائه خدمات از یکسو و کاهش قیمت برخی از ارقام نظیر قیمت اتاق هتل هایی که توانسته بودند مجموعه ای برای خدمات جذاب در حوزه فعالیت خود پدید آورند ظاهر گردید که حاصل رقابت برای جذب مشتریان بیشتر بود.

از طرف دیگر معلوم شد که در جهان فعلی هر قلمرو از میراث های یک کشور یا یک حوزه فرهنگی اگر نتوانند به عرصه این فعالیت های هماهنگ وارد شوند، مورد خطر نابودی قرار خواهندگرفت به عبارت دیگر بهره برداری اقتصادی از بنا ها و بویژه خانه های قدیمی می توانست ظرفیتی اقتصادی برای حفظ حریم و هویت یک شهر یا یک منطقه را پدید آورد. نگاه کنید به شهرهایی چون ونیز و یا فلورانس که استفاده از مدیریت مجموع نگر در گردشگری توانست نه تنها بافت این دو شهر را حفظ کند، بلکه جریان این صیانت را از مقوله ای اقتصادی به مقوله ای فرهنگی تبدیل کرد.

برعکس در کشورمان شهری چون اصفهان که «آندره مالرو» متفکر معاصر فرانسوی آن شهر را در کنار شهرهایی چون ونیز و فلورانس از میراث های استثنایی تاریخ بشر بر شمرده است، هم اکنون می رود تا تمامی بافت ها و خانه های قدیمی خود را کاملا از دست بدهد و مشابه دیگر شهرهایمان کپی دیگری از کرج ساخته شود. شاید باور نکنید اما استفاده از معماری و خدمات متنوع گردش گران دو عامل حفظ میراث هر منطقه می باشد.

اکنون پرسش مهم آنست که چرا نمی توانیم چنین اقداماتی را انجام دهیم؟

در پاسخ به این پرسش لازم است به نکات زیر نگاه کنیم :

1- تاکید بر ارزش های اجرایی عناصر فرهنگی – منطقه ای در زمانی کوتاه و فقدان توجه درازمدت به این ارزش ها

2- فقدان ساختار رقابت های اقتصادی – فرهنگی بین شهری بدلیل فقدان ایجاد دولت شهر در خاورمیانه

3- سیاسی کردن عناصری از عادات اجتماعی بدون توجه به جریان های اقتصادی و فرهنگی بویژه در میان و دراز مدت

4- وجود یک نظام قانونی برای صیانت از معماری های منطقه ای بدون توجه به بهره برداری اقتصادی از این بنا ها

5- بالاخره ناتوان در تربیت مدیران چند سو نگر که خود به علت ناتوانی در تدوین برنامه ای چند سو نگرانه است

برای فهم دقیق تر این مثال کارگشاست؛ فرض کنید مدیری در عرصه گردشگری می خواهد با فعالیت های خود موجب توسعه گردشگری شود اولین نکته ای که به فکرش می رسد آن است که برای جذب گردشگر باید از آثار تاریخی بهره برد و هتل هایی هم برای آنان باید مهیا شود البته او ممکن است عوامل دیگری نظیر محیط طبیعی را هم در نظر بگیرد اما معضل او هنگامی شروع می شود که این گردشگران به ایران بیایند.

اولین نکته ای که او متوجه می شود آنست که این گردشگران تمایل دارند فراغت های خود را در عرصه های مختلف اجتماعی بگذرانند که در شرایط حاضر محدودیت های زیادی برای خروج فراغت از خانه ها بوجود آمده است. آنها در شرایطی می توانند از بسیاری از امکانات برای ایجاد رابط اجتماعی بهره جویند که ساکنین همین کشور از آن محرومند، پس به ناچار آنها مجبور می شوند حجم عظیمی از تقاضای گذران اوقات فراغت گردش گران را که اتفاقا متضمن درآمد بسیاری است بکنار بگذارند.

نتیجه کاملا معلوم است امکان بهره برداری مدیریت چندسونگر در عرصه گردش گری در ایران درحال حاضر وجود ندارد در حقیقت متولیان گردش گری در ایران از گردش گران توقع دارند که بخشی از اوقات فراغت خود را در ایران و بخشی دیگر را که اتفاقا درآمد اصلی از تقاضای آنها است را در کشوری دیگر دنبال کنند. در این شرایط معلوم است که حوزه های گردش گری پایه کشور نظیر هتل ها با قیمت های تمام شده بالایی روبرو می شوند و ناچار می شوند با بالا بردن نرخ اتاق های خود کاهش ضرر دار حاصل محدودیت خدمات را جبران کنند.

پس می توان چنین نتیجه گرفت که ما گردشگران را جذب می کنیم اما درآمد اصلی حاصل از ورود آنها نصیب ما نمی شود بلکه رقبای منطقه ای ما آنها را جذب می کنند و ما در مقابل تبدیل می شویم به بازار یابان مجانی برای آن ها حتی کار بجایی رسیده است که گردشگران داخل کشور نیز به خیل همین گردش گران خارجی پیوسته اند و در نتیجه رشته ای که می توانست با نرخی تصاعدی اشتغال را در کشور بالا برد اکنون تنها نقشی برای اشتغال ندارد بلکه مسبب کاهش سطح اشتغال و سرمایه گذاری در دیگر رشته های مرتبط با خود نیز شده است.

امید است مدیران و تصمیم گیران توسعه کشور با نگاه واقع بینانه و بازنگری به اقتصاد کشور نگاه کنند آنها باید بدانند بدون استعانت از این نگاه، آنچه پدید می آید تنها فقر است و بس.

                               

  پویا دبیری مهر
  روزنامه نگار
  آدرس ایمیل : pdabirimehr@gmail.com
  آدرس سایت/وبلاگ:


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :