موضوعات ‌مرتبط: سیاسی بین الملل

a/85837 :کد

کشتارشیعیان در دره کشمیرتوسط نظامیان هندی دور ازدید رسانه ها

ناصر محمدي

  ﺳﻪشنبه ۲۹ تیر ۱۳۹۵ — ۱۰:۴۲
تعداد بازدید : ۶۱۴   
 تحلیل ایران -کشتارشیعیان در دره کشمیرتوسط نظامیان هندی دور ازدید رسانه ها

کشمیر میان هند و پاکستان و قربانی سیاستها و اختلافات ۷۰ ساله دو کشوراست.

کشمیر منطقه راهبردی میان هند و پاکستان با جمعیت 12 میلیون نفر که 67 درصد آن مسلمان با 2 میلیون نفر شیعه اثنی عشری، قربانی سیاستها و اختلافات 70 ساله دو کشوراست. درست از زمانی که پاکستان راه خود را از هند جدا کرد و کشور پاک ها از سوی محمدعلی جناح به ثبت رسید، جنجال ها بر سر ناحیه مسلمان نشین جامو و کشمیر نیز آغاز شد.

مشکلات هند و پاکستان در طی سالهای بعد از جدایی بر سر کشمیر هنوز باقی مانده است و این در حالیست که در سال 1948 دو کشور برای سپردن اوضاع به همه پرسی واگذار شد که هیچوقت اتفاق نیافتاد.


پاکستان و هند بارها از تصمیمشان برای مذاکرات صلح بر سر کشمیر سخن گفته اند اما به نظر نمی رسد هند چندان تمایلی به این مذاکرات داشته باشد. در هفته ای که گذشت در میان خبرهای به زیر گرفتن تعداد زیادی از شهروندان فرانسوی  توسط یک کامیون پر از مواد منفجره  در  شهر نیس فرانسه و به دنبال آن وقوع شبه کودتا در ترکیه، به خاک  و خون کشیدن 70هزار نفر در تشیع جنازه برهان والی رهبر حزب المجاهدین کشمیر توسط نظامیان  هندی  در سکوت خبری فرو رفت.


روز جمعه 18 تیر، مرگ جوان بیست و یک ساله کشمیری آتش درگیری ها در این دره سر سبز را باردیگر بر افروخت و مسلمانان کشمیری را به خیابان ها کشاند. فردای مرگ برهان وانی و پس از انکه تشییع جنازه او با حضور 70هزار نفر توسط نظامیان هندی به خشونت کشیده شد، تصاویر صورت ها و تن خونین مردم منطقه جامو و کشمیر بر روی شبکه های اجتماعی نقش بست.


اما از بد حادثه 43 کشته و بیش از 2000 زخمی کشمیری در میان خبرهای نیس و آنکارا نظر جهانیان را به خود جلب نکرد. حالا دهمین روزیست که کشمیر روی خوش به خود ندیده و مردمی که از سوی هندی ها تروریست خوانده می شوند و از سوی احزاب پاکستانی گزینه ای برای اخذ رای دانسته می شوند، تحت شدید ترین تدابیر امنیتی به خیابان ها می آیند و مورد حمله قرار می گیرند.


پیشنیه این امر بر می گردد به زمانی که جرقه شدیدترین ناآرامی از سال 2010 درکشمیر با مرگ برهان وانی زده شد. برهان از سال 2010 و بعد از آنکه از سوی هندی ها به شدت کتک خورد، به حزب المجاهدین پیوست و توانست این گروه را که از سال 1989 برای جدایی کشمیر تلاش می کرد، بار دیگر در میان مردم محبوب کند. عمده شهرت او به دلیل استفاده اش از ابزارهای نوین و ارتباطی بود. او با گرفتن تصاویری از خود تلاش می کرد تا تعداد بیشتری از کشمیری ها را با خود همراه کند.این شهرت تا جایی پیشرفت که از او به عنوان رهبرحزب المجاهدین نام می برند. تشییع جنازه برهان وانی بار دیگر کشمیری ها را متحد کرد و به خیابان ها کشاند.


آنها که در اوایل صبح 19 تیر تنها به برگزاری مراسمی باشکوه و آرام قانع بودند، با خشونت افسار گسیخته سربازان هندی خشمگین شدند و شهر دچار چرخه خشونت بی پایان شد. قطعی تلفن ها و اینترنت، منع آمد و شد و بسته شدن روزنامه ها و قطعی طولانی مدت برق در بسیاری از مناطق درگیر، از محدودیت هایی ست که این روزها کشمیری های معترض را با خود درگیر کرده است.


البته خشونت ها در روزهای اول یک طرفه نبود و روز یکشنبه گذشته تظاهر کنندگان خشمگین یک ماشین پلیس را به داخل رودخانه هل دادند تا راننده آن در رودخانه غرق شود. با توجه به این اوضاع نخست وزیر هند ، مودی که در هنگام این اتفاقات در افریقا به سر می برد بلافاصله راه هند را در پیش گرفت تا با برگزاری جلساتی اوضاع منطقه را آرام تر کند. 


او راه حل را در اعزام 2000نیروی نظامی دیگر به دره کشمیر دانست.  هندی ها اما در این ده روز سعی کردند مواضع سرسختانه ای را اتخاذ نکنند، محبوبه مفتی سروزیر ایالات جامو و کشمیر روز پنج‌شنبه به نیروهای انتظامی هندی هشدار داد مأمورانی که با مردم بیگناه برخورد کنند، تنبیه می‌شوند. از سوی دیگر دبیر کل سازمان ملل باز هم دیر رسید و پس از آنکه خشونت ها در کشمیر وسعت بیشتری یافت و سه روز بعد از 9 جولای و کشته شدن سی نفر تصمیم به ابراز نگرانی گرفت. دفتر نخست وزیر پاکستان نواز شریف هم روز 12 جولای با انتشار بیانیه ای خشونت پلیس هند نسبت به معترضان را تقبیح کرد و همزمان وزارت خارجه این کشور سفیر هند را فراخواند تا اعتراض مقامات کشورش را نسبت به روند پیش آمده در کشمیر به گوش او برساند.


پاکستانی ها شاید بیشتر از همه این روزها دغدغه خشونت ها در کشمیر را دارند و اعتراضشان را به سیاست های هند با تظاهرات در خیابان ها به گوش رسانده اند.  کشمیری ها هم نظر مثبتی به سیاست های پاکستان دارند. افنان علیم 19 ساله و ساکن کشمیر در مورد استقبال کشمیری ها از پاکستان میگوید: « ما شیفته ی پاکستانی ها نیستیم اما آنها تنها کسانی هستند که صدای ما را می شنوند و به ما کمک می کنند. برخلاف تصورات ما حتی تصمیم نداریم درآینده بخشی از پاکستان باشیم و خواهان کشمیر مستقلیم.


ما لیاقت آزادی و آرامش را داریم. صدای ما در جهان به گوش کسی نمی رسد و ما داریم قصابی می شویم. بایکوت خبری کشمیر در رسانه های جهان هند را مطمئن کرده است.»افنان خشمگین است و می گوید دوستش را که این روزها خبرها را از متن حوادث منتشر می کرده از دست داده و درست نمی داند فردا ممکن است چه فرد دیگری را در جنگ نابرابر از دست بدهد. این دانشجوی 19 ساله تنها نیست.


دیگر کشمیری ها هم مانند افنان در مقابل خشونت نظامیان پرشمار هندی، پاکستان را ترجیح می دهند تا جایی که تعداد زیادی از آنها در روزهای اخیر با پرچم پاکستان به خیابان ها می آیند و این مسئله هندی ها را عصبانی کرده است. از سوی دیگر احزابی چون حزب مردم پاکستان که سردمدار آن بیلاوال بوتو است، از موضوع کشمیر استفاده کرده و از همین حالا آزادی کشمیر را هدف این حزب در صورت حضورش در صحنه سیاست پاکستان دانسته است. با اتفاقات اخیر به نظر نمی آید پاکستان و هند به راحتی موفق به ادامه مذاکرات خود برای صلح در کشمیر شوند.


خشونت ها بر کینه همه طرف های درگیر افزوده و در طی سالیان و پس از 3 جنگ خونین، زخم ها هنوز باز هستند.  حضور صدها هزارتن نیروی هندی در منطقه کشمیر، مردم مسلمان منطقه را بر آن داشته تا در مقابل نظامی شدن کشمیر دست به مبارزه بزنند. این مبارزات در مواردی مسلحانه بوده و هر دو طرف آنها را به سمت هرچه خشونت آمیز بودن، برده اند.كشمير، مساله اي بين المللي است كه نه تنها موازنه راهبردي هند و پاكستان را تا حدود بسياري در گرو خود دارد، بلكه قدرتهاي جهاني نيز، از جمله چين، در اين مساله يا بحران مداوم سرزميني و ايدئولوژيك، موضوعيت يا ورود مستقيم و غير مستقيم دارند، پس، تا حدود قابل ملاحظه اي، هر نوع نا معادله يا موازنه در  بحران كشمير، نقش وتأثير مستقيم در وضعيت راهبردي منطقه اقيانوس هند و اسياي غربي دارد.


لذا ضروری است برای پایان دادن به بحران کشورهای هند و پاکستان بر سر منطقه راهبردی کشمیر استقلال این توسط سازمان ملل متحد و در صف مقدم کشور های جهان هند و پاکستان به رسمیت شناخته شود . البته بدیهی است که جمهوری اسلامی ایران نیز برای پایان دادن به این بحران کشمیر و رفاه حال مسلمان این کشور با بیش از 8 میلیون نفر که 2 میلیون نفرآن شیعه دوازده امامی می باشند، باید از استقلال این منطقه حمایت کامل خود را از این امر اعلام می دارد.


از سوی دیگر در این رابطه قاسمی سخنگو و رئیس مرکز دیپلماسی عمومی و رسانه ای وزارت امور خارجه کشورمان دربارۀ تحولات اخیر منطقه کشمیر با ابراز تاسف از کشته شدن تعدادی از مردم این منطقه گفت: اختلافات و تنش ها در کشمیر تنها از راههای مسالمت آمیز و گفتگو قابل حل است.سخنگوی وزارت امورخارجه همچنین طرفین را به حداکثر خویشتنداری دعوت کرد.مایه بسی تعجب است که پس از ۱۰ روز از آغاز کشتار مسلمانان کشمیر توسط دولت هند، این موضع عجیب از سوی وزارت امور خارجه صادر شده است دستگاه دیپلماسی پس از ده روز سکوت حتی با عباراتی دو پهلو هم اعلام نگرانی نمی‌کند  و هندی ‌ها را به‌خویشتن‌داری دعوت نکرده ‌است.


این در حالی است که شمار کشته شدگان در درگیرها به بیش از ۴۰ نفر رسیده و ۱۰۰۰ نفر مجروح شده‌اند. در پاسخ به موضع وزارت امور خارجه باید پرسید کشمیر کجاست و چرا مسلمانان توسط دولت هند قتل عام می شوند.منطقه کشمیر یکی از نقاط بسیار حساس و استراتژیک در آسیا است؛ زیرا در میان چند کشوری قرار گرفته که هر کدام از آنها به دلیلی در این منطقه حساسیت دارند. از سال 1947 که مسئله استقلال کشورهای شبه قاره هند به وجود آمد این منطقه طبعا مورد اختلاف همه دولت ها و مورد توجه آنها برای حضور و ایفای نقش  موثرتر قرار گرفت. مهم ترین کشورهایی که به مسئله کشمیر حساسیت خاصی داشتند، هند و پاکستان بود.


کشورهایی مثل چین، افغانستان  و حتی بنگلادش و روسیه یا مغولستان و نپال هم به این مسئله توجه ویژه ای داشتند. مردم کشمیر به لحاظ مذهبی  اکثریت آنها مسلمان هستند، بنابراین  می گویند بر اساس  اصل توافقی که در  تقسیم شبه قاره برای مسلمانها در نظر گرفته شده باید به پاکستان ملحق می شدند. از طرفی هند به چنین تقسیم بندی معتقد نیست. در تقسیم بندی که میان هند و انگلستان صورت گرفت صحبتی از  الحاق کشمیر به پاکستان صورت نشد.


به این ترتیب انگلستان در زمان خروج از این منطقه به نوعی استخوان لای زخمی را برای استمرار تشنج در این منطقه گذاشته است. همچنان که در 7 دهه گذشته شاهد این استمرار و تحمیل بودجه سنگین توسط دولت های منطقه برای دفاع از خودشان بودیم. بارها اعلام شده که پیشنهاد  همه پرسی داده شود که مردم این منطقه خواهان الحاق به چه کشوری هستند یا خواستار تشکیل کشوری مستقل هستند یا خیر.


کشور هند به هیچ عنوان زیر بار همه پرسی نمی رود و به این دلیل در طول بیش از 60 سال گذشته جنگ دائمی بین مردم کشمیر و نیروهای هندی مستقر در کشمیر جریان برقرار بوده است. البته دولت هند معمولا از غیر مسلمان به عنوان مسئولین و نیروهای موجود در کشمیر استفاده می کند تا در سرکوبی مردم این منطقه هیچ گونه رابطه ای با مردم این سرزمین نداشته باشند.در سالهای اخیر چندین بار این درگیری ها بین  مردم کشمیر و نیروهای هندی صورت گرفته و هربار هم معمولا هند، دولت پاکستان را عامل تحریک کشمیر می داند؛ در حالی که  به نظر می رسد این مردم کشمیر هستند که به دلایل شرایط قیام می کنند و البته بعد از مدتی با خشانت بسیار این قیام را سرکوب می شود و باز چند سال دیگر این قیام انجام می گیرد.


البته دولت پاکستان این موضوع را در مجامع بین المللی مطرح کرده؛ ولی دولت هند به هیچ عنوان قطعنامه های بین المللی در مورد کشمیر را نمی پذیرد و استدلال می کند کشمیر جزئی لاینفک و جدایی ناپذیر از سرزمین هند است و بنابراین هیچ دستگاه و دولتی نمی تواند درباره این مسئله اظهار نظر کند. بدیهی است اگر دولت هند  همه پرسی مردم را بپذیرد، در این زمینه تحول مهمی صورت خواهد گرفت.


دوم اینکه دولت های بزرگ، دولت هند را در فشار قرار دهند برای پذیرش قطعنامه هایی در مسئله کشمیر. سومین راه این است که دولت هند حداقل کشمیر را به عنوان  یک دولت محلی به رسمیت بشناسد؛ ولی تا به حال هیچ کدام از این راه حل ها را دولت هند به رسمیت نشناخته است. جای این سوال همچنان باقی است؛ اما واقعیت این است که دستگاه دیپلماسی ما اظهار کند که  اولویت های بسیاری داریم یا اینکه این مسئله به دلیل تکرارشدن زیاد و اینکه در سالهای گذشته هیچ راه حلی برای آن پیدا نشده سبب تاخیر واکنش وزارت خارجه شده است.


البته به نظر می رسد شرایط سیاسی به گونه ای پیش می رود که روابط ایران و هند در روزهای اخیر در آغاز دورهای جدید قرار دارد و ممکن است یکی از دلایل این باشد که قانع کننده نیست. در ارتباط با موضع وزارت امور خارجه  اولا سخنگوی وزارت خارجه باید در این باره توضیح دهد؛ ثانیا به نظر می رسد علت این تاخیر برای کاستن از حساسیت دیگران نسبت به جمهوری اسلامی است که در این گونه قضایا دولت ترجیح می دهد سکوت کند یا با تاخیر واکنش نشان دهد. در مجموع با توجه به مذاکراتی که در جریان است شاید طرح های بزرگی قرار است توسط دو کشور به انجام برسد و شاید همین موضوع از عوامل تاخیر دستگاه دیپلماسی ایران در مقابل این موضوع باشد.

 

                               

  ناصر محمدي
  پژوهشگر علوم سیاسی
  آدرس ایمیل : nasser.t747@gmail.com
  آدرس سایت/وبلاگ:


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :