رویارویی ایران و داعش در شمال افریقا

رضا مهرعطا
    •••••  چهارشنبه ۱۳ اسفند ۱۳۹۳ — ۱۲:۳۱ کد مطلب : 1804/a   

حمله تروریست‌های تکفیری به سفارت ایران در طرابلس ، حادثه ای بود که میتوان آن را بر وضعیت اسفناک و بغرنج امنیتی لیبی به حساب آورد . کشوری که پس از سقوط دیکتاتور قذافی، رنگ و بوی ثبات و امنیت به خود ندید و گروه‌های مختلف با توجه به بافت طایفه‌ای و قبیله ای این کشور ، نتوانستند پس از سه سال به یک واحد کلی برسند و القاعده و تروریست‌های تکفیری از این موقعیت استفاده کرده و بدنبال تصرف کامل سرزمین لیبی می‌باشند .

دشمنی تکفیری‌ها خصوصاً گروهک تروریستی داعش با جمهوری اسلامی ایران موضوع کاملاً پوشیده‌ای نیست بلکه نبرد غیرمستقیم جمهوری اسلامی ایران با داعش در جبهه سوریه و عراق موضوعی است که بر همگان آشکار است و گاهاً این گروهک تروریستی برای جمهوری اسلامی ایران خط و نشان‌های مختلف می کشد و حتی طرح تجزیه ایران را در سر می‌پردازند ! !

انفجار و بمب‌گذاری مقابل سفارت ایران در لیبی ، یکی دیگر از نشانه‌های دشمنی این گروهک تروریستی با جمهوری اسلامی ایران که علت آن را باید در هرج و مرج در لیبی و توطئه عربی-ترکی بود که با وجود دو دولت ، دو مجلس و دو ارتش ، عملاً آنارشسیم بر لیبی مسلط شود و اخیراً نیز داعش بعنوان یک نیروی جدید بر " برقه "  و " سرت " مسلط گشته است که برآیند این نیروها سبب گردیده که بی‌ثباتی و نااَمنی بر لیبی مستولی شود .

ترکیه و قطر بدنبال به قدرت نشاندن اخوانی‌ها در لیبی هستند و خواهان بازنگری در ساختار قدرت هستند اما داعش که تمرکز نیروهای ضدائتلاف را در عراق و سوریه جلب کرده است ، ناگهان در لیبی نیروهای خود را سازماندهی کرده و در شرق لیبی جولان می‌دهند . این تاکتیک ناهمگون و نامتقارن داعش اروپا را به وحشت انداخته است و در این جامعه آنارشی و نااَمن ، حمله به سفارت ایران نیز اتفاق می‌اُفتد .

شمال آفریقا و شاخ آن ، از اهمیت راهبردی در خاورمیانه برخوردار و راه ورود به خاورمیانه شمال آفریقا و کانال سوئز است و در طول تاریخ بریتانیا به اهمیت این منطقه واقف بود و یک قرن در این منطقه حضور فیزیکی داشت و کشورهای مصر ، لیبی ، سودان ، تونس ، الجزایر . . . در طول تاریخ مورد مطامع دولت‌های اروپائی از جمله بریتانیا بودند و فقط در مقطع جنگ اول جهانی و دوم ، در مقطعی کوتاه آلمان و ایتالیا در این مناطق حضور پیدا کردند .

موقعیت راهبردی ، نفت و انرژی اهمیت لیبی را دوچندان کرده است و این کشور برای تروریست‌های تکفیری و داعش نیز میتواند یک حیات خلوت و پشتیبان‌کُننده را برای خودپیدا کند. اما یک نکته مهم برای جمهوری اسلامی ایران وجود دارد که این منطقه و کشورهای اطراف آن (مصر و سودان) مورد غفلت واقع شده است  هرچقدر جمهوری اسلامی ایران در سوریه ، عراق و لبنان حضور مؤثر دارد ،اما لیبی و کشورهای شمال آفریقا مورد غفلت واقع شده است و نقش جمهوری اسلامی ایران در لیبی بعد از سقوط قذافی کمرنگ بوده که نتیجه آن اقدام تروریستی داعش علیه جمهوری اسلامی ایران در سفارت‌خانه آن می‌باشد که ناشی از عدم اشرافیت امنیتی است.

لذا جمهوری اسلامی ایران باید در شمال آفریقا و لیبی حضور مؤثر داشته تا فتنه داعش را با همکاری کشورهای منطقه مصر، تونس، سودان، الجزایر و فرامنطقه ای ترکیه و قطر در امنیت‌سازی لیبی ، خاموش نمایند ، حضور بیشتر کشورهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای با هماهنگی و به دور از مطامع در این کشور فتنه تروریست‌های داعش خاموش خواهدکرد. اما مطامع امریکا و دولت های اروپائی در لیبی مانع از جبهه مشترک ائتلاف ضد داعش گشته است .

دیپلماسی فعال منطقه‌ای و جلوگیری از تجزیه لیبی به مانند خطری که سوریه و عراق را تهدید می کرد و حضور امنیتی جهت کمک به دولت لیبی میتواند حضور ایران را در لیبی اثرگذار نماید . متاسفانه از طرف دیگر، بلندپروازی‌های ترکیه و قطر مانع از تحقق یک دیپلماسی هماهنگ فعال منطقه‌ای شده و اقدام اخیر ترک‌ها در تجاوز به خاک سوریه خود دلیل محکمی بر یکه‌تازی آنان در منطقه خاورمیانه می‌باشد و حضور اخوانی‌های نزدیک به ترکیه در لیبی خود دال بر حضور آنان در این کشور نفت‌خیز بوده و داعش نیز بدنبال تقسیم قدرت با آنان است . البته باید نگاه کرد که در آینده این همسوئی تا چه حد ادامه دارد و ممکن است به اختلاف و تکه‌تکه شدن لیبی بیانجامد . جمهوری اسلامی ایران نیز بعنوان یک کشور تاثیرگذار در منطقه باید حضور جدی در این کشور مهم و راهبردی در شمال آفریقا داشته باشد تا مانع از تجزیه طلبی آن گردد .