موضوعات ‌مرتبط: اجتماعی تحلیلی

a/67 :کد

مصیبت مدرک گرایی

ناصر محمدي

  یکشنبه ۰۳ فروردین ۱۳۹۳ — ۰۰:۰۰
تعداد بازدید : ۵۹۱   

مسئله مدرک گرایی در ایران هر روز گسترده‌تر و بغرنج‌تر می‌شود. نوعی رابطه متقابل میان مدرک از یک سو و منزلت و پرستیژ اجتماعی، حقوق اقتصادی و اجتماعی و وضعیت و شغل و… از سوی دیگر موجب شده که مدرک، عاملی مهم و حیاتی در زندگی اجتماعی ما باشد.

وقتی کسب مدرک در یک جامعه ارزش می شود، و فی المثل برای نمایندگی مردم در مجلس، کارشناسی ارشد مورد نیاز باشد و یا مدارج ترقی مدیریتی و شغلی و میزان حقوق کارکنان در دستگاه های دولتی تابعی از سطح مدرک افراد باشد، مردم خواسته و ناخواسته برای به دست آوردن امتیازات اجتماعی ناشی از داشتن مدرک به سمت آن می روند. مدرکی که نسبتی بین آن و خدمات و ارزش افزوده ناشی از آن مشاهده نمی شود. مدرک گرایی جایگزین مهارت گرایی شده است و از این رو، کسب مدرک نه تنها نسبتی با تولید برقرار نکرده بلکه نسبت مستقیمی با مصرف گرایی پیدا کرده است.

 از این بابت مدرک گرایی مصیبتهای فراوانی بر سر کشور آورده است. به رغم آمارهای بالای کسب مدارک تحصیلی در ایران بویژه در دو دهه گذشته مشاهده می شود که نسبتی بین تولید مدرک و تولید ثروت وجود ندارد و علی رغم تمام پیشرفتهای ادعایی در حوزه دانش یا بهتر بگوییم مدرک، بودجه کشور بیش از پیش به درآمدهای حاصل از صادرات نفت و منابع معدنی وابسته شده و جامعه ایران هر چه بیشتر از جامعه تولیدی به جامعه ای مصرف گرای وارداتی تبدیل شده است.

راهبرد اصلی در این بحث عبور از مدرک‌گرایی، ترویج فرهنگ مهارت محوری، برخورداری از دانش، تخصص و مهارت های فنی و حرفه ای متناسب با بازار کار، فراهم نمودن بسترهای قانونی بمنظور جایگزین نمودن ارزش مهارت و خدمات به جای مدرک و برقراری نسبتی بین کار و مزد‌ در ساختار نظام اداری- اجتماعی کشور است و این فرایندی است که تلاش همه کارشناسان، صاحب‌نظران، مسئولین و عامه مردم را را می طلبد.

ابلاغ سیاست کلی اشتغال توسط مقام معظم رهبری مبین ضرورت ترویج و تقویت فرهنگ کار، تولید، کار آفرینی و همچنین آموزش نیروی انسانی متخصص و ارتقاء فرهنگ تولید است. مهارت آموزی یکی از نیازهای اصلی و اساسی توسعه جامعه است. مهارت‌محوری باید به‌عنوان یک راهبرد مد نظر قرار گیرد و به تمامی شئون زندگی اجتماعی تسری یابد. امید است جامعه ایران بتواند با اتخاذ یک سیاست و خط مشی منسجم در حوزه آموزش عالی از یک سو و با سرمایه گذاری در بخش های مختلف اقتصادی و اجتماعی جامعه، مدرک گرایی کاذب را در جامعه تعدیل کند. این امر زمانی میسر خواهد شد که برنامه ریزان و دست اندرکاران ملاک های کیفی را جایگزین معیارهای کمی کنونی کنند و پیوندی بین آموزش و مهارت مورد نیاز برقرار سازند.

                               

  ناصر محمدي
  پژوهشگر علوم سیاسی
  آدرس ایمیل : nasser.t747@gmail.com
  آدرس سایت/وبلاگ:
تحلیلی                    


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :