موضوعات ‌مرتبط: اجتماعی آموزش

a/98097 :کد

0

تربیت آزادانه عامل خلاقیت

  چهارشنبه ۲۴ شهریور ۱۳۹۵ — ۱۳:۵۵
تعداد بازدید : ۲۲۵   
 تحلیل ایران -تربیت آزادانه عامل خلاقیت

خلاقیت، توانایی فرد برای تولید ایده ها ، نظریه ها ، بینش ها یا اشیا ء جدید و بدیع و بازسازی در علوم و سایر زمینه ها است ، از این رو به منظور رشد و پرورش آن ضروری است حوزه تعلیم وتربیت به آن توجه کند .

خلاقیت، توانایی فرد برای تولید ایده ها ، نظریه ها ، بینش ها یا اشیا ء جدید و بدیع و بازسازی در علوم و سایر زمینه ها است ، از این رو به منظور رشد و پرورش آن ضروری است حوزه تعلیم وتربیت به آن توجه کند .

 

به گزارش تحلیل ایران، خلاقیت نه فقط به هوش و تفکر بلکه به سازمان شخصیت فرد نیز مربوط می شود در نتیجه تربیت آزادانه کودک از جمله مؤلفه های مهم در بروزخلاقیت کودکان است .
کارشناسان آموزشی بر این باورند که باید به کودکان نوجوانان امکان تفکر داد و آنان را از انجام دادن فعالیت های قالبی و از پیش تعیین شده تا حد امکان بر حذر داشت .


از این رو مسأله تربیت کودکان و پرورش استعدادهای فطری آنان از مسایل بسیار مهمی است که باید مورد توجه مربیان و والدین قرار گیرد و معلمان باید امکانات تجلی اندیشه خلاق را در مدارس فراهم آورند و دانش آموزان به تدریج مفاهیم اساسی علوم مختلف را بیاموزند تا با مسایل زندگی ، خلاقانه برخورد کنند وجهان اطراف خویش را در جهت مطلوب تغییر دهند .


ایرنا بر آن است در یک گفت و گوی پژوهشی با دکتر هادی رزقی ، استاد دانشگاه و کارشناس آموزشی ، موضوع ارتباط رشد و پرورش خلاقیت دانش آموزان با توسعه پایدار و چگونگی پرورش فرهنگ انتقاد سازنده و تفکر انتقادی در مدارس را به بحث و بررسی بگذارد .
متن این پرسش و پاسخ به این شرح است :

**س : از نظر شما چه رابطه ای بین رشد و پرورش خلاقیت و ابتکار عمل دانش آموزان با توسعه پایدار وجود دارد ؟
- براساس اهداف اعلام شده از سوی سازمان ملل، از سال 2015 تا 2030، همه کشورهای عضو سازمان ملل باید تلاش نمایند که به اهداف وشاخص های توسعه پایدار با همکاری و تعامل یکدیگر درسه سطح ملی، منطقه ای و بین المللی دست یابند. 
سازمان ملل متحد برای رسیدن به اهداف توسعه ی پایدار،17 هدف کلان را تعیین و تصویب کرده که همه آژانس های تخصصی بین المللی مانند یونسکو موظف و متعهد هستند تا راهبرد میان مدت و بلند مدت خود را بر این اساس تنظیم کنند.


این اهداف به این ترتیب است، پایان دادن به فقر، پایان دادن به گرسنگی ، زندگی سالم وارتقاء رفاه . برابری جنسیتی ، دردسترس بودن آب سالم و فاضلاب ، دسترسی به انرژی پاک و مقرون به صرفه ، رشد اقتصادی پایدار و کارشایسته ، ارتقاء زیر ساخت ها و صنعتی فراگیر، کاهش نابرابری ، ایجاد شهرها و جوامع پایدار و تاب آور ، تحقق الگوی تولید و مصرف پایدار ، اقدامات جهت مبارزه با تغییرات اقلیم ، استفاده پایدار ازاقیانوس ودریا ها ، ارتقای اکوسیستم و جلوگیری ازبین رفتن تنوع زیستی ، تحقق جامعه پایدار و صلح آمیز، احیای مشارکت جهانی برای توسعه پایدار و آموزش با کیفیت .


« آموزش با کیفیت » یکی از مهم ترین شاخص های توسعه پایدار محسوب می شود و به آموزشی اطلاق می گردد که توانایی خلاق حل مساله را در دانش آموزان ارتقاء بخشد و سبب افزایش خلاقیت شود .
در پاسخ به سوال شما درمورد ارتباط بین رشد و پرورش خلاقیت با توسعه پایدار باید گفت ، آموزش با کیفیت موجب افزایش خلاقیت و ابتکار عمل در دانش آموزان می شود و دانش آموزان خلاق همواره در اندیشه رشد و توسعه پایدار در محیط زندگی فردی و جمعی خواهند بود.

**س : پرورش فرهنگ انتقادسازنده چه جایگاهی در رشد و پرورش خلاقیت دانش آموزان خواهد داشت ؟
- نگاه کردن متفاوت به مسأله و رسیدن به یک راه حل جدید، همان چیزی است که از آن به خلاقیت تعبیر می شود ، اما خلاقیت مفهومی نیست که بتوان آن را در یک جمله و حتی یک کتاب مفصل هم توضیح داد .
در حقیقت خلاقیت ، فرایندی است که در ذهن فرد خلاق اتفاق می افتد و حاصل آن شکل گرفتن یک ایده ای جدید با یک راه حل ابتکاری است ، این که خلاقیت ذاتی است یا اکتسابی، موضوعی نیست که این روزها ضرورت بحث بر سر آن در میان باشد. دنیای امروز تلاش می کند خلاقیت و مباحث مرتبط با آن را، چه در زمینه های روان شناسی و علوم تربیتی و چه در زمینه های مدیریت و کسب و کار، به درستی بشناسد و ابعاد مختلف آن را توسعه دهد. 


برای آن که بتوانیم خلاق باشیم، باید ابتدا معنی و مفهوم خلاقیت را به درستی بشناسیم و بتوانیم بین خلاقیت، هوش ، دانش و مهارت تفاوت قائل شویم .
دانستن این که ساختار ذهن چیست و چگونه در فرایند شکل گیری تفکر خلاق تأثیر می گذارد، با این که ممکن است به صورت مستقیم روی افزایش خلاقیت فرد اثر نگذارد، بدون تردید باعث می شود که نگاه فرد به روش ها و تکنیک هایی که برای افزایش خلاقیت مطرح می شوند ، تغییر کند .
برای پرورش فرهنگ و تفکر انتقادی ابتدا ضروری است نقد پذیر باشیم و نقد پذیری نیز نیاز به آموزش دارد ، به بیان روشنتر نقادی و نقد پذیری نیاز امروز آموزش و پرورش در جهان امروز به شمار می آید . 


در حقیقت فرهنگ انتقاد سازنده تعبیر درستی است زیرا اگر این فرهنگ در کل جامعه نشر یابد بطور حتم ترس از نقد شدن در افراد از بین می رود و با از بین رفتن این ترس یکی از مهمترین معضلات خلاقیت که همان ترس از نقد شدن است ، از میان خواهد رفت.

**س : آشنا نبودن معلم یا مربی با شیوه های آموزشی کودک محور ، تا چه حد می تواند عامل سرکوب خلاقیت دانش آموزان باشد ؟ 
- آموزش کودک محور بر فلسفه آموزش مشارکتی و همیاری کودکان و آموزگاران و مربیان استوار است ، در این شیوه، برنامه های آموزشی از پایین و با توجه به رغبت و گرایش کودکان طراحی می شوند .


اینکه معلمان و یا مربیان با مفهوم آموزش کودک محورآشنا نباشند بعید به نظر می رسد ، اما انچه که مهم است نه آشنا بودن با این مفهوم بلکه آشنا بودن به کاربست این نوع آموزش است .
البته ساختار متمرکز برنامه های آموزشی در آموزش و پرورش کشور و التزام به تبعیت از سرفصل و طرح درس متمرکز بخشی از مشکل اجرای این نوع آموزش می باشد.
مشکل دیگر ساختار ذهنی معلمان و دبیران است که هیچگاه چنین آموزشی را در کودکی و در مدارس و حتی در دانشگاه تجربه نکرده اند و حال اجرای آن را دشوار می بینند. 
اثر این شیوه آموزش بر خلاقیت غیر قابل چشم پوشی است اما برای تحقق ان ضروری است در کنار آشنا سازی معلمان با این مفاهیم ،فرهنگ آموزش مشارکتی به معلمان اموزش داده شود .
همچنین ضروری است تحول اساسی در برنامه درسی و ساختار سازمانی آموزش پرورش فراهم آید و با مطالعه متون و پژوهش های متعدد می توان دید چنین ساختاری ( ساختار متمرکز و مرکزی ) چندان کمکی به توسعه آموزش کودک محور نخواهد کرد .

**س : به منظور پرورش خلاقیت و نوآوری دانش آموزان چه راهکارهای کاربردی پیشنهاد کنید ؟ 
-ابتدا لازم است به موانع خلاقیت دانش آموزان اشاره کنم ، زیرا با مطالعه متون مختلف و پژوهش های دانشگاهیان خواهید دید عوامل متعددی مانع خلاقیت در مدارس و محیط های آموزشی می شوند .
این عوامل به این ترتیب است ، نداشتن اعتماد به نفس ، ترس از انتقاد و شکست ، محافظه کاری ، وابستگی و جمود فکری ، تمایل به همرنگی و همگونی، نداشتن توانایی در تحمل ابهام و تضاد ، نبودپیچیدگی ذهنی لازم برای بررسی مسائل ، دید کاهش گرایانه شدید و نبود دانش کافی در علوم مربوط ، نداشتن تمرکز ذهنی ، مقاوم نبودن ، کمرویی ونبود انعطاف پذیری .


بنابر این برای پرورش خلاقیت در محیط های آموزشی ضروری است به همه این موانع توجه و با حذف و یا کم رنگ کردن آن ها خلاقیت در دانش آموزان تقویت شود .
در کلام آخر باید تأکید کنم ، اصلاح هر یک از این موانع به برنامه ریزی ،آموزش های لازم،اصلاح محیط و تغییر در نگرش والدین و دانش آموزان نیاز دارد .


منبع : ایرنا

                               



  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :