موضوعات ‌مرتبط: اقتصادی اقتصاد مقاومتی

a/63778 :کد

0

"کیفیت مهندسی" ، راهکار اقتصاد مقاومتی

  چهارشنبه ۱۸ فروردین ۱۳۹۵ — ۱۶:۱۵
تعداد بازدید : ۸۴۲   
 تحلیل ایران -"کیفیت مهندسی" ، راهکار اقتصاد مقاومتی

‌کیفیت مهندسی، راهکار اقتصاد مقاومتی

‌کیفیت مهندسی، راهکار اقتصاد مقاومتی

 

نبه گزارش تحلیل ایران؛شریه فوربز در مقاله‌ای که بر اساس تحقیق مجمع جهانی اقتصاد در سال 2015 منتشر کرده ، جایگاه ایران را در تعداد فارغ‌التحصیلان رشته‌های مهندسی، با 233695 فارغ‌التحصیل در رتبه سوم اعلام کرده است. در این رده‌بندی، کشورهای روسیه و آمریکا در رده‌های اول و دوم قرار دارند.

در سلسله مقالاتی با عنوان "کیفیت مهندسی، راهکار اقتصاد مقاومتی" به بررسی راهکارهای عملیاتی به منظور اجرایی‌کردن سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی در حوزه‌های فنی و مهندسی پرداخته خواهد شد.

بهره‌گیری بهینه از منابع انسانی و دانش فنی موجود در کشور، شرط لازم تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی و از وظایف اساسی حاکمیت محسوب می‌شود. درجه موفقیت در استفاده بهینه از منابع انسانی به عنوان بخش مهمی از منابع ملی در کشور، تعیین‌کننده میزان موفقیت در بهره‌گیری از سایر منابع و اصولاً پایه و مبنای توسعه‌یافتگی بر اساس قابلیت‌های درونی جامعه‌ محسوب می‌شود. در این مسیر شاید یکی از مهمترین ابزارهای تحقق این اهداف، "تبیین سیاست های اقتصاد مقاومتی و تاکید بر آنچه لازمه این سیاست‌هاست و وظایفی که این سیاست‌های مهم و اساسی بر دوش همه ما می‌گذارد. "

حرفه مهندسی با توجه به نیازهای اساسی کشور در ساخت و تولید تجهیزات مورد نیاز صنایع، نقشی کلیدی در کمک به صنعت می‌تواند داشته باشد. سند چشم‌انداز جمهوری اسلامی ایران در افق ١٤٠٤ هجری شمسی مملو از تاکید بر این امر است، آنجا که اشاره دارد به برخورداربودن کشور از دانش پیشرفته، توانا در تولید علم و فن‌آوری، متکی به سهم برتر منابع انسانی و سرمایه اجتماعی در تولید ملی .

با توجه به تعداد بسیار بالای فارغ‌التحصیلان دانشگاهی در رشته‌های مهندسی به خصوص در دهه گذشته، توانمندبودن این فارغ‌التحصیلان که در بسیاری از دانشگاه‌ها و شهرهای کشور دارای پراکندگی مناسبی نیز هستند می‌تواند در راه‌اندازی و اداره صنایع تولیدی و خدماتی، به خصوص صنایع کوچک و منطقه‌ای با توجه به مزیت‌های نسبی هر یک از این مناطق بسیار حائز اهمیت باشد. از این پتانسیل می‌توان در طرحهای آمایش منطقه‌ای به منظور تنظیم روابط و کنش های متقابل بین عوامل انسانی (در اینجا فارغ‌التحصیلان رشته‌های مهندسی)، عوامل اقتصادی و عوامل محیطی به منظور ایجاد سرزمینی مبتنی بر بهره‌گیری بهینه و پایدار از استعدادهای انسانی و محیطی استفاده کرد.

فعال شدن مهندسین توانمند در صنایع علاوه بر نهادینه‌کردن تخصص‌گرایی در همه سیستم‌های تولیدی، می‌تواند به انعطاف‌پذیری خطوط تولید، جریان تولید کوتاه‌تر و بهینه، زمان کمتر تولید، فهرست کالای متنوع و تمرکز بر خواسته‌های مشتری منجر شود. این امر می‌تواند منجر به این شود که " ایران اسلامی به کشوری آباد تبدیل شود، کار و ابتکار در آن همه‌گیر شود، زندگی مردم سر و سامان یابد، فقر و محرومیت ریشه‌کن شود، تولید داخلی با نیاز مردم متعادل گردد، کشور در صنعت و کشاورزی به خودکفایی برسد ".

نسل چهارم R&D شاید بیان دیگری از این نظر رهبر انقلاب باشد که در آن روش‌های نوین پژوهش در تحقیقات کاربردی منجر به تولید دانش کاربردی و تئوری برای ارائه روشها و راهکارهای نوین در ایجاد و بهبود روش‌های تولید جدید و موجود می‌شود .

تغییر مهم دیگری که مهندسین می‌توانند در صنایع ایجاد کنند، گسترش شرکت‌های جهانی و تولید جهانی با اهتمام به نوآوری است. "نوآوری کردن در همه تولیدات به صورت پی در پی و لحاظ حس، یعنی اشباع حس زیبایی شناسی در مصرف‌کننده از جمله چیزهایی است که باید مورد توجه قرار بگیرد ".

 

مفهوم دیگری که به آن پرداخته خواهد شد، عملکرد مهندسین در چارچوب "مهندس جهانی" است. مهندس جهانی باید بتواند با نگاه به درون و قابلیت‌های بومی و ملی، به آسانی از مرزهای جغرافیایی عبور کند. در این نگرش، مهندسان نیازمند یادگیری مهارت‌های جدید و ابزارهای پیشرفته مهندسی برای امکان برقراری ارتباط موثر با محیط جهانی در هزاره جدید هستند که مهارت‌های ارتباطی جزء اساسی و اولین ابزار لازم آن محسوب می‌شود. در حال حاضر شاید یادگیری مهارت‌ تسلط بر زبان‌های رایج بین‌المللی مانند زبان انگلیسی در مقیاس جهانی اهمیت زیادی داشته باشد. به علاوه، توانمندی مهندسین در ارتباط با سایر افراد شاغل در این زمینه در ملتهای دیگر نقش مهمی در ایجاد مهندسی جهانی جدید دارد. نداشتن ارتباطی کافی بین‌المللی ایده مهندسی جهانی را دچار ضعف می‌کند.

به نظر "جنسن" مهندسان جهانی نیاز به داشتن صلاحیت علمی و فنی با تأکید بر توانایی روزافزون ارتباطی و یادگیری مهارت‌های زبان خارجی خوب دارند . این نکته با بررسی "گرونوالد" از صلاحیت‌های لازم برای مهندسی فردا کامل شده است که شامل یادگیری مهارت‌های سخت مانند مهارت¬های زبان خارجی خوب برای مهندسین در کشورهای مختلف است . وی ادعا می‌کند که مهارت‌های زبان به طور کافی در دانشکده‌ها و به مهندسین آموزش داده نمی‌شوند.

 

با توجه به موارد ذکرشده و اینکه شاید به نظر برسد تبعیت از ابزار و فرهنگ بیگانه برای امکان‌پذیری پیشرفت، اجتناب‌ناپذیر است، طبق سیاست‌های کلی کشور تنها راه حل موجود و بالقوه نگاه به قابلیت‌های درونی متخصصین به خصوص در رشته‌های فنی و مهندسی است. هرچند در این مسیر نباید نگاه تخصصی و واقعیات را از نظر دور داشت. قطعا دانستن علم روز و توانمندی برقراری ارتباط با دنیا به منظور بهره‌مندی از پیشرفت‌های علمی و صنعتی موجود برای جبران عقب‌ماندگی‌های کشور، اگر به اندازه و مناسب صورت گیرد می‌تواند بسیار موثر و نیز کارآمد باشد.

باید به این نکته بسیار مهم و استراتژیک توجه داشت که در جهت گسترش عمق نفوذ علمی کشور، می‌بایست زیرساختهایی برای امکان ارائه و گسترش علوم به زبان فارسی فراهم نمود که از آن جمله می‌توان به تاسیس و گسترش دانشگاه‌های بین‌المللی در داخل کشور، مرجع بودن مجلات و محافل علمی داخلی، به نحوی که محققین بین‌المللی را به ارائه دستاوردها، مقالات و حضور در مجامع علمی ایران ترغیب نماید اشاره کرد. شاید جالب‌ترین نمونه این امر یادگیری زبان فارسی و عربی توسط بازرگانان چینی باشد. هر چند آنها برای جلب اعتماد و برقراری راحت‌تر ارتباط با بازرگانان کشور ما و سایر کشورهای منطقه شروع به یادگیری زبان‌های رایج در منطقه کرده‌اند ولی می‌توان به این موضوع از این منظر نیز توجه کرد که امکان بهره‌مندی از مزایای موجود در یک کشور، مانند مزایای اقتصادی، تا به حال توانسته است عده‌ای از بازرگانان کشورهای دیگر را به یادگیری زبان فارسی ترغیب کند.

حال باید و می‌توان مزایای حضور در مجامع علمی و صنعتی ایران را به گونه‌ای بالا برد تا دانشمندان و صنعت‌گران کشورهای دیگر برای حضور موثرتر و بیشتر در جوامع علمی و صنعتی کشور به یادگیری زبان و فرهنگ ما ترغیب شوند. ثمره عدم توجه به علم و فرهنگ در داخل کشور و بدون در نظر گرفتن مزایای موجود داخلی، دنباله‌روی از فرهنگ بیگانه است. "وقتی علم نباشد، صنعت نیست. وقتی صنعت نباشد، بسیاری از ثروت‌های جامعه کشف نمی‌شود. وقتی صنعت نباشد، همه موجودی برای بدست آوردن صنعت روز خرج می‌شود. دنباله‌روی از بیگانه و گرفتن ناگزیر فرهنگ بیگانه و تبعیت ناگزیر از سیاستهای بیگانه نیز به دنبالش پدید می‌آید. همه اینها ناشی از بی‌علمی است؛ بنابراین علم باید در کشور ترویج شود. یکی از کارهای مهم انقلاب همین بود؛ علم را در داخل کشور ترویج کرد ".

 

مجموع مواردی که در این نوشتار به صورت اجمالی ارئه شد، نشان‌دهنده اهمیت جایگاه مهندسی در پیشرفت جوامع صنعتی و در حال توسعه است. با این حال وضعیت صنایع و وابستگی نسبی کشور ما به کشورهای صنعتی نشان می‌دهد همچنان راهی طولانی برای پیمودن وجود دارد. رتبه سوم تعداد فارغ التحصیلان در رشته‌های مهندسی، علاوه بر اینکه فرصت مناسبی برای کشور است، می‌تواند زنگ خطری نیز برای جامعه دانشگاهی و صنعت کشور باشد که با این تعداد از فارغ‌التحصیلان، همچنان واردکننده تکنولوژی از کشورهای پیشرفته هستیم. مفهوم کیفیت مهندسی در واقع متناسب ساختن توانمندی‌های مهندسین با نیازهای واقعی در کشور، بهینه‌سازی استفاده از توان آنان، ارتقای جایگاه مهندسین در صنعت، نگاه به پتانسیل‌های داخلی، پیگیری قوانین موجود برای تسهیل در پیاده‌سازی اهداف و اسناد بالادستی است. سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی که در بهمن 1392 از طرف حضرت آیت‌الله خامنه‌ای و در 24 بند به روسای سه قوه و رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام ابلاغ شدند سراسر تاکید بر استفاده از " استعدادهای سرشار معنوی و مادی و ذخایر و منابع غنی و متنوع و زیرساخت‌های گسترده و مهم‌تر از همه، برخورداری از نیروی انسانی متعهد و کارآمد و دارای عزم راسخ برای پیشرفت " دارد. بند دوم از سیاست‌های ابلاغی که تاکید بر " پیشتازی اقتصاد دانش‌بنیان، پیاده‌سازی و اجرای نقشه جامع علمی کشور و سامان‌دهی نظام ملی نوآوری به منظور ارتقای جایگاه جهانی کشور و افزایش سهم تولید و صادرات محصولات و خدمات دانش‌بنیان و دستیابی به رتبه اول اقتصاد دانش‌بنیان در منطق" دارد و نشان‌دهنده حمیت و اعتقاد مسئولین به استفاده از توان علمی متخصصین کشور است.

حال و در این مسیر، با ارتقای توان تخصصی مهندسین و متخصصین متعهد که در این مقاله با عنوان "کیفیت مهندسی" به آن اشاره شد می‌توان رسیدن به اهداف سند چشم‌انداز جمهوری اسلامی ایران در افق 1404 ، همچنین سیاست‌های اقتصاد مقاومتی را در مسیری مناسب‌تر و هدفمندتر دنبال کرد.

 منبع:ایسنا
                               



  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :