موضوعات ‌مرتبط: سیاسی جهان اسلام

a/98102 :کد

0

آل‌سعود چگونه دهان‌ها را با نفت ارزان می‎بندد

  چهارشنبه ۲۴ شهریور ۱۳۹۵ — ۱۴:۵۱
تعداد بازدید : ۱۸۴   
 تحلیل ایران -آل‌سعود چگونه دهان‌ها را با نفت ارزان می‎بندد

افراد تصمیم‌گیر در خاندان پادشاهی، به بروکرات‌های پر نفوذ و یا به وزرات نفت و یا حتی به شاهزاده‌هایی که دور و بر پادشاهان سعودی هستند هم اجازه نمی‌دهند که از اسرار آرامکو مطلع شوند.

افراد تصمیم‌گیر در خاندان پادشاهی، به بروکرات‌های پر نفوذ و یا به وزرات نفت و یا حتی به شاهزاده‌هایی که دور و بر پادشاهان سعودی هستند هم اجازه نمی‌دهند که از اسرار آرامکو مطلع شوند.


به گزارش تحلیل ایران؛   «این سلسله و شجره‌ی خبیثه‌ی ملعونه، دهانها را با پول میبندند، این بندگانِ پول و بندگانِ دنیا، نمیگذارند کسی [علیه‌] اینها حرفی بزند، اعتراضی بکند.»
این یکی از عبارات کلیدی رهبر انقلاب در دیدار چندی پیش با خانواده‌هایی شهدای منا بود که به سرعت، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های مختلف داخلی و خارجی پیدا کرد.
 
 
درباره‌ی نقش «پول نفتی» یا «پترو دلار» در سیاست‌های ‌جهانی گفتنی بسیار است، اما یکی از این سوالات برمی‌گردد به «چگونگی» جریان یافتن این پول‌ها در شریان‌های سیاست (که از نتایج آن می‌توان به «بسته شدن دهان‌ها» اشاره کرد). علی مراد (از کارشناسان مسائل عربستان) در مقاله‌ای به بررسی یکی از مهم‌ترین «ابزار»های عربستان در این مسیر پرداخته که ترجمه‌ی آن را می‌خوانیم:

جنگ طولانی ضد یمن با چراغ سبز آمریکا؛ رد شدن دعاوی الزام ریاض به پرداخت غرامت به خانواده‌های قربانیان یازده سپتامبر توسط دادگاه‌های آمریکایی؛ حمایت مستقیم آمریکا از نظام سعودی؛ صادرات سلاح‌های آمریکایی پیشرفته به ریاض (و ندادن آن به دیگر کشورهای عرب). همه‌ی اینها نشانه‌ایی است از اینکه پول نفت خیلی وقت‌ها به داد ریاض رسیده (و هنوز هم می‌رسد) و موقعیت منطقه‌ای خاصی برایش به وجود آورده، اما خیلی‌ها نمی‌دانند چطور، و از کجا.
 
سندهایی که در رسانه‌های عربی و غربی درباره جزئیات پول و هدیه‌های بزرگ گرفتن برخی کشورها و سازمان‌ها و سیاستمداران و اهالی رسانه از نظام سعودی منتشر شده، فراوان است. بعضی از این رشوه‌ها به صدها میلیون‌ دلار می‌رسد.
 
نمونه‌اش چیزی که در ابتدای سال جاری روشن شد که نخست وزیر مالزی نجیب رزاق در سال 2013، 681 میلیون دلار از سعودی‌ها به صورت «هدیه» دریافت کرده است. برخی از این رشوه‌ها را ویکی‌لیکس با انتشار اسناد وزارت خارجه‌ی سعودی در ژوئن 2015 علنی کرد.
 
سعودی‌ها دریافت کنندگان این «هدایا» را به انجام یک سری خدمات ملزم می‌کنند، که اکثر آنها در چارچوب «درخشان‌سازی تصویر نظام سعودی» در جهان عرب و جهان اسلام معنا می‌شود.
 
در برهه‌ی اخیر سر و صدای زیادی در داخل آمریکا در حمله به پادشاهی سعودی به راه افتاده و سعودی‌ها را به خریدن کاندیداهای ریاست جمهوری آمریکا متهم می‌کند. مثلا در آپریل 2015 رهبر حزب جمهوری‌خواه، هیلاری کلینتون (کاندیدای حزب دموکرات‌ها در انتخابات ریاست جمهوری) را به گرفتن میلیون‌ها دلار از عربستان سعودی متهم کرد.
 
اما انگار تقدیر این بوده که قیمت نفت پایین بیاید و آمریکا از نفت عربستان بی‌نیاز شود تا بشنویم رئیس‌جمهور آمریکا در مصاحبه‌ی اخیرش با The Atlantic به سعودی‌ها حمله می‌کند؛ یا ببینیم که دانلد ترامپ (نامزد جمهوری‌خواه انتخابات ریاست جمهوری) در یکی از مراسم‌های انتخاباتی‌اش پشت تریبون رفته و با حمله به عربستان سعودی، آن را به «گاو شیرده»ی تشبیه می‌کند که «به خواست آمریکا طلا و دلار تولید می‌کند و وقتی شیرش خشک شود آمریکا سرش را خواهد برید.»
 
آل سعود [در مسیر این ولخرجی‌ها] یک ابزار بسیار پرنفوذ دارند که از نظر سرمایه و قدرت اقتصادی جزو بزرگترین‌ها محسوب می‌شود. از این ابزار برای دسترسی به جاهای حساس در واشنگتن (مثل کنگره و مجلس نمایندگان آمریکا) استفاده کرده‌اند: امپراطوری «آرامکو». همان شرکتی که ولیعهد عربستان محمد بن سلمان مقداری از سهام‌اش را به فروش گذاشته است.
 
یکی از اسناد وزارت خارجه‌ی سعودی که ویکی لیکس آن را در تابستان گذشته منتشر نمود، نشانگر اهمیت آرامکو برای آل سعود است. در این سند (به تاریخ 16 می 2012) ولی عهد اسبق و وزیر کشور عربستان نایف بن عبدالعزیز دستور تشکیل یک کمیته از دستگاه‌های امنیتی و وزارتخانه‌های اصلی را داده تا بررسی کنند آیا قرارداد شرکت چینی هوآوی با حکومت ایران می‌تواند امنیت اطلاعات شرکت‌های ارتباطی و شرکت «آرامکو» را تهدید کند یا خیر (چون هوآوی مسئول طراحی و ساخت سیستم مدیریت پایگاه داده‌ها [Database] آرامکو هم بوده است.)

مروری بر تاریخچه‌ی آرامکو
تنها چند ماه بعد از اعلان برپایی پادشاهی سعودی در سال 1932، عبدالعزیز آل سعود [موسس پادشاهی سعودی و پدر تمام پادشاهان بعدی] امتیاز انحصاری کشف و استخراج نفت در منطقه‌ی الشرقیه [شرق جزیرة العرب، در جنوب خلیج فارس] را به مدت 60 سال به شرکت «استاندارد اویل آو کالیفورنیا» داد.
 
در سال 1936 دو شرکت استاندارد اویل آو کالیفرنیا و تکساکو با یک دیگر ادغام شده و شرکت جدیدی به نام « کالیفرنیا عربین استاندارد اویل» را تاسیس کردند. این شرکت توانست اولین نفت خود را از چاه شماره‌ی 7 منطقه‌ی دمام عربستان استخراج کند.
 
 
 
 
ملک عبدالعزیز، سرمست از این موفقیت [یعنی تولید نفت در عربستان که می‌توانست ثروت عظیمی به بار آورد] دستور گسترش امتیاز اکتشاف این شرکت را صادر کرد تا محدوده‌ی امتیاز، نیمی از سرزمین پادشاهی او را شامل شود.
 
این اکتشاف نفت باعث شد رئیس جمهوری وقت آمریکا فرانکلین روزولت وزیر خارجه‌‌اش کوردل هال را موظف به حفاظت از منافع واشنگتن در امتیاز انحصاری اکتشاف و استخراج نفت در عربستان سعودی نماید.
 
پس از کشف سه چاه نفت بزرگ، شرکت «کالیفرنیا عربین استاندارد اویل»، به «شرکت عربی آمریکایی نفت – آرامکو» تغییر نام داد.
 
 
 
 
سران شرکت آمریکایی، یک سری عربستانی را هم برای راضی کردن ملک عبدالعزیز به کار گرفتند.
 
در سال 1950 حکومت آمریکا قراردادی با عبدالعزیز به امضا رساند که به موجب آن از آن پس، 50 درصد از سود شرکت تحت عنوان «مالیات» به سعودی‌ها پرداخت می‌شد.
 
این اولین گام در راه استفاده از «آرامکو» به عنوان ابزار نفوذ و تاثیرگذاری در روابط واشنگتن- ریاض بود. رفته رفته سعودی‌ها مالکیت آرامکو را در اختیار گرفتند از سال 1980 که 100 درصد سهام این شرکت به تملک سعودی‌ها درآمد. (البته نفوذ آمریکایی‌ها در مدیریت آن تا سال 1990 همچنان وجود داشت.)
 
در سال 1981 قضیه‌ای پیش آمد که نشانگر نقش شرکت آرامکو بود. رئیس جمهور وقت آمریکا رونالد ریگان آن روزها طرحی برای فروش سیستم آواکس (سیستم هوابرد هشدار و کنترل زودهنگام) به سعودی‌ها مطرح کرده بود. شرکت‌های نفت آمریکایی [که شرکای آرامکو بودند] شروع به فشار به تصمیم‌سازان در کنگره کردند [تا با این طرح موافقت کنند]. شرکت «موبیل» (مهم‌ترین شریک آرامکو در ایالات متحده) نیم میلیون دلار برای تبلیغات رسانه‌ای در صفحه‌ی اول نیویورک تایمز خرج کرد، تبلیغاتی که از «اهمیت شراکت اقتصادی بین پادشاهی سعودی و ایالات متحده» سخن می‌گفت.
 
رئیس شرکت موبیل از سناتور ایلات آرکانزاس دیوید برایور هم خواست برای تصویب قرارداد فروش آواکس به عربستان شروع به فشار آوردن و تبلیغ در داخل کنگره کند. در نهایت هم به رغم مخالفت‌های فراوانی که آن روزها با این قرارداد وجود داشت، نهایتا قرارداد تصویب شد.

نفت خام برای واشنگتن، با تخفیف!
در حد فاصل سال‌های 1991 تا 2003، شرکت «آرمکوی سعودی» نفت خام خود را با قیمت‌های بسیار پایین (در مقایسه با قیمت فروش‌اش به پالایشگاه‌های آسیایی) به پالایشگاه‌های آمریکا می‌فروخت. کارشناسان، سرجمع تخفیفات ارائه شده در این سال‌ها به پالایشگاه‌های آمریکا را حدود هشت و نیم میلیارد دلار آمریکا برآورد می‌کنند.
 
این سود گسترده‌ی آمریکایی‌ها (که از قیمت پایینِ نفتِ خریداری شده حاصل می‌شد) تاثیری بر قیمت محصولات نفتی در آمریکا (که توسط مصرف‌کنندگان آمریکایی خریداری می‌شد) نداشت، بلکه این سودها به جیب افراد صاحب نفوذ در شرکت‌های بزرگ و به جیب سیاستمداران آمریکایی‌ای می‌رفت که در مواقع به خطر افتادن «دوست‌شان، عربستان سعودی» همیشه در صحنه حاضر شده و به رفع مشکلش می‌پرداختند.
 
درحالیکه بسیاری خیال می‌کنند قیمت فروش نفت سعودی در سراسر جهان یکسان است، شرکت آرامکوی سعودی نفت خامش را به «قیمت‌های مختلف» به خریداران در «کشورهای مختلف» می‌فروشد. مثلا در سال 2001، آمریکایی‌ها از تخفیفات 30 درصدی آرامکو در فروش نفت خام (یعنی بیش از 6.3 دلار تخفیف در هر بشکه، در مقایسه با قیمت فروش به خریداران آسیایی) برخوردار شدند کهب مجموعا به رقمی حدود 1 میلیارد و 900 میلیون دلار بالغ می‌شد.
 
 
 
 
 
نفت ارزان، برای حامیان سیاسی
گذشته از تعیین قیمت کلی از طریق سهمیه‌های صادراتی و سیاست‌های قیمت‌گذاری، آرامکو؛ توزیع این نفت تخفیف‌دار در داخل ایالات متحده را هم طوری مدیریت کرده که در نهایت به دست پالایشگاه‌هایی برسد که سیاست‌های سخت‌گیرانه‌ای در قراردادهای فروش در بازار دارند.
 
با وجود گستردگی عملیات واسطه‌گری‌ای که در توزیع مزایای تخفیفات نفت خام سعودی در بازار آمریکا صورت گرفته، این مسئله نظر شخصیت‌های آکادمیک و روزنامه‌نگاران اقتصادی در این کشور را به خود جلب نکرده است. همه‌ی این روند، در «حواس‌پرتی» افرادی که معمولا به چنین قضایایی توجه نمی‌کنند صورت گرفته است. یا [به عبارت دیگر] اینطور خواسته شده که این روند طوری صورت گیرد که هیچ کس در دنیا از چگونگی غارت ثروت‌های ملت عربستان و چگونگی چنبره زدن بر مقدرات این ملت آگاه نشود.
 
 منبع : مشرق
                               



  ارسال نظر جدید:
      نام :        (در صورت تمایل)

      ایمیل:      (در صورت تمایل) - (نشان داده نمی شود)

     نظر :