موضوعات ‌مرتبط: محیط زیست طبیعت

a/89005 :کد

0

موج امید به ارومیه رسیده است

  چهارشنبه ۱۳ مرداد ۱۳۹۵ — ۱۷:۱۰
تعداد بازدید : ۳۰۰   
 تحلیل ایران -موج امید به ارومیه رسیده است

روزنامه ایران به مناسبت بررسی آخرین وضعیت دریاچه ارومیه گفت و گویی با دبیر ستاد اجرایی طرح احیای این دریاچه انجام داده که در بخشی از آن خبر از رفع کامل نگرانی ناشی از خشک شدن کامل این دریاچه خبر داد

روزنامه ایران به مناسبت بررسی آخرین وضعیت دریاچه ارومیه گفت و گویی با دبیر ستاد اجرایی طرح احیای این دریاچه انجام داده که در بخشی از آن خبر از رفع کامل نگرانی ناشی از خشک شدن کامل این دریاچه خبر داده شده است.

 

این گفت و گو که به قلم فرح خادم المله تنظیم شده است می افزاید :در ماه های پایانی دوره دو ساله تثبیت دریاچه ارومیه به سراغ «عیسی کلانتری» دبیر و مجری ستاد احیای دریاچه ارومیه و مشاور رئیس جمهوری در امور آب، کشاورزی و محیط زیست رفتیم تا از آخرین وضعیت این دریاچه بزرگ شور جهان مطلع شویم.


به گزارش تحلیل ایران؛ کلانتری که مانند همیشه صریح صحبت می کرد، برایمان گفت که تنها دغدغه اش در این مدت این بوده که احتمال کمی وجود داشته این دریاچه احیا نشود، اما این خبر خوب را هم به مردم داد که دیگر نگران نباشند چرا که دریاچه ارومیه زنده است. البته بارها تأکید کرد که نقشه راه مشخص بوده و اجرای پروژه ها منوط به تأمین اعتبار است.


وی که با تجربه 13 ساله در وزارت کشاورزی در سال 92 ، بدنبال وعده انتخاباتی «حسن روحانی» رئیس جمهوری، این مسئولیت را برعهده گرفته ضمن قدردانی از حمایت های سازمان مدیریت و برنامه ریزی و وزارت نیرو به خاطر عملکردشان در جریان احیای دریاچه ارومیه، انتقادهایی هم به متولیان محیط زیست داشت چراکه به گفته او این سازمان در عرصه 103 هزار هکتاری که ستاد برای پارک حیات وحش درجنوب دریاچه در نظر گرفته و اعتبار آن نیز تأمین شده، هنوز ورود نکرده است.ماحصل گفت و گوی مان با دکتر کلانتری در پی می آید.


برش
مردم، شادمان از احیای دریاچه
دریاچه ارومیه این روزها موجی از امید را میان اهالی منطقه راه انداخته که در آینده ای نه چندان دور بار دیگر شاهد نشاط سال های قبل به دریاچه خواهیم بود. هرچند حال و هوای دریاچه هنوز با زمانی که مملو از آب بود و محیطی نشاط آور و مفرح را برای اهالی منطقه ساخته بود و چون نگینی فیروزه ای در دل خطه آذربایجان می درخشید و نظر هر گردشگری را به خود جلب می کرد، فاصله دارد، اما گزارش میدانی ما حاکی است که امسال روند احیای این دریاچه برای عامه مردم نیزقابل لمس است. هرچند بیشتر آنان وضعیت بارندگی مناسب امسال آذربایجان غربی را دخیل در این مسأله می دانند، اما می گویند که اگر ستاد احیای دریاچه و دولت پا پیش گذارند و همچنان اعتبار لازم به آن داده شود دریاچه ما باز همان دریاچه می شود.


«علی احمدی» از اهالی ارومیه که میهمانان تهرانی اش را برای دیدن دریاچه ارومیه به کنار ساحل آورده می گوید دو سه سال پیش اگر به اینجا می آمدی خبری از موج در دریاچه نبود و ساحل چنان پسروی کرده بود که وجود گرد سفید نمک را می توانستی در لای گرد و خاک ببینی ولی الان وضعیت خیلی بهتر شده، ولی باز نگرانیم مبادا این طرح نیز به سرنوشت خیلی از طرح های نیمه کاره استان تبدیل شود.


ایزدی دانشجوی رشته دامپزشکی دانشگاه ارومیه نیز به خودرو زیر پایش اشاره می کند و می گوید: باور می کنید با همین خودرو سه سال قبل به جزیره کبودان و آرزو رفته باشم ولی حالا اگر بخواهید به این جزایر بروید باید حتماً از قایق استفاده کنید و این جالب ترین و شاید تلخ ترین خاطره از دوره دانشجویی ام است.


پس از بازدیدی از دریاچه به سراغ محیط زیستی ها رفتیم تا پای حرف های کارشناسی مسئولان استانی بنشینیم. «حجت جباری» معاون فنی اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی برایمان گفت که همه ادارات استان در ستاد احیای دریاچه ارومیه گوشه کار را گرفته اند و هرچند با هم اختلاف نظرهایی در چگونگی اجرای کار داشته اند اما در کنار هم تلاش کردند تا امروز بتوان تغییرات مثبت دریاچه را لمس کرد.


وی خاطرنشان کرد: نتایج اقدام های انجام شده برای حفظ دریاچه ارومیه ما را به این باور رساند که بحث احیا امکان پذیر است. وی در خصوص نقد وارده به محیط زیست برای کوتاهی در ایجاد پارک ملی در 103 هزار هکتار از اراضی جنوب دریاچه، گفت: این اداره کل با دانشگاه ارومیه مطالعات مشترکی را در این خصوص آغاز کرده، اما فعلاً سازمان برنامه ای برای رها سازی حیات وحش در این منطقه ندارد؛ ولی اجازه دخل و تصرف یا ورود غیر قانونی به دامداران را هم نمی دهد.


مصرف بی رویه آب در بخش کشاورزی
پس ازدیدار با یکی از مسئولان محیط زیست به سراغ «اسمعیل کریم زاده» رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان غربی رفتیم تا ببینیم بخش کشاورزی چه نقشی در احیای دریاچه داشته است. مصرف بی رویه آب در بخش کشاورزی در زمین های حاشیه ای دریاچه ارومیه یکی از انتقادهای به جایی است که بدنبال خشک شدن نسبی دریاچه متوجه این بخش بوده است. کریم زاده برایمان گفت که با اجرای برنامه های احیای دریاچه ارومیه چاره ای جز استفاده از شیوه های نوین آبیاری و اصلاح الگوی کشت نداشتیم که خوشبختانه با همکاری کشاورزان گام های بلندی در این زمینه برداشتیم. وی توضیح داد که با استفاده از شیوه های نوین آبیاری تحت فشار و انتقال لوله با آب در مزارع، اجرای برنامه اصلاح الگوی کشت و اجرای طرح های استقرار کشاورزی پایدار در سطح مزارع نه تنها موجب کاهش تولید محصولات کشاورزی نشده بلکه شاهد افزایش تولیدات کشاورزی و افزایش راندمان تولید در واحد سطح بوده اند.


- ارزیابی شما از دوره دوساله تثبیت دریاچه ارومیه که مهرماه به اتمام می رسد، چیست؟
هر چند در این دوره صد درصد بودجه آب های مرزی تخصیص داده شده و اما تنها 50 درصد بودجه ماده 10 و 12 که در مجموع باید گفت 55 درصد بودجه لازم برای تثبیت وضعیت دریاچه ارومیه است،تخصیص داده شده، اما با توجه به کارهایی که انجام گرفته وضعیت ما در این دریاچه بهتر از دیروز است؛ چرا که ارتفاع آب 51سانتیمتر بیشتر از سال گذشته شده است. همچنین حجم آب دریاچه 2/6میلیون مترمکعب بیشتر از سال گذشته و وسعت آن نسبت به 3 سال قبل 300کیلومتر مربع بیشتر است که در این مرحله می توان گفت، مرحله تثبیت را به لطف خدا و همت دوستان پشت سرگذاشتیم .


مهم ترین کارهای انجام شده برای رسیدن به این وضعیت چه بوده است؟
با اتصال سیمینه رود به زرینه رود بیشترین روان آب در 47 سال گذشته وارد دریاچه ارومیه شده، به گونه ای که «آرتمیا» (جانداری سخت پوست که در آبهای شور زندگی می کند) زندگی اش را از سرگرفته و این قطعاً خبر خوبی است. از طرف دیگر، دریاچه عمق پیدا کرده است.
- چقدرعمق پیدا کرده؟


10 سانتیمتر عمیق تر از سال گذشته شده و این نشان می دهد که دریاچه قابلیت احیا دارد و اکوسیستم زنده خودش را پیدا کرده است. خوشبختانه با عمق پیدا کردن دریاچه خیال ما راحت شده که دریاچه باتلاقی نخواهد شد، به شرطی که بتوانیم بقیه برنامه ها را طبق زمانبندی اجرا کنیم، برگشت دریاچه ممکن است؛ البته این شرایط منوط به تأمین اعتبار برای اجرای پروژه هاست.
وضعیت تخصیص اعتبار امسال چگونه است و اعتبار در نظر گرفته شده چقدراست؟ 


با اینکه 4 ماه از سال سپری شده هنوز پولی پرداخت نشده ، اما قول داده اند که امسال منابع بموقع تأمین شود. به طور میانگین سالی 2هزار میلیارد تومان در طول 10 سال در نظر گرفته شده ، به هرجهت کارهای فیزیکی هزینه بر است، البته پروژه هایی که مربوط به آب های مرزی است مانند برگرداندن آب رودخانه «زاب» به دریاچه مشکل اعتبار ندارد که با اجرای آن سالانه 620 میلیون مترمکعب آب به دریاچه بازمی گردد .


- مهم ترین دغدغه شما در این دوسال چه بود؟
کمی نگران بودم که دریاچه زنده نشود، اما خوشبختانه با عمق گرفتن دریاچه مشخص شد که دریاچه ارومیه هنوز زنده است و قابلیت برگشت به حالت اول را دارد. شکی نیست که اگر تنها یکسال دیگر دراین زمینه کوتاهی می شد دریاچه باتلاقی می شد و از این بین می رفت.
- چه کمکی از طریق بخش کشاورزی به تأمین آب شده است؟


16 واحد درصد آب کمتر به کشاورزان داده شده، اما هنوز جای کاهش بیشتری وجود دارد؛ زیرا هنوز زمین های زیادی زیر زهاب است، متأسفانه عرضه آب در سال های گذشته به جای تقاضا محور، عرضه محور بوده و هر چقدر کشاورزان آب می خواستند به آنها می دادند که کاملاً اشتباه است. 
الان 16 واحد درصد آب کمتر به کشاورزان داده ایم در صورتی که بنا بر اعلام وزارت جهاد کشاورزی 17درصد افزایش تولید محصول داشته ایم. آب اضافی برای تولید مخرب است و جای هوا را درخاک می گیرد و در این صورت ریشه قدرت تنفسش را از دست می دهد.
غیر از برنج که نیاز به هوای خاک ندارد، بقیه محصولات کشاورزی اگردر خاک هوا نباشد رشد نمی کنند و از بین می روند .از سوی دیگر کشت چغندرقند را هم محدود به مصرف کارخانه های آذربایجان غربی کردیم که با این کار 60 میلیون مترمکعب آب صرفه جویی شد.


چغندر را به اصفهان و خطه خراسان می بردند که از بعد ارزبری قیمت آن بیشتر از شکر تولیدی بود، چغندر تولیدی را 500 کیلومتر حمل می کردند که 20 میلیون دلار هزینه حمل آن می شد، در حالی که قیمت شکر تولیدی 18 میلیون دلار بود وتازه چقدر آب هم به هدر می رفت.


- سازمان حفاظت محیط زیست معتقد است با اتصال سیمینه رود به زرینه رود تالاب جنوبی دریاچه خشک می شود و این کار اکوسیستم منطقه را برهم می زند. نظر شما دراین زمینه چیست؟
آیا بهتراست یک تالاب 2 هزار کیلومتری خشک شود یا دریاچه ارومیه با وسعت 400 هزار کیلومتر؟
شما می توانید 100 تومان سود ببرید آن وقت نمی خواهید 2 تومان ضرر بدهید، متأسفانه سازمان حفاظت محیط زیست یک بعدی به مسائل نگاه می کند، چه بسا در خشک شدن دریاچه بی توجهی نهادهای متولی محیط زیست هم دخیل بوده. دریاچه زیر نظر آنها بوده و باید از آن محافظت می کردند. امروز اگر مدعی هستند باید برگردیم به گذشته که محیط زیست در این زمینه چه کاری انجام داده است.


در سال 82 ما به ریاست وقت سازمان و رئیس جمهوری وقت هشدار دادیم که دریاچه در حال خشک شدن است، اما محیط زیست ما ضعیف عمل می کند و هنوز ساختار شکاربانی خود را که مربوط به سال های قبل از انقلاب است حفظ کرده و خودش را با شرایط زیست محیطی جهان تطبیق نداده است .
براساس پروژه احیای دریاچه ارومیه 103 هزار هکتار از اراضی جنوب دریاچه را برای پارک حیات وحش اختصاص داده ایم که اتفاقاً اراضی بسیارغنی است؛ حتی اعتبارش را تأمین کرده ایم، اما محیط زیست درآنجا هنوز کاری انجام نداده است.
- آیا ادعاهای مربوط به اینکه کارهای زیادی در دولت های نهم و دهم درخصوص دریاچه ارومیه انجام شده، صحیح است؟


نخیر این طور نیست، هیچ کاری در آن زمان انجام نداده بودند؛ حالا که آب در دریاچه جمع شده، همه مدعی شده اند. ما در جمع بندی کمیته فنی، انتقال آب ارس به دریاچه ارومیه را به کل حذف کردیم .از سوی دیگر عملیات نکاشت حذف شد و پولی ندادیم، اما در عوض با سرعت بخشیدن به انتقال آب از مناطقی که آب تبخیر می شد، توانستیم دریاچه را احیا کنیم.
در احیای دریاچه ارومیه دنبال سیاسی کاری نیستیم ، هدف سیاسی هم نداریم، هر چه کمیته فنی بگوید انجام می دهیم. حتی اگر فشارهای غیرمعقول سیاسی هم باشد زیر بار آن نمی رویم و تنها آنچه به نفع مردم و کشور باشد ، انجام می دهیم . در مجموع باید بگویم اگر خزانه به ما پول می داد، گرد و غبار 20تا 30 درصد بیشتر کاهش می یافت. جالب است بدانید باوجود زیانی که گرد و خاک نمکی برای سلامت مردم دارد، وزارت بهداشت هنوز هیچ گونه گزارشی در این زمینه منتشر نکرده در حالی که چند دانشگاه علوم پزشکی در منطقه است. 


بررسی ها نشان می دهد، 18 در صد بارش ها کم شده و 85 درصد خشکی دریاچه ارومیه منشأ انسانی دارد، اگر دریاچه کامل خشک می شد شهر تبریز باید کاملا تخلیه می شد که اگر می خواستند یک شهر تبریزجدید ایجاد کنند باید 100 میلیارد دلار خرج آن می کردند. از بعد استراتژیک احیای دریاچه ارومیه صدها برابر به نفع مردم است.


- به عنوان آخرین سؤال، چه نقدی بر عملکرد خودتان دارید؟
نقدی که بر خودمان دارم این است که به علت کمبود بودجه نتوانستیم با سرعتی که دلمان می خواست کار کنیم، احیای دریاچه در زمان مناسبی نبود چرا که خزانه هم خشکیده بود و پولی نداشت. امیدوارم امسال وضعمان بهتر شود چرا که الان بالاترین صادرات نفت در 20 سال گذشته را داریم که منبع درآمد خوبی است برای دولت، از سوی دیگر هزینه های ریسک پذیری کمتر شده و مدیران کلان اقتصادی باید مانند مدیران سیاسی رفتار کنند .

 


منبع : ایرنا

                               



  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :