به گزارش تحلیل ایران، حمل‌ونقل جاده‌ای شریان اصلی اقتصاد کشور است و پویایی آن وابستگی مستقیمی به زیرساخت‌های خدماتی و پشتیبانی دارد. استان اصفهان با ثبت روزانه هزاران تردد ناوگان سنگین، اگرچه دومین قطب کامیون‌داری ایران محسوب می‌شود، اما تاکنون از داشتن
یک مجتمع متمرکز و مدرن برای تعمیرات و خدمات لجستیکی محروم بوده است.
در پاسخ به این نیاز حیاتی و با هدف جلوگیری از خروج سرمایه از استان، طرح احداث عظیم‌ترین مجتمع تعمیرات تخصصی خودروهای سنگین در شرق اصفهان و در منطقه سجزی به سفارش استانداری اصفهان تدوین شده است.
عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی اصفهان و مجری طرح‌های مطالعاتی استانداری به بررسی ابعاد این پروژه ملی پرداخته است، پروژه‌ای که نه‌تنها بهره‌وری ترانزیت را در کریدور بین‌المللی شمال-جنوب کشور افزایش می‌دهد بلکه به گفته طراح آن با ایجاد زیرساخت‌های نوین لجستیکی،
اشتغال‌زایی، بازدهی اقتصادی و بازگشت سرمایه کمتر از ۲ سال، فرصت بی‌نظیری را برای سرمایه‌گذاران فراهم می آورد و گام بلندی در مسیر توسعه پایدار استان به شمار می‌رود.
در ابتدا بفرمایید ایده شکل‌گیری و ضرورت احداث چنین مرکز تعمیرگاهی عظیمی در استان اصفهان بر چه مبنایی استوار بوده است؟
تمنایی: صنعت حمل‌ونقل جاده‌ای با در اختیار داشتن سهم بیش از ۸۵ درصدی در جابه‌جایی کالاها، نقش بی‌بدیلی در توسعه تجارت کشور ایفا می‌کند. بر اساس آمار سال ۱۴۰۴، استان اصفهان با برخورداری از ۵۱ هزار و ۲۰۰ کامیون‌دار، پس از استان فارس، دومین
استان کشور با بیشترین تعداد ناوگان سنگین باری است.
اصفهان به دلیل قرارگیری در مرکز ایران، تقاطع کریدورهای مهم ترانزیتی است و روزانه به طور متوسط بین سه تا پنج هزار وسیله نقلیه سنگین تنها در محورهای مواصلاتی داخلی آن و در مجموع بیش از ۱۰ هزار کامیون در جاده‌های کل استان تردد می‌کنند.
نکته قابل‌تأمل این است که حدود ۳۰ درصد از کامیون‌های کشور عمری بیش از ۲۰ سال دارند و نیازمند تعمیرات مستمر هستند. با وجود این حجم عظیم تردد، سیستم فعلی تعمیرات در استان با چالش‌های جدی از جمله پراکندگی نامناسب، فقدان استانداردهای روز دنیا در بسیاری از کارگاه‌ها،
کمبود نیروی متخصص و فرسودگی تجهیزات مواجه است.
آمارها نشان می‌دهد روزانه بیش از ۵ هزار دستگاه کامیون در استان تردد می‌کنند که متأسفانه حدود ۴۰ درصد آن‌ها برای تعمیرات اساسی مجبور به مراجعه به شهرهای دیگر می‌شوند. این وضعیت موجب اتلاف زمان، افزایش هزینه‌های عملیاتی و کاهش بهره‌وری ناوگان شده و لزوم ایجاد
یک مرکز تخصصی و یکپارچه را کاملاً آشکار می‌سازد.
نباید فراموش کرد اصفهان - تقاطع کریدورهای حیاتی و قطب صنعت کشور، نیازمند زیرساخت‌های مدرن برای پشتیبانی از ناوگان عظیم حمل‌ونقل جاده‌ای است و در همین راستا، طرح احداث یک مرکز تخصصی و مجهز تعمیرگاه کامیون‌ها در منطقه «سگزی» در شرق اصفهان تدوین شده است.
با توجه به گستردگی جغرافیایی استان اصفهان، چرا محدوده شرق و به طور مشخص منطقه «سگزی» برای استقرار این پروژه کلان انتخاب شد؟
تمنایی: انتخاب منطقه سگزی بر اساس یک مکان‌یابی کاملاً راهبردی صورت گرفته است. این منطقه مستقیماً در جاده ترانزیتی اصفهان - نائین قرار دارد که یکی از شاهراه‌های اصلی کشور است.
دلیل اصلی این انتخاب، اتصال شبکه حمل‌ونقل ریلی کشور به جاده‌ای در شرق اصفهان از طریق ایستگاه راه‌آهن، استقرار شهرک‌های صنعتی بزرگ و کارگاه‌های تولید قطعات فلزی در این محدوده است. همچنین آغاز مراحل اولیه ساخت «دهکده لجستیک» در شرق اصفهان و مناسب‌تر بودن قیمت
زمین نسبت به سایر نقاط استان، سگزی را به منطقی‌ترین و اقتصادی‌ترین گزینه برای احداث این مجتمع تبدیل کرد.
سهم قابل توجه سگزی در تبادلات کالاهای استراتژیک و بازار هدف ۶ میلیون تنی
در مطالعات امکان‌سنجی شما، وضعیت فعلی جابه‌جایی بار و تقاضا در این منطقه چگونه ارزیابی شده است؟
تمنایی: تقاضای موجود به‌صورت موشکافانه تحلیل شده است. در سال ۱۴۰۳، تنها از مبدأ سگزی حدود یک میلیون و ۱۵۰ هزار تن بار به سراسر کشور ارسال شده است البته به دلیل بروز جنگ های تحمیلی به آمار سال ۱۴۰۴ استناد نشده است.
از این میزان، گروه کالاهای فلزی با ۷۵۶ هزار تن در رتبه اول قرار دارد که شامل انواع شمش، لوله و تسمه‌های فلزی بوده و عمدتاً توسط تریلی‌های کفی ۱۸ چرخ جابه‌جا شده است. پس از آن مواد شیمیایی با ۲۳۳ هزار تن (عمدتاً انواع قیر فله و بشکه‌ای) و محصولات معدنی-ساختمانی
با ۷۴ هزار تن (نظیر خاک‌های معدنی، نسوز و انواع آجر) قرار دارند.
مقاصد اصلی این کالاها شهرستان‌هایی نظیر بندرعباس، تفت، ورزنه، مروست، الیگودرز و بازارچه مرزی ریمدان بوده‌اند. در مقابل، یک میلیون و ۳۹۰ هزار تن بار نیز به مقصد سگزی وارد شده است.
بیشترین حجم مربوط به مواد شیمیایی (۶۲۰ هزار تن) و کالاهای فلزی (۵۱۸ هزار تن) بوده که از مبادی مهمی چون پالایشگاه اصفهان، فولاد مبارکه، شازند و قائنات ارسال شده‌اند. عمده بارهای معدنی وارداتی نیز آهن اسفنجی بوده که از قائنات، معدن گل‌گهر و بافق به این منطقه
آمده‌اند.
اگر نگاه کلان‌تری داشته باشیم، در سال ۱۴۰۳ بالغ بر ۶ میلیون تن بار در مسیر کریدور بین‌المللی شمال-جنوب از محدوده سگزی عبور کرده است. با فرض ظرفیت ۲۰ تن بار برای هر دستگاه، این رقم معادل ۳۰۰ هزار کامیون عبوری در سال تنها در این نقطه است. این آمار نشان‌دهنده
یک بازار هدف تضمین‌شده است.
در این مرکز جامع قرار است دقیقاً چه خدماتی ارائه شود و چگونه قصد دارید مهم‌ترین دغدغه رانندگان یعنی زمان خواب کامیون‌ها را کاهش دهید؟
تمنایی: در صنعت حمل‌ونقل، حساسیت به زمان توقف کامیون عاملی کلیدی است؛ چرا که هر ساعت توقف به معنای ضرر مالی است. در این راستا، مجتمعی به وسعت ۷۵۰۰ مترمربع، شامل ۵ سوله تخصصی برای بخش‌های برق، بادی، مکانیکی، سرویس‌کاری و یدکی با استفاده از
فناوری‌های روز طراحی شده است.
بر اساس تعرفه های پارسال هزینه‌های سرویس دوره‌ای هر کشنده، سالانه دست کم در حدود چهار هزار و ۸۰۰ میلیون ریال است. خدمات ما تمامی این نیازها را پوشش می‌دهد؛ از جمله تعویض روغن، تعویض فیلترها، سرویس سیستم ترمز و تعویض لنت، سیستم تعلیق، باتری و تعویض لاستیک.
علاوه بر این، خدمات کاملاً تخصصی برای ناوگان‌های مختلف تدارک دیده شده است.
برای کشنده‌های مخزن‌دار نیازمند شست‌وشوی دوره‌ای مخازن و آب‌بندی اتصالات، برای کشنده‌های کمپرسی اطمینان از عملکرد صحیح کمپرسور و برای کفی‌دارها بررسی دوره‌ای ورقه و چوب کفی پیش‌بینی شده است. با تجمیع تمام این خدمات در یک مکان، زمان آماده‌به‌کاری ناوگان به
حداکثر می‌رسد.
رکوردی استثنایی در بازگشت سرمایه با ابزارآلات پیشرفته
ابعاد سرمایه‌گذاری این پروژه چگونه است؟ برای احداث و تجهیز چنین مرکزی به چه میزان سرمایه نیاز است؟
تمنایی: کل هزینه‌های ثابت احداث این مرکز برای ظرفیت تعمیر سالانه ۳۰۰۰ دستگاه کامیون، افزون بر ۳ هزار و ۱۷۸ میلیارد و ۸۰۰ میلیون ریال برآورد شده است. این رقم شامل یک هزار و ۵۰ میلیارد ریال برای خرید زمین (حداقل هفت هزار مترمربع به ارزش متری
۱۵۰میلیون ریال)، یک هزار و ۱۶۰ میلیارد ریال برای ساخت سوله و فضاهای کارگاهی و ساختمان‌های اداری است. همچنین ۳۲۴ میلیارد ریال جهت تأمین ابزارآلات و تجهیزات پیشرفته لحاظ شده است.
این تجهیزات شامل ابزارهای بادی نظیر بکس بادی و کمپرسور (هشت میلیارد ریال)، ابزارهای مکانیکی (۱۲ میلیارد ریال)، تجهیزات جوشکاری و برشکاری (۲۵ میلیارد ریال)، دستگاه‌های عیب‌یابی و دیاگ (۱۰۰ میلیارد ریال)، تجهیزات بالابری سنگین (۱۵ میلیارد ریال)، دستگاه‌های
تست هیدرولیک و پنوماتیک (۱۰ میلیارد ریال) و ابزارهای خاص برندهای مختلف کامیون (۲۰ میلیارد ریال) است. وجود این تجهیزات، وابستگی به روش‌های سنتی را از بین برده و تحولی در کیفیت تعمیرات ایجاد می‌کند.
با توجه به این حجم از سرمایه‌گذاری در ثابت و جاری، میزان درآمدزایی و بازگشت سرمایه چگونه پیش‌بینی شده است؟
تمنایی: هزینه‌های جاری مجتمع سالانه در حدود هشت هزار و ۱۱۳ میلیارد و ۸۰۰ میلیون ریال خواهد بود که بخش اعظم آن (۶ هزار و ۹۹۹ میلیارد و ۳۰۰ میلیون ریال) مربوط به تأمین مواد اولیه مصرفی مانند قطعات یدکی، روغن و فیلترهاست.
از سوی دیگر، درآمدهای مرکز بر اساس سه دسته تعمیرات سبک، متوسط و سنگین پیش‌بینی شده که مجموعاً درآمدی معادل ۱۰ هزار میلیارد ریال (یک تریلیون تومان) در سال برای مجتمع به همراه دارد. با کسر هزینه‌ها از درآمد کل، ما به سود ناخالص عملیاتیِ سالانه بالغ بر یک هزار
و ۸۸۶ میلیارد و ۲۰۰ میلیون ریال می‌رسیم. ش
اخص‌های اقتصادی این طرح خیره‌کننده‌اند؛ ارزش فعلی خالص (NPV) پروژه با نرخ تنزیل ۲۵ درصد، بالغ بر ۳ هزار و ۲۰ میلیارد و ۱۲۹ میلیون ریال است. نرخ بازدهی داخلی آن عدد بی‌نظیر ۵۴ درصد است و بازگشت سرمایه اولیه تنها در مدت ۲۲.۳ ماه محقق می‌شود. این اعداد در پروژه‌های
زیرساختی کشور یک رکورد استثنایی محسوب می‌شود.
مدیریت ریسک هوشمند و نگاه ویژه به اشتغال پایدار
در مسیر اجرای این پروژه با چه چالش‌ها یا ریسک‌هایی مواجه هستید و چه استراتژی‌هایی برای مهار آن‌ها اتخاذ کرده‌اید؟
تمنایی: سه ریسک کلیدی پیش روی این پروژه قرار دارد: وابستگی به واردات قطعات یدکی، نوسانات قیمت انرژی، و ورود رقبای جدید به منطقه. برای مهار ریسک قطعات، راهبرد اصلی ما انعقاد قراردادهای پایدار با تأمین‌کنندگان داخلی و راه‌اندازی انبار اختصاصی
قطعات است.
برای پوشش نوسانات قیمتی، در نظر داریم با تنوع‌بخشی به خدمات از جمله راه‌اندازی بخش‌های انبارداری، تخلیه و بارگیری و خدمات گمرکی، درآمدهای مرکز را متکثر کنیم. در مواجهه با رقبا نیز، برگ برنده ما تضمین کیفیت، گارانتی خدمات پس از فروش و سرعت عمل است.
ما مشتریان خود را که شامل شرکت‌های بزرگ حمل‌ونقل دارای ناوگان، رانندگان مستقل با کامیون‌های ملکی و صنایع بزرگ وابسته هستند، از طریق ارائه خدمات یکپارچه به مجموعه وفادار خواهیم کرد.
نقش این مجتمع کلان در ایجاد اشتغال پایدار و مسائل زیست‌محیطی در شرق اصفهان چگونه دیده شده است؟
تمنایی: در بعد اجتماعی، این طرح به طور مستقیم برای ۵۰ نفر اشتغال پایدار ایجاد می‌کند. چارت سازمانی ما شامل هشت تکنسین مکانیک سنگین، ۶ باطری‌ساز و برق‌کار، ۲ تکنسین لاستیک، ۲ جوشکار، ۲ تراشکار، ۶ راننده، ۱۵ کارگر عمومی و نیروهای خدماتی، اداری
و بازاریابی است.
تزریق مجموع حقوق، دستمزد و مزایای سالانه پرسنل به اقتصاد محلی، سطح معیشت و مهارت نیروهای بومی را به‌شدت ارتقا خواهد داد. در بعد زیست‌محیطی نیز، تعمیرگاه‌های مدرن با داشتن سیستم‌های یکپارچه پیشرفته، امکان بازیافت اصولی روغن موتور، ضدیخ و مدیریت علمی پسماندهای
خطرناک را فراهم می‌کنند که مزیت بزرگی برای اکوسیستم منطقه است.
علاوه بر این، انجام به‌موقع و استاندارد تعمیرات موجب کاهش مصرف سوخت ناوگان عبوری و تقلیل حوادث جاده‌ای ناشی از نقص فنی خواهد شد.
در پایان، چشم‌انداز نهایی شما برای این پروژه چیست؟
تمنایی: ساخت مرکز تعمیرات تخصصی کامیون‌ها در سگزی صرفاً احداث یک سوله تعمیری نیست، بلکه ایجاد یک زیرساخت حیاتی لجستیک در چهارراه ترانزیتی ایران است. این مجتمع می‌تواند به‌عنوان یک الگوی موفق ملی مطرح شده و تحولی اساسی در استانداردهای خدمات
خودروهای سنگین ایجاد کند.
ما یقین داریم با اجرای این طرح، نه‌تنها هزینه‌های عملیاتی شرکت‌های حمل‌ونقل کاهش می‌یابد، بلکه سهم قابل‌توجهی در ارتقای بهره‌وری اقتصادی و موقعیت ترانزیتی استان اصفهان ایفا خواهد شد.
به گزارش ایرنا، بیش از ۴۲ هزار دستگاه خودرو با ۴۸ هزار راننده در ناوگان حمل و نقل بار استان اصفهان فعالیت می‌کنند که نزدیک به ۱۰ درصد از ناوگان حمل بار کشور را شامل می‌شوند.
استان اصفهان از نظر تعداد شرکت حمل و نقل بار، پایانه حمل بار و مسافر و آموزش کاربران حمل‌ونقل، رتبه اول کشور را دارد.
۴۵۹ شرکت حمل‌ونقل بار، ۶ پایانه حمل بار، ۲۶ پایانه حمل مسافر، هشت مرکز مکانیزه معاینه فنی و ۴۳ مجتمع بین‌راهی نیز در سطح استان اصفهان فعالیت می‌کنند.