موضوعات ‌مرتبط: اقتصادی تحلیلی

a/97 :کد

ضرورت آمایش آب در بخش کشاورزی

ناصر محمدي

  جمعه ۰۲ آبان ۱۳۹۳ — ۰۰:۰۰
تعداد بازدید : ۶۰۵   

تا کنون بسیار شنیده ایم که با توجه به بحران و کمبود آب می بایستی صرفه جویی در بخش مصرف آب شرب صورت گیرد و این در حالی است که نود و دو درصد آب تجدید پذیر در کشور به میزان ۱۳۰ میلیارد متر مکعب در بخش کشاورزی مصرف می گردد به گونه ای که بیش از ۹۰ درصد تولیدات زراعی و باغی کشور ما نیز حاصل کشت آبی است و در واقع آب محور توسعه کشاورزی است. با توجه به سهم بالای آب در بخش کشاورزی راندمان مصرف آب در این بخش بسیار پایین و کمتر از ۴۰ درصد گزارش می‌شود. در یک مقایسه بین کشورهای منطقه که از نظر اقلیمی مشابه ما هستند، مشخص شد بازده آب در کشور لیبی ۶۰ درصد، در هند ۵۴ درصد، مصر ۵۳ درصد، سوریه ۴۵ درصد، پاکستان ۴۴ درصد، عربستان ۴۳ درصد، ترکیه ۴۰ درصد، چین ۳۶ درصد و ایران ۳۳ درصد است که پایین‌ترین بازده است.
به رغم این بازدهی پایین، هنوز آمایش سرزمینی برای تولید محصولات کشاورزی ارائه نشده است. هنوز کشاورزان هرچه دوست دارند و هر کجا که دوست دارند محصول کشت می‌کنند. بنا به گفته کارشناسان اگر کشوری ۲۰ تا ۴۰ درصد از منابع آب تجدیدشونده خود را استفاده کند، در دامنه مطمئن قرار دارد. حداکثر میزان مجاز برای استفاده از منابع آب تجدیدشونده ۶۰ درصد است اما اکنون از ۱۳۰ میلیارد مترمکعب، ۹۶ میلیارد مترمکعب مصرف می شود. یعنی به جای ۶۰ درصد ۸۰ درصد استفاده می ‏شود که این فشار زیادی به منابع طبیعی وارد می ‏کند و موجب خشکی تالاب ‏هایی مانند هامون، بختگان و دریاچه ی ارومیه شده است.امروزه ۴۵ درصد مواد غذایی جهان از زمین های کشاورزی با آبیاری تامین می گردد. با افزایش جمعیت انتظار می رود تولید کشاورزی تا ۷۰ درصد افزایش یابد. افزایش تولید محصولات کشاورزی فشار مضاعفی را بر منابع آب جهان وارد می نماید.
به طور کلی می توان گفت نظام بهره برداری از آب در ایران یک امر تاریخی، اجتماعی و فرهنگی است. با توجه به بروز و ظهور اشکال جدیدی از سازه های ذخیره سازی، انتقال و توزیع آب، ضرورت دارد در خصوص ایجاد و توسعه نظام های بهره برداری مناسب از این سازه ها، مطالعه و برنامه ریزی لازم صورت گیرد و در این راستا تعیین راهکارهای جدید و مناسب برای تحقق مشارکت آب بران در مدیریت شبکه های آبیاری نیازمند بررسی های جامع و بهره جویی از دیدگاههای علمی و عملی است.

 

*پژوهشگر جغرافیای سیاسی

                               

  ناصر محمدي
  پژوهشگر علوم سیاسی
  آدرس ایمیل : nasser.t747@gmail.com
  آدرس سایت/وبلاگ:
تحلیلی                    


  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :