مقوله فهم «نامه رهبری به جوانان» و وظیفه ما

تحلیل ایران
    •••••  دوشنبه ۲۵ اسفند ۱۳۹۳ — ۱۱:۰۳ کد مطلب : 1915/a   

بی شک نامه آیت الله العظمی خامنه ای را باید ابتکاری عملی کم نظیر و خلاقانه در راستای یک دیپلماسی انقلابی از جنس«من انقلابی هستم» جهت تأثیرگذاری بر افکار عمومی و جوانان دانست.

به محض انتشار نامه در رسانه ها تحلیل ها و اظهار نظرهای گوناگونی از طرف نخبگان و اصحاب قلم منتشر شد. عده ای درباره نتایج آن نوشتند و عده ای کماکان با در بایکوت کردن و یا کم اهمیت جلوه دادن آن کوشیدند. فارغ از این ها بنده نیز مانند همه جوانان که دغدغه اجرای فرامین معظم له را دارد و به فراخور زمان مطالبه گری از مسولین را وظیفه خود می داند به نکاتی جهت تسهیل فهم نامه رهبر معظم انقلاب توسط جوانان اروپای غربی و آمریکا اشاره میکنم.

  1. 1.      لزوم توجه بیش از پیش به جوانان خارجی به ویژه آمریکایی و اروپایی

اولین سوالی که ممکن است در ذهن مخاطب ایجاد شود این پرسش است که چرا این نامه خطاب به جوانان اروپایی و آمریکایی صادر شده است؟ در پاسخ به این پرسش می توان احتمالات گوناگونی داد که شاید نزدیک به حقیقت باشد:یکم. نظر به افزایش موج اسلام ستیزی و به همان میزان ایجاد سوال در ذهن مخاطب غربی درباره اسلام و متعاقب آن افزایش گرایش جوانان اروپایی و آمریکایی به اسلام بیم آن می رود که در این مسیر مسلمان نمایان فاقد شعور و فهم و انسانیت و منحرفین از اسلام ناب از اشتیاق جوانان سواستفاده کرده و افراطی جویی و تندخویی را به جای اسلام حقیقی به مشتاقان حق و حقیقت قالب کنند. دوم: موج تبلیغات رسانه های سلفی و وهابی در سایه غفلت و کم کاری مراکز فرهنگی شیعی-داخلی و خارجی، دولتی و غیر دولتی- موج گرایش جوانان غربی به نفع گروه های وهابی و تندرو مثبت شده است. افزایش چشم گیر مهاجرت مسلمانان کشورهای سنی مذهب –با گرایش های تند-از شمال آُفریقا،غرب آسیا و حوزه قفقاز و تقید آنها بر رعایت ظواهر دین از منظر اسلام سلفی را نیز باید به دلیل فوق اضافه نمود. این درحالیست که اغلب مهاجرین از کشوری چون ایران به محض ورود به خاک اروپا یا آمریکا به جای حفظ تقیدات دینی خود در فرهنگ سکولار غربی هضم می شوند. سوم. همانطور که اسلام به محض ورود به تمدنی به نام ایران-از تمدن های برتر زمان خود-باعث جهانی تر شدن آن شد، در یک نگاه تمدنی شاید بتوان گفت ورود اسلام حقیقی و ناب محمدی به اروپا و آمریکا به عنوان کشور های صاحب تکنولوژی بیش از پیش باعث رشد اسلام گرایی شده و تکنولوژی اومانیستی و ضد خدا را به تکنولوژی خدمت گرایانه و انسان ساز تبدیل نماید.

البته دلایل فوق قطعا گوشه ای از دلایل انتشار این نامه است و مجال توضیح بیشتر فراهم نیست.

  1. 2.      لزوم تجهیز کتابخانه ها، مراکز علمی و پژوهشی اروپا و آمریکا به معارف اسلام و اصیل اهل بیت(علیهم السلام)

به اذعان بسیاری از کارشناسان و محققین جای منابع حدیثی و تفسیری شیعه در کتابخانه های مهم و بزرگ دنیا خالی است. حالی نه تنها بایستی این مهم رخ دهد که بایستی آنقدر روی فراوانی آن تأکید کرد که دیگر هیچ جوانی حتی در دورافتاده ترین و کوچکترین کتابخانه های نقاط عالم مشکلی برای دسترسی به آثار مکتوب نداشته باشد. البته با گسترش فناوری ارتباطات و اطلاعات گوشه ای از این خلاء پر شده اما به همین میزان مطالب غلو آمیز، خرافی و دروغ نیز افزایش پیدا کرده که بایستی در این زمینه نیز اقدامات مهمی از سوی مراکز علمی حوزوی و دانشگاهی صورت پذیرد.

  1. 3.      دیپلماسی دولتی یا دیپلماسی مردمی؟

بعد از انتشار نامه رهبر معظم انقلاب خطاب به جوانان غربی و نه دولت های غربی، موسسات فرهنگی و انقلابی به طور اعم و برخی تشکل های دانشجویی به طور اخص با لحنی عتاب آلود وزارت امور خارجه و دولت را مسؤل نشر این نامه دانستند حالی این اقدام را باید فراری رو به جلو و شانه خالی کردن از مسؤلیتی خطیر توسط این تشکل ها و موسسات در انجام وظایف انقلابی و تشکیلاتی ایشان دانست. پر واضح است که اگر جنس پیام رهبر معظم انقلاب، دولتی نیست پس نباید انتقال آن نیز توسط دولت صورت گیرد. به دیگر معنا این نامه اگر به هر نحوی برچسب دولتی بر آن قید شود اذهان جوانان غربی به این سمت سوق داده می شود که این پیام از سمت «دولت» جمهوری اسلامی صادر شده است و نه رهبر انقلاب اسلامی ایران. اینکه در «ایران» جایگاه رهبر معظم انقلاب یک جایگاه قانونی و حقوقی است از درک مخاطبان پیام خارج است و نباید توقع داشت مخاطب غربی که نامه برای دعوت او به اسلام حقیقی نگاشته شده است بتواند جایگاه واقعی «امام» و «امت» را به درستی درک کند. اگر نامه معظم له قالب دولتی به خود بگیرد، بیم آن می رود که هدف نامه که تاثیرگذاری بر قلوب جوانان غربی است تحت الشعاع سیاست بازی ها و روابط دولت ها در عالم سیاسی قرار بگیرد.

با این اوصاف، پس وظیفه انتقال این پیام و شرح آن بر عهده چه کسانی خواهد بود؟ قطعا اتحادیه ها و تشکل های دانشجویی و حوزوی به عنوان گروه های متراکم از جوانان انقلابی فارغ از قبیله گرایی ها و بینش های جناحی می توانند این مسولیت خطیر را بر عهده بگیرند. ارتباط با مراکز علمی دانشجویی، انجمن های علمی دانشگاه های اروپایی و آمریکایی، انجمن ها و سمن های عدالتخواه و جوان گرا در قالب نشست های مشترک، برگزاری کرسی های آزاد اندیشی و هر قالب دیگری که بتوان به اهداف این پیام کمک نماید، بخشی از راه حل خواهد بود.

  1. 4.      لزوم ارتباط گیری مستمر، دائمی و بلاواسطه و تأثیرگذار جوانان ایرانی با جوانان غربی در چارچوب مراکز علمی و تحقیقاتی حوزه و دانشگاه به منظور گفتگوی تخصصی

نکته دیگری که نباید از آن غفلت کرد لزوم بکارگیری توان نخبگان و اساتید دانشگاه ها و مراکز علمی است که مقام معظم رهبری از آنها به عنوان «فرماندهان جنگ نرم» یاد می کنند.« فرماندهان این جبهه باید با شناخت مسائل کلان، شناسایی دشمن و کشف اهداف او، طراحی کلان انجام دهند و براساس این طراحی حرکت کنند.» پس در این مسیر اساتید حوزه و دانشگاه مسولیت برنامه ریزی و طراحی های کلان کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت در با یک چشم انداز واقع بینانه بر عهده دارند و نمی توان صرف عتاب به وزارت امور خارجه و دیگر مراکز دولتی از مسولیت ها شانه خالی کرد.

  1. 5.      استفاده از ظرفیت اساتید مسلط به معارف اسلامی و چندزبانه حوزه و دانشگاه برای سخنرانی در مراکز علمی اروپایی و آمریکایی

نظر به شکل گیری مراکز علمی چون جامعة المصطفی العالمیة و تربیت اساتید ایرانی و خارجی مسلط به چند زبان، می توان با یک مدیریت صحیح و کاستن از هزینه های هنگفت رایزنی های فرهنگی در برگزاری نشست ها و کنسرت های بی محتوا، کرسی های نظریه پردازی و مناظره را در دانشگاه ها و مراکز فرهنگی و علمی در کشورهای اروپایی ترتیب داد. متأسفانه در سال های اخیر به دلیل کمبود بودجه یا هر دلیل دیگری اساتید مبرز امر یا در قم متراکم شده و از توانایی آنها به درستی استفاده نمی شود و یا در نقاط مختلف دنیا به درستی قرار نگرفته اند. مثلا استادی که با سطح علمی مطلوب می تواند در اروپا نقش آفرینی بیشتری داشته باشد در آفریقا واقع شده و یا استادی در جنوب آفریقا و مناطق مرفه واقع شده بایستی در مرکز آفریقا واقع شود و مثال هایی از این دست.

  1. 6.      معرفی انقلاب اسلامی به عنوان امتداد نظام ولایت و امامت

نکته ای که نباید از ان غفلت کرد مسأله مهم «انقلاب اسلامی» و «بیداری اسلامی» است. در بحث معرفی نظام امامت و ولایت، طرح ریزی ولایت مطلقه فقیه به عنوان ادامه راه انبیاء و اولیاء نباید مغفول بماند و اهمیت مقوله «رهبری» در خود باوری ملت ها و افکار عمومی به ویژه جوانان و معرفی نظام «امام» و «امت» به عنوان تنها راه برون رفت باید مورد توجه قرار گیرد. تبیین انقلاب اسلامی ایران به عنوان الگوی یک نظام دینیِ نهادسازی شده ی به دنبالِ عدالت و دفاع از حق مظلومان و مستضعفان نیز در این چارچوب ضروری می نماید.

در پایان اگر بخواهیم در یک جمله همه مباحث فوق را خلاصه کنیم شاید بهتر است با این جمله خاتمه دهیم که:«اگر حماسه ساز نیستیم لااقل حماسه کش نباشیم!»

نوشته : سید احسان رئیس الساداتی