موضوعات ‌مرتبط: سیاسی خاورمیانه

a/92243 :کد

0

مهندسی جمعیت در کرانه باختری و شهرک‌سازی

  شنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۵ — ۰۵:۵۰
تعداد بازدید : ۲۱۶   
 تحلیل ایران -مهندسی جمعیت در کرانه باختری و شهرک‌سازی

رژیم صهیونیستی اگر بخواهد سیاست‌های گسترش شهرک‌نشینی خود را در کرانه باختری ادامه دهد، ناگزیر است از جمعیت مناطق اشغالی ۱۹۴۸ بکاهد و به جمعیَت کرانه باختری بیفزاید.

رژیم صهیونیستی اگر بخواهد سیاست‌های گسترش شهرک‌نشینی خود را در کرانه باختری ادامه دهد، ناگزیر است از جمعیت مناطق اشغالی 1948 بکاهد و به جمعیَت کرانه باختری بیفزاید.

 

به گزارش تحلیل ایران  ، یکی از چالش‌هایی که رژیم صهیونیستی همواره با آن روبرو بوده است، ناکامی در تکمیل فرآیند دولت- ملت‌سازی برای بقا است. این رژیم مبنای وجودی خود را بر هویتی خاص و پیچیده بنا نموده است، در نگاه اول این هویت خاص می‌تواند نقطه قوتی برای بقا و تشکیل یک جامعه محسوب شود، اما ویژگی‌های خاص این هویت بر مبنای نژاد و عدم کثرت جمعیتی آن، موجب معضل شده است.


رژیم صهیونیستی بر مبنای هویت یهودی و نژاد قومیت یهود سعی نموده است با جذب یهودیان جهان به سرزمین‌های اشغالی، دولت وعده داده شده را ایجاد نماید؛ اما با گذشت سال‌ها تکیه بر هویت یهودی- صهیونیستی دچار چالش‌های زیادی شده است[1].


رژیم صهیونیستی برخلاف دیگر الگوهای مشابه از آغاز اعلام موجودیت خود تاکنون، در بُعد تامین جمعیَت، به علت ایدئولوژی سیاسی حاکم بر آن با چالش­های مهمی رو به رو بوده است. بحران جمعیتی رژیم صهیونیستی با آغاز مهاجرت‌های معکوس صهیونیست­ها از فلسطین اشغالی به خارج، به‌ویژه پس از جنگ 33 روزه در سال 2006 و جنگ 22 روزه در 2009- 2008 تشدید شد و سیاست‌های این رژیم را در یکسره‌سازی شرایط سیاسی و جمعیَتی در کرانه باختری تا حدودی با چالش مواجه کرد.


حضور یک‌میلیون و 300 هزار فلسطینی در سرزمین اشغالی 1948 و افزایش خودآگاهی و نقش سیاسی آن‌ها به‌ویژه در کنست، عملاً چالش این دولت را چندجانبه کرد. این رژیم، جمعیَت محدودی در سرزمین‌های اشغالی 1948 دارد و به علت نرخ متفاوت باروری فلسطینی­ها و افزایش سریع جمعیَت آنان، با چالش جمعیَتی در این منطقه به‌ویژه در مناطق ناصره و ام الفحم مواجه است. رژیم صهیونیستی اگر بخواهد سیاست‌های گسترش شهرک نشینی خود را در کرانه باختری ادامه دهد ناگزیر است از جمعیت مناطق اشغالی 1948 بکاهد و به جمعیَت کرانه باختری بیفزاید؛ که این چالش بحث و جدل‌هایی را با سیاست گسترش شهرک نشینی در کرانه باختری به دنبال داشته است.

ترکیب جمعیتی شهرک­های یهودی‌نشین در کرانه باختری

کرانه باختری رود اردن که در تقسیمات کشوری رژیم صهیونیستی به‌عنوان منطقه­ی یهودا و سامریه نام‌گذاری شده، شامل چهار شهرک یهودی نشین بزرگ با تشکیلات شهری از جمله شهرداری و شورا است. جمعیت این منطقه حدود 290.000 هزار یهودی است (به جدول شماره 1 نگاه کنید). طی سال­های 1972 تا 2010 تعداد شهرک نشینان در کرانه باختری 40 برابر افزایش داشته است.

تعداد آنان در پایان سال 2009 بالغ بر 518.974 هزار نفر بوده که در 144 شهرک زندگی می­کنند. بیشترین تعداد شهرک نشینان حدود 51% در استان قدس هستند که تعداد آنان نیز 262.493 هزار نفر است[2]

جدول 1: شهرک‌های بزرگ یهودی در کرانه باختری
نام شهرک موقعیت جغرافیایی تأسیس جمعیت
اَرئیل مرکز، جنوب شرقی نابلس 1978 16800
بیتار علیت غرب، جنوب غربی بیت المقدس 1988 36400
معالیم آدولیم مرکز، شرق بیت المقدس 1975 34600
مودیعین عیلیت غرب، شمال غرب رام الله 1996 44900

این در حالی است که تعداد شهرک نشینان در کرانه باختری در دسامبر 2006 بالغ بر 268.379 هزار نفر بوده است. ساخت و ساز واحدهای مسکونی در شهرک­های کرانه باختری در سال 2008 در مقایسه با سال 2007، شصت درصد افزایش یافته است.


شهرک نشینان با سوء استفاده از جنگ غزه و تحت پوشش آن به توسعه و گسترش شهرک­ها و مناطق اسکان یهودیان پرداخته و با احداث جاده­های کمربندی جدید به‌منظور برقراری ارتباط با این شهرک­ها، سیطره خود را بر مناطق فلسطینی تحکیم نموده­اند. در راستای تسریع و گسترش شهرک­سازی، رژیم صهیونیستی پرونده شهرک­سازی و اسکان را به شورای شهرک­ نشینان در کرانه باختری واگذار کرده است تا با نظارت دولت اقدام نماید. این شوراهای منطقه­ای، مسئول رسیدگی به امور اداری و مشکلات شهرک­ نشین­ها هستند[3] (به جدول شماره 2 نگاه کنید).


جدول 2: شورای شهرک‌های یهودی: موقعیت، تأسیس و ترکیب جمعیتی آن
شورای منطقه ای موقعیت جغرافیایی تأسیس جمعیت شهرک مرزی یایشو کیبوتس موشاو
گوش آتزیون جنبو بیت المقدس 1980 136000 4 13 3 -
هارهبرون جنوب کرانه باختری 1982 56000 3 13 - 3
ماته بنیامین مرکز کرانه باختری 1980 434000 15 28 - 2
مقیلوت غرب بحرالمیت 1981 1000 - 1 4 1
شومرون شمال کرانه باختری 1979 22600 4 22 - 2
بیکات هاردین شمال شرق کرانه باختری 1979 3400 - 4 2 15


شهرک سازی در کرانه باختری و افزایش رشد جمعیَت یهودی

تا سال 2010، جمعیت شهرک نشینان کرانه باختری، حدود 518974 بوده که از این تعداد، حدود 38% در شهرک­های یهودی واقع در استان قدس سکونت دارند. بدین نحو، مجموع شهرک­نشینان تقریباً 20% جمعیت فلسطینی کرانه باختری را تشکیل می‌دهد. همچنین از سال 1986 تا 2010 میانگین سالانه رشد جمعیَت شهرک نشینان، بیش از 4.6% بوده است (به جدول شماره 3 نگاه کنید)[4]. حدود 30% از خانواده‌ها در شهرک‌های یهودی به‌استثنای قدس، دارای 4 فرزند با میانگین سنی کم‌تر از 17 سال هستند .

حدود 58% جمعیت شهرک نشینان کم‌تر از میانگین سنی 24 سال و افراد بیش از 65 سال آن نیز تا سال 2012، از 3% تجاوز نکرده است[5]؛ بنابراین میانگین سنی 20 سال شهرک نشین­ها، در مقایسه با میانگین سنی 29.3 در رژیم صهیونیستی، نرخ رشد جمعیت جوان این رژیم را افزایش داده و در نتیجه برخی از چالش­های جمعیَتی آن را مرتفع می­سازد.


جدول 3: جمعیت شهرک­های کرانه باختری و میانگین رشد آن
میانگین سالانه رشد % کرانه باختری   کرانه باختری به استثنای قدس سال
- - - 60766 1986
- - 67483 1987
2.6 190953 117550 73403 1988
202885 123061 79824 1989
6.7 221348 132460 88888 1990
238060 137321 100729 1991
252545 140872 111673 1992
5.5 268756 146436 22320 1993
285791 152219 133573 1994
29659 156724 140235 1995
8.4 313688 159684 153974 1996
326053 158929 167124 1997
341929 162842 179087 1998
6.4 36150 140400 190750 1999
379099 173986 205113 2000
391049 175987 215062 2001
5.3 405149 178437 226712 2002
419402 181425 237977 2003
434368 18944 249424 2004
5.3 448489 187573 260916 2005
465419 190534 274885 2006
482411 193485 288726 2007
5.2 501354 197071 281 2008
511739 192768 296700 2009
518976 196178 322796 2010

علاوه بر آن، میانگین تعداد فرزندان در شهرک‌های صهیونیستی 4.5 فرزند است که بیش از میانگین تعداد فرزندان صهیونیست­های داخل خط سبز، با معدل کم­تر از 3 فرزند است. بدین نحو، در مقابل هر 100 نفر شهرک نشین با رده سنی کم­تر از 19 سال و بیش از 65 سال، حدود 111 شهرک نشین با رده سنی بین 24 تا 65 سال – 110% - قرار می­گیرند؛ در حالی که در رژیم صهیونیستی، این نسبت 84% می­باشد. اگرچه میانگین رشد جمعیت در این سال­ها بی‌تأثیر از مهاجرت یهودیان به شهرک­های مزبور نیست، امَا شاهد افزایش میزان رشد طبیعی جمعیت نیز بوده­ایم؛ در حالی که میانگین رشد طبیعی جمعیت در داخل خط سبز 1.57% است در شهرک‌های یهودی دو برابر و به میزان 3.5% رسیده که با افزایش تعداد خانوارهای ساکن در کرانه باختری هم‌زمان گشته است. تا سال 2010 میانگین رشد خانوارهای یهودی در شهرک­ها، بیش از 5% و تعداد خانوارها نیز به 64500 واحد رسید (به جدول شماره 4 نگاه کنید)[6].


جدول 4: تعداد خانوارهای صهیونیستی در شهرک­های یهودی
سال تعداد خانواده افزایش سالانه خانواده ها
2001 44800 -
2002 45000 200
2003 48000 3000
2004 52600 4000
2005 55600 3000
2006 - -
2007 58800 3200
2008 62700 3900
2009 64500 1800

همچنین، تعداد یهودیان شهرک­ها که در خارج از رژیم صهیونیستی متولد شده­اند، به بیش از 16.2% رسیده که حدود 43.7% از این تعداد نیز، طی سال‌های 1990 تا 2001 به اسراییل مهاجرت کرده بودند.


جمعیت صهیونیست­های شهرک نشین مرتباً در حال افزایش می­باشد. نمودار فوق رشد آن­ها را در حدفاصل 1966 تا 2013 نشان می­دهد.


با افزایش طرح­های شهرک­سازی در کرانه باختری عملاً این منطقه به سه ناحیه جدا از یکدیگر تبدیل شده است؛ بدین نحو که در شمال کرانه شهرهای الخلیل، طولکرم، قلقیلیه و نابلس قرار دارند که مجتمع بزرگ شهرک ارئیل آن را از قسمت مرکزی جدا می­کند. قسمت مرکزی نیز شامل شهرهای رام الله و البیره می­باشد که توسط شهرک معالیه آدومیم از شهرهای جنوب کرانه جدا می­شود.


معالیه آدومیم قدس اشغالی را به شهرک­های دره اردن ارتباط داده که بر بسیاری از اراضی کشاورزی این منطقه تسلط دارند. 500 هزار شهرک نشین صهیونیستی در 42% اراضی کرانه باختری سکونت دارند. در مقابل 58% اراضی کرانه باختری در معرض تهدیداتی از قبیل ویرانی منازل، مصادره اراضی و کوچ اجباری به نوار غزه به سر می­برند.


نتیجه‌­گیری

رژیم صهیونیستی برخلاف دیگر الگوهای مشابه از آغاز اعلام موجودیت خود تاکنون در بعد تامین جمعیت به علت ایدئولوژی سیاسی حاکم بر آن با چالش مهمی رو به رو بوده است.


تفکر صهیونیستی برخلاف دیگر استعمارهای اسکانی بر محور مهاجرت قوم یهود استوار است و تنها راه نجات یهودیان را بازگشت به سرزمین موعود می­داند. چالش رژیم صهیونیستی از آنجا ناشی می­شود که این تفکر در میان 15 میلیون یهودی جهان فراگیر و غالب نشد و تنها یک‌سوم یهودیان جهان به آن التزام عملی پیدا کرده و به سرزمین فلسطین کوچ کردند.


مقوله به رسمیت شناختن «هویت یهودی» نیز که در سال‌های اخیر به‌عنوان اولویت سیاسی رژیم صهیونیستی مطرح می­گردد، نیاز راهبردی و چالش جمعیتی آن را نمایان می­کند. راهبرد حفظ هویت یهودی ایجاب می­کند رژیم صهیونیستی از جمعیت یک‌میلیون و 300 هزار نفره فلسطینی مناطق 1948 رها شود. این رهایی یا به شکل مبادله سرزمینی صورت می‌گیرد و یا این­که از طریق کوچ اجباری آنان به کرانه باختری، از این بحران عبور کند که در چنین صورتی علاوه بر پیامدهای سیاسی داخلی و خارجی، اسرائیل را با بحران دوگانه رو به رو خواهد کرد.


به عبارت دیگر رژیم صهیونیستی از یک‌سو جمعیت لازم برای پر کردن شهرهای فلسطینی مناطق اشغالی 1948 را ندارد و از سوی دیگر افزایش دفعی جمعیت فلسطینیان با فرض کوچ فلسطینیان 1948 به کرانه باختری، سیاست شهرک نشینی رژیم در این منطقه را به‌شدت تحت فشار قرار

می­دهد.


همچنین، رژیم صهیونیستی از یک­سو با چالش جمعیتی رو به رو است که آرمان­های ژئوپلیتیک آن را دچار بحران می­کند و از سوی دیگر برنامه آن در کرانه باختری که بر پایه گسترش شهرک­های صهیونیستی استوار است، بدون تامین جمعیت قابل‌اجرا و پیگیری نیست.


نگرانی‌های جمعیتی و محیطی به‌اضافه چالش‌های قومی- مذهبی ایجاد شده در جامعه صهیونیست، تضادهای نهفته در ایدئولوژی این رژیم را بیشتر از هر زمان دیگری عیان کرده است.


منبع:فارس

                               



  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :