موضوعات ‌مرتبط: سیاسی دفاع مقدس

a/636 :کد

استراتژی دست برتر ؛ نگاهی به عملیات والفجر۸

رضا مهرعطا

  ﺳﻪشنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۳ — ۲۱:۰۳
تعداد بازدید : ۷۳۲   
 تحلیل ایران -استراتژی دست برتر ؛ نگاهی به عملیات والفجر۸

در سال ۶۴ و در ششمین سال از آغاز جنگ تحمیلی، پس از عملیات‌های متعددی که جمهوری اسلامی ایران علیه عراق بعداز آزادسازی خرمشهر انجام داد، عراق به دنبال این بود که به قول صدام کمر ایران را بشکند.

در سال 64 و در ششمین سال از آغاز جنگ تحمیلی، پس از عملیات‌های متعددی که جمهوری اسلامی ایران علیه عراق بعداز آزادسازی خرمشهر انجام داد، عراق به دنبال این بود که به قول صدام کمر ایران را بشکند.

پس از فتح خرمشهر که برای رژیم بعثی عراق یک شکست به حساب می‌آمد، صدام به دنبال برتری در جنگ و دست یافتن به یک دستاورد بزرگ بود تا هزینه‌های زیادی که برای این جنگ خانمانسوز متحمل شده بود را جبران نماید. لذا ابتدا به دنبال حمایت‌های بیشتر مسکو پس از فرانسه به منظور خرید تسلیحات بود و با خرید میگ 29 در کنار هواپیماهای سوپراتاندارد و میراژ ، توان هوایی عراق را افزایش یافت تا با راه‌اندازی جنگ نفتکش‌ها ابتدا کمر اقتصادی ایران را خم کند و سپس در جبهه‌های نبرد، ضربه نهایی را به ایران وارد کرده و با یک آتش‌بس تحمیلی قسمت‌هایی از خاک ایران را متصرف شود.

جمهوری اسلامی ایران نیز بنا به قول آیت الله ‌هاشمی رفسنجانی، نماینده عالی وقت حضرت امام(ره) در جنگ، به دنبال انجام یک عملیات سرنوشت‌ساز بود تا راه تنفسی عراق در خلیج ‌فارس  را بسته و آنها را وادار به عقب‌نشینی نماید. لذا فتح بندر فاو در دستور کار جمهوری اسلامی قرار گرفت تا با انجام آن عراق را درجنگ غافلگیر و سر جایش بنشاند.

در همین راستا، عملیات والفجر8 به عنوان یکی از پیچیده‌ترین و تأثیرگذارترین عملیات جنگی در طول 8سال دفاع مقدس از 20بهمن 1364 از منطقه آبادان آغاز شد. هدف این عملیات ضربه زدن به عمق راهبردی رژیم بعثی در جنوب و بستن راه آنها از خلیج‌فارس  بود تا به جای شکستن کمر ایران، کمر عراق در جنگ شکسته شود.

هدف تاکتیکی این عملیات تصرف بندر ام‌القصر به منظور قطع ارتباط عراق از طریق اروندرود با خلیج‌فارس  بود تا با تصرف فاو این فاز عملیاتی گردد.

فتح فاو علاوه بر دستاورد سیاسی برای جمهوری اسلامی ایران، دستاورد نظامی مهمی هم همراه داشت، به گفته آیت الله ‌هاشمی رفسنجانی این عملیات برای ختم جنگ طراحی شده بود تا ایران به استراتژی دست برتر در جنگ دست یابد.

این عملیات به طور گسترده و با رعایت اصول حفاظتی، همچنین اصل غافلگیری آغاز شد و قبل از عملیات در یک محور فرعی به منظور فریب دشمن در 200کیلومتری منطقه یک عملیات فرعی آغاز شد. محور عملیات فریب بر اقدامات مهندسی استوار بود تا جاده " هور " بازسازی گردد. این عملیات فریب با مشارکت سپاه و ارتش انجام گردید و هدف فرعی متصور شده بود و عراق تصور می‌کرد که ایران غیر از ام‌القصر و بندر فاو هدف دیگری دارد.

سرانجام ایران در تاریخ 20بهمن 1364 عملیات بزرگ خود را از سه محور اروند کنار، ابوالخصیب و شلمچه و محور سوم کوشک انجام داد و نیروهای ایرانی موفق شدند در یک عملیات مهم و پیچیده، بندر ام‌القصر و بندر فاو را تصرف نمایند و ضربه مهلک و مهمی را بر عراق که دارای عمق کم راهبردی در خلیج‌فارس  بود وارد نمایند. این عملیات علاوه بر فتح بنادر فاو و ام‌القصر باعث شد تهدید نیروهای ایرانی مانند شمشیر دمولکس بالای سر بصره باشد چرا که در صورت سقوط بصره، باید عراق کاملاً منطقه جنوب کشور خود را از دست رفته تلقی می‌کرد و با توجه به حضور شیعیان عراق در این منطقه، کاملاً کفه پیروزی جنگ به نفع ایران می شد.

بلافاصله پس از سقوط فاو، برخی کشورهای مرتجع عرب منطقه و همچنین آمریکا و شوروی به تکاپو افتادند که رژیم بعثی را از خطر سقوط حتمی و همیشگی نجات دهند و ماجرای مک فارلین نیز درست پس از پیروزی ایران در عملیات والفجر8 اتفاق افتاد که ایران یا با صلح تحمیلی موافقت نماید و یا از سر جنگ با آمریکا درآید .

گزینه جنگ آمریکا با ایران، درست یک سال بعد از عملیات والفجر8 رقم خورد تا عراق در جنگ عملاً حمایت آمریکا را همراه خود داشته باشد و عملیات والفجر8 در حالی با پیروزی ایران همراه بود که صدام حسین به هیچ وجه فکر نمی کرد با توجه به اعتماد و اطمینانی که به آواکس‌های آمریکایی تحت اجاره آمریکا توسط عربستان سعودی و همچنین اطلاعات کسب شده از ناحیه ستون پنجم خود (منافقین) داشت، اینگونه غافلگیر شود و تصور می‌کرد می‌تواند مانند عملیات کربلای 4 این عملیات را هم از قبل پیش‌بینی کرده و آن را خنثی نماید اما در مقابل بهت و حیرت دنیای استکبار، جمهوری اسلامی ایران با رعایت اصول حفاظتی و امنیتی دقیق، رژیم بعثی را غافلگیر نموده و با تحمیل این شکست، هیمنه پوشالی رژیم بعثی را در هم شکست.

از ابتدای سال 65 و پس از اطمینان عراق از حضور نیروهای ایرانی در فاو و ام‌القصر، رژیم بعثی به صورت کاملاً جدی به دنبال توقف جنگ با شرایط صلح تحمیلی از ناحیه شورای امنیت و استکبار جهانی برآمد، ولی جمهوری اسلامی با فتح فاو توانست معادلات جنگ را تغییر داده و عراق را به یک موضع انفعالی بکشاند.

دلاوری‌های رزمندگان و فرماندهی مدبَرانه فرماندهان سپاه و ارتش به طور مشترک، نقش مستقیمی در به دست آوردن این پیروزی در این عملیات غرورآفرین گردید.

                               

  رضا مهرعطا
  پژوهشگر علوم سیاسی
  آدرس ایمیل : Momtad2011@yahoo.com
  آدرس سایت/وبلاگ:


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :