موضوعات ‌مرتبط: اجتماعی رسانه

a/730 :کد

گزارشی از حاشیه های پخش به روایت دربار

تحلیل ایران

  پنجشنبه ۰۷ اسفند ۱۳۹۳ — ۱۰:۳۷
تعداد بازدید : ۵۰۸   
 تحلیل ایران -گزارشی از حاشیه های پخش به روایت دربار

پخش برنامه تلویزیونی «به روایت دربار» در دهه فجر امسال بدون حاشیه نبود و اعتراض یکی از دست اندرکاران تولید این برنامه پرمخاطب و پربیننده نسبت به پخش این برنامه را در پی داشت.

پخش برنامه تلویزیونی «به روایت دربار» در دهه فجر امسال بدون حاشیه نبود و اعتراض یکی از دست اندرکاران تولید این برنامه پرمخاطب و پربیننده نسبت به پخش این برنامه را در پی داشت و نسبت به عملکرد رسانه ملی واکنش های تندی نشان داد.

حسین دهباشی مدیر مرکز تاریخ شفاهی ایران و البته مجری طرح پروژه به روایت دربار با بیان اینکه صدا و سیما به تعهداتش در این پروژه پایبند نبوده و به نوعی در امانت خیانت کرده است گفت : مصاحبه‌های صورت گرفته با مسئولان دوره پهلوی و تدوین آنها و پخششان از تلویزیون مصداق «دزدی» است و منابع تحقیقی و تصویری بدون کسب اجازه یا مشورتاز دست اندرکاران یک مجموعه تلویزیونی گزینش شده است .

وی افزود : پروژه تاریخ شفاهی ایران از سه ضلع کتابخانه ملی، سازمان صدا و سیما و حسین دهباشی و همکارانش تشکیل شده است و در این چارچوب هیچ کدام از اضلاع به تنهایی نمی توانند مدعی مالکیت آن شوند. حال آنکه صدا و سیما به تنهایی و بدون کسب اجازه از دیگر اضلاع این پروژه اقدام به پخش برنامه از طریق واحد مرکزی خبر کرده است.

وی در این مصاحبه که در خروجی خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) قرار گرفته است؛ با انتقاد از عملکرد واحد مرکزی خبر بیان کرده است : سهم واحد مرکزی خبر در پروژه تاریخ شفاهی ایران در عصر پهلوی ، دزدی بدون اطلاع از آرشیو تلویزیون و ریختن آبروی کتابخانه ملی و رسانه شریف تلویزیون و افراد شریف و نجیب و مطلع از تاریخ ایران بود.

در پاسخ به ادعاهای دهباشی روابط عمومی سازمان صدا و سیما در بیانیه ای اعلام کرد که  قراردادی به ارزش یک میلیارد تومان بین سازمان و دهباشی بسته شد و وی در این قرارداد متعهد شد که تمام مالکیت پروژه متعلق به سازمان است. در این بیانیه که با عنوان رازهای جریان سازی مستند شفاهی دهباشی منتشر شده است؛ با ارائه استدلالاتی به رد ادعاهای دهباشی پرداخته است .

متن کامل این جوابیه به شرح زیر است :

" رازهای جریان‌سازی «مستند شفاهی» دهباشی!

در روزهای اخیر، پس از پخش مستند «به روایت دربار» از شبکه اول سیمای جمهوری اسلامی ایران، شاهد جریان‌سازی انحرافی از سوی تهیه‌کننده پروژه مستند «راز‌ها و دروغ‌ها» بودیم که به هیچ وجه قصد پاسخگویی به آن را نداشتیم، اما روایت نادرست وی از روند پروژه مذکور که بعضاً با نسبت دادن‌های غیراخلاقی همراه بود، ما را بر آن داشت تا چند سطری را نه از باب انتقاد به این تهیه‌کننده که از باب توصیه اخلاقی متذکر شویم.

باورمان بر این است که باید نقدهای منصفانه به صداوسیما را بپذیریم و بر مبنای آن گام‌های خود را در جهت اصلاح برداریم. اما فضاسازی‌های غیر اخلاقی و خارج از نقدهای منصفانه که به رویکردی نامطلوب در برخی رسانه‌ها تبدیل شده را چگونه می‌توان پذیرفت و با آن ارتباط برقرار کرد؟

آقای حسین دهباشی ارائه دهنده طرح برنامه «راز‌ها و دروغ‌ها»، در سال 1388 با ارائه طرح مذکور، پس از تصویب این طرح در شبکه 4 سیما، تهیه‌کنندگی آن را طبق قرارداد منعقده بین شبکه و ایشان عهده‌دار شد. رقمتعیینشدهدر قرارداد بیش از یک میلیارد تومان بوده است که مجری می‌بایستی طرح را در 26 قسمت تهیه و ارائه کند. ایشان خوب می‌دانند که چه مواردی را در قرارداد متعهد شده‌اند، از جمله اینکه؛ حق واگذاری موضوع قرارداد را بدون اجازه کتبی سازمان کلاً یا جزاً به غیر ندارند و یا اینکه متعهد هستند که طرح و موضوع قرارداد به هیچ یک از شبکه‌های تلویزیونی و رسانه‌های صوتی و تصویری و اشخاص غیر واگذار نشود و مهم‌تر آنکه، از تاریخ امضاء قرارداد، طرف دوم هیچ‌گونه مالکیت بر اثر مورد قرارداد نخواهند داشت و کلیه حقوق اثر متعلق به سازمان صداوسیما خواهد بود. همچنین متعهد شده‌اند که سازمان به صورت انحصاری مالک موضوع قرارداد است و ایشان مکلف هستند که از موضوع قرارداد تنها یک نسخه بتاکم و VHS تهیه کنند و آن را در اختیار سازمان قرار دهند و نامبرده حق داشتن حتی یک نسخه و کپی از اثر تولید شده و بهره‌برداری از آن را به هر نحو نخواهند داشت.

در یکی دیگر از مفاد قرارداد آمده است: طرف دوم متعهد می‌شود که حق رایت، چاپ و هرگونه تکثیر و کپی‌برداری و حتی کپی بر روی هارد دیسک کامپیو‌تر و توزیع داخلی و خارجی، حق شرکت دادن برنامه در جشنواره‌های داخلی و خارجی متعلق به سازمان صدا وسیما می‌باشد و طرف دوم و یا عوامل تولید حق هیچگونه ادعایی در این خصوص ندارند. مواردی نیز در برخی صورتجلسات ذکر شده است که اشاره به این مطلب دارد، صداوسیما به هر نحوی که صلاح بداند از اثر استفاده خواهد کرد و همچنین تهیه‌کننده متعهد است از اطلاعات پروژه ظرف مدت 10 سال هیچ استفاده‌ای نکند.

در ‌‌نهایت،آنچه که از مفاد این قرارداد استنباط می‌شود، این است که حقوق این اثر متعلق به صداوسیماست و لذا این رسانه می‌تواند برای پخش آن و بر مبنای تشخیص خود که از چه شبکه‌ای، چگونه و در چه مقطعی پخش شود، اقدام نماید و لذا آنچه که تاکنون انجام شده بر همین تشخیص بوده است و مجری طرح، حقی بر اعتراض نسبت به چگونگی پخش آن از سیما ندارد.

و اما موضوع دیگری که در جریان‌سازی آقای دهباشی برجسته شده، اشاره به نکته‌ای است که در یکی از صورتجلسات و نامه مدیر سابق شبکه یک سیما، در موضوع آماده‌سازی مراحل فنی 10 عنوان کتاب اعم از حروفچینی و صفحه‌بندی و تهیه پانویس‌های پژوهشی و تخصصی از متن پیاده شده مصاحبه‌هاست، که آقای دهباشی چنین برداشت کرده‌اند؛ تلویزیون هیچگونه حقی در استفاده از راش‌های در اختیار گرفته شده ندارد تا زمانی که کتاب‌های مذکور به چاپ رسد. آیا چنین برداشتی می‌تواند صحیح باشد؟ با فرض اینکه به استناد نامه مدیر شبکه چنین موردی ذکر شده باشد، آیا تلویزیون که مالکیت اثر را برعهده دارد، نمی‌تواند آنگونه که در قرارداد پیش‌بینی شده است، برای پخش آن اقدام کند؟

نکته‌ای دیگر که در صحبت‌های آقای دهباشی برجسته است، اینکه از تعداد زیادی راش که با عنوان مصاحبه‌ها و گفت‌وگو‌ها در اختیار صداوسیما قرار گرفته است، چرا به شکلی گزینشی انتخاب و پخش شده‌اند؟ باید از ایشان پرسید، آیا امکان پخش تمام صحبت‌ها در چند روز دهه فجر امکان‌پذیر است؟ آیا بر مبنای موضوع مورد بحث در هر قسمت، نباید تصاویر و متن مرتبط با موضوع انتخاب و پخش شود؟ اگر همین نوار‌ها مجدداً در اختیار ایشان قرار می‌گرفت و خواسته می‌شد که متناسب با ایام دهه فجر گزارش‌هایی را تهیه و پخش کنند، آیا دست به گزینش تصاویری خاص و مرتبط با موضوع نمی‌زدند؟

بگذارید از این بحث که مالکیت این اثر مربوط به صداوسیما بوده و ایشان نیز به طور کامل مبلغ قرارداد را دریافت کرده‌اند، بگذریم و به بیان چند نکته دیگر بپردازیم:

اشاره کرده‌اند که صداوسیما برای گفت‌وگو حتی با افراد داخل کشور با مشکل مواجه است، باید پرسید چنین استنباطی با بهره‌گیری از چه رویکرد علمی بوده است؟ چگونه به چنین استنباطی دست یافته‌اند؟ اگر امکان دارد منبع آن را بیان کنند تا زمینه مطالعه پژوهشگران در این خصوص فراهم شود. شواهد نشان می‌دهد، در بسیاری از شبکه‌های صداوسیما و برنامه‌های گفت‌وگو محور داخلی و خارجی، صاحبنظران فرهیخته زیادی به بیان دیدگاه‌های خود می‌پردازند و از زوایای مختلف به بحث در موضوعات برنامه پرداخته می‌شود.

ایشان که بی‌پروا بیان می‌کنند کار صداوسیما خیانت در امانت بوده و خود را مبرا از مکر و کلاهبرداری در مصاحبه‌های انجام شده می‌دانند، بر چه مبنای حقوقی و اخلاقی کار صداوسیما را خیانت در امانت توصیف می‌کنند، اما قائل به این نیستند که جریان‌سازی غیر اخلاقی که راه انداخته‌اند و معلوم نیست با چه هدفی در حال انجام است را مکر و کلاهبرداری نمی‌دانند؟

همچنین نامبرده که به خود اجازه می‌دهند، کار رسانه‌ای صداوسیما را درخصوص دهه فجر انقلاب با عناوینی همچون تبدیل لقمه حلال به لقمه حرام تعبیر کنند، و یا از واژه دزدی بهره بگیرند، آیا می‌پذیرند با توجه به آنچه که اتفاق افتاده و واقعیت دارد، چنین تعبیراتی را بابت انگ‌زنی‌هایشان به رسانه به ایشان نسبت دهند؟ اگر برای خود نمی‌پسندند، جایز نیست که از چنین تعابیری برای رسانه ملی که متشکل از نیروهای خدوم است، بهره بگیرند.

نامبرده بر چه مبنایی کار واحد مرکزی خبر را که یک تصمیم سازمانی بر مبنای مفاد قرارداد با وی بوده به دزدی تعبیر می‌کنند؟ آقای دهباشی! بپذیرید که تصمیم رسانه درخصوص پخش بخش‌هایی از برنامه، نه دزدی که استفاده هوشمندانه از اطلاعات آن بر پایه مفاد قرارداد و متناسب با موضوع دهه فجر بوده است.

فقط جای یک سوال باقی است و آن اینکه، این همه جریان‌سازی با چه هدفی است، مقابله با حقی که تصور می‌کنید ضایع شده است و یا جریان‌سازی برای تطهیر خود با هدف دریافت اجازه اقامت!؟ "

در ادامه اعتراضات حسین دهباشی، مهدی فرجی مدیر پیشین شبکه یک سیما نیز بیانیه ای منتشر کرده و در پاسخ به ادعاهای حسین دهباشی گفته است :

"درباره فرم توافقنامه‌ای که جناب آقای دهباشی تهیه‌کننده محترم مستند رازها و دروغ‌ها در سایت‌ها منتشر کرده‌اند لازم می‌دانم توضیح دهم که آنچه در توافقنامه منتشرشده آمده مربوط به تولید مستند جدیدی است که قرار بوده با استفاده از تصاویر پروژه تاریخ شفاهی ایران که قبلا ضبط آن به اتمام رسیده بود و تمام راش‌های آن تحویل مالک و صاحب آن یعنی صدا و سیما گردیده تا تولید شود. لذا بهره‌برداری صداوسیما از راش‌ها و منابع رازها و دروغ‌ها در هیچ جای توافق جدید منع نشده و هیچ محدودیتی برای سازمان صداوسیما در استفاده از آن تولیدات وجود نداشته و ندارد. چراکه اساسا تولید به اتمام رسیده و مالکیت آن متعلق به سازمان صداوسیماست.

همان‌گونه که در توافقنامه حاضر مشاهده می‌شود و به وضوح روشن است " طرح تلویزیونی تاریخ شفاهی پهلوی دوم " یک برنامه مستند تلویزیونی است که براساس مجموعه تاریخ شفاهی پهلوی دوم و با حضور کارشناسان تاریخ معاصر ایران در  26 قسمت قرار بوده که تولید شود و باز براساس همین توافقنامه، اولین قسمت آن در دی 1393 پخش شود که اگرچه بخش مهمی از تولید آن انجام شده ولی به اتمام نرسیده است. همانطور که در این توافقنامه روشن است و در تعهدات سازمان صداوسیما آمده هزینه تولید برنامه و هزینه تأمین دکور برعهده شبکه یک است و این خود روشن می‌سازد منظور، تولید برنامه جدیدی با حضور کارشناسان تاریخ معاصر ایران و البته با بهره‌گیری از سخنان شخصیت‌های دربار پهلوی است که قبلا تولید و هزینه کامل آن نیز حدود بیش از یک میلیارد تومان بود به آقای دهباشی کامل پرداخت شده است.

خلاصه آن‌که آنچه که در دهه فجر با عنوان به روایت دربار شاهد پخش آن بودیم هیچ ربطی به برنامه فوق‌الاشاره و این قرارداد ندارد و ساخت این برنامه استفاده دیگری است از تصاویر مصاحبه‌های انجام‌شده و اساسا برنامه تلویزیونی رازها و دروغ‌ها هنوز آماده پخش و بهره‌برداری نشده است. توصیه می‌کنم دوست عزیزم جناب آقای دهباشی اگر واقعا خود را در خصوص ادعای اعلام‌شده محق می‌دانند جنجال را خاتمه داده و از طریق مجاری قانونی و حقوقی پیگیری کنند. در ضمن صورت‌جلسه ضمیمه مورخ 4 / 7 / 1391 مؤید این نظر است که برنامه مورد اشاره آقای دهباشی یک برنامه کاملا جدید است و ربطی به پروژة تولید شده قبلی ندارد.

مدیر سابق شبکه یک سیما - مهدی فرجی"

 

حال باید دید سرانجام این دعوا به کدام سو خواهد رفت و کدام طرف به رضایت خواهد رسید؟؟؟؟؟

                               

  تحلیل ایران
  تحریریه تحلیل ایران
  آدرس ایمیل : info@tahlileiran.ir
  آدرس سایت/وبلاگ:
  از همین نویسنده :


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :