جوان ۱۹ ساله که جنبش دانش آموزی فرانسه را تاسیس کرد

ریاض رانی جوان ۱۹ ساله فرانسوی در پی اعتراضات دانش آموزی در فرانسه از یک فعال عرصه دانش‌آموزان دبیرستانی، به یکی از چهره‌های برجسته بین المللی تبدیل شده است. رانی ریاست اتحادیه صنفی دانش‌آموزان دبیرستان را بر عهده دارد؛ اتحادیه‌ای که از جنبش‌های فعلی حمایت کرده و خواستار بهبود شرایط آموزشی در مؤسسات آموزشی است.

رانی در شهر روان در شمال فرانسه متولد شد. او پیش از آنکه مادرش در ژانویه گذشته به طور ناگهانی از دنیا برود ، با مادرش زندگی می‌کرد. پدر ریاض یک فرانسوی با اصالت الجزایری است که سال‌ها در مشاغل فنی و دستی فعالیت کرده است.

وی پس از مرگ مادرش به شهر واترو نزدیک به لیل نقل مکان کرد. او می‌گوید تجربه شخصی‌اش باعث شده تا با دشواری‌های خانواده‌های کم‌درآمد، به‌ویژه در سایه افزایش قیمت مواد غذایی، سوخت و پیامدهای تورم، همدردی کند.

رانی به‌ تازگی تحصیل خود را در دبیرستان به پایان رسانده است؛ او در سال آخر رشته‌هایی شامل هنرهای تجسمی، تاریخ، جغرافیا، جغرافیای سیاسی و علوم سیاسی تحصیل می‌کرد و همچنین عضو شورای اجتماعی مدرسه بود. وی در سپتامبر گذشته، پس از گذراندن دوره‌های تکمیلی در مدرسه «امیل زولا» در واترو، موفق به اخذ مدرک دیپلم شد.

رانی در آوریل گذشته ریاست اتحادیه صنفی دانش‌آموزان دبیرستان را بر عهده گرفت؛ اتحادیه‌ای که در سال ۲۰۲۳ تأسیس شد و در زمره اتحادیه‌های جناح چپ فرانسه قرار دارد. این اتحادیه مواضعی ضد فاشیسم، حامی حقوق زنان، فعال در حوزه محیط زیست و حامی مسائل اجتماعی دارد و روابطی با اتحادیه‌های دانشجویی و کنفدراسیون عمومی کار دارد.

تهدیدها علیه ریاض رانی به دنبال حضور در رسانه‌ها

ظهور برجسته رانی در رسانه‌ها بدون پیامدهای شخصی نبوده است؛ وی اعلام کرده که از زمان آغاز جنبش‌های دانش‌آموزی اخیر، با صدها تهدید به قتل و توهین‌های نژادپرستانه مواجه شده است.

در حالی که اتحادیه صنفی تحت ریاست او به حمایت از اعتراضات ادامه می‌دهد، رانی خود را در قلب بحثی می‌بیند که از مطالبات مدرسه‌ای فراتر رفته و به نقش جوانان و دانش‌آموزان در جنبش‌های اجتماعی و سیاسی فرانسه می‌پردازد.

جرقه آغاز اعتراضات دانش‌آموزی در فرانسه

این اعتراضات دبیرستان‌هایی را شامل می شود که نوجوانان فرانسوی سال‌های پایانی تحصیل خود را در آنجا می‌گذرانند. دانش‌آموزان شکایات متعددی دارند، اما مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از: نبود معلم، شرایط نامناسب کلاس‌ها، جداول زمانی سنگین درسی و طولانی بودن روز تحصیلی (از ۸ صبح تا ۶ عصر) که برخی آن را بیش از حد می‌دانند.

والری پیکه، جامعه‌شناس فرانسوی، می‌گوید: دانش‌آموزان دبیرستانی، به‌ ویژه آن‌هایی که از محله‌های کم‌درآمد می‌آیند، احساس می‌کنند آموزش سطح پایین‌تری دریافت می‌کنند.

ریاض رانی؛ جوان ۱۹ ساله که جنبش دانش آموزی فرانسه را تاسیس کرد 

این اعتراضات دو هفته پیش در ۱۷ سپتامبر، در دبیرستان «سانت-اگزوپری» در حومه کریتی واقع در جنوب شرقی پاریس آغاز شد؛ این حرکت در حمایت از معلمانی صورت گرفت که در اعتراض به کمبود کارکنان و منابع، اعتصاب کرده بودند.

این جنبش به‌ تدریج قدرت گرفت و طی هفته گذشته به سراسر فرانسه گسترش یافت. از نکات جالب توجه اینکه در حالی که تنش‌ها در مناطق دیگر فرانسه بالا گرفته، وضعیت در دبیرستان «سانت-اگزوپری» پس از موافقت مقامات آموزشی برای استخدام کارکنان بیشتر (از جمله معاون و پرستار) به حالت عادی بازگشت. این موضوع نشان می‌دهد که اعتراضات فرانسه برچسبی سیاسی ندارد و معترضان واقعاً به شرایط نابسامان اجتماعی و اقتصادی اقشار ضعیف جامعه انتقاد دارند.

مطالبات معترضان چیست؟

از زمان آغاز تعطیلی تعدادی از دبیرستان‌ها در حدود ۱۰ روز پیش، اتحادیه صنفی دانش آموزان از گسترش جنبش‌های دانش‌آموزی حمایت کرد. مطالبات اصلی این اعتراضات شامل رسیدگی به مشکل تراکم جمعیت و فشار بر دانش‌آموزان از طریق کاهش تعداد دانش‌آموزان در هر کلاس و جدول زمانی درسی، تضمین جایگزینی معلمان غایب با معلمان دیگر، بازسازی ساختمان‌های قدیمی مدارس و اتخاذ اقداماتی برای مقابله با اثرات تغییرات اقلیمی در مؤسسات آموزشی است.

با گسترش اعتراضات، رانی به یکی از برجسته‌ترین سخنگویان این جنبش در رسانه‌های فرانسوی تبدیل شده است.

ریاض رانی؛ جوان ۱۹ ساله که جنبش دانش آموزی فرانسه را تاسیس کرد 

نقش شبکه‌های اجتماعی در شکل‌گیری اعتراضات

تصاویر و ویدئوهای تأثیرگذار که در پلتفرم‌های اجتماعی، به‌ویژه «تیک‌تاک»، منتشر می‌شود، به شعله‌ور کردن اعتراضات کمک می‌کند. دانش‌آموزان با گوشی‌های خود از صحنه‌هایی مانند آتش زدن سطل‌های زباله یا استفاده پلیس از گاز اشک‌آور فیلم‌برداری می‌کنند.

والری پیکه، جامعه‌شناس، می‌گوید: شبکه‌های اجتماعی به آن‌ها اجازه می‌دهد روایت نزدیک به واقعیت و متفاوت از آنچه رسانه‌های سنتی نمایش می‌دهند ارائه دهند؛ روایتی که از پیش ساخته نشده است.

نابرابری های اجتماعی

اگرچه فرانسه اجازه تحصیل در دبیرستان را به همه می‌دهد، اما سطح این مدارس تفاوت‌های فاحشی دارد؛ از مدارس فنی‌وحرفه‌ای گرفته تا مؤسسات آموزشی بسیار معتبر.

ریاض رانی؛ جوان ۱۹ ساله که جنبش دانش آموزی فرانسه را تاسیس کرد 

با وجود تلاش‌ها برای ارتقای تنوع، مدارس معتبر همچنان عمدتاً دانش‌آموزانی از خانواده‌های سفیدپوست و مرفه را جذب می‌کنند که والدینشان تحصیلات دانشگاهی دارند. پیکه می‌گوید: تفاوت‌های بسیار شدیدی میان دانش‌آموزان و مدارس مختلف وجود دارد و این یک مشکل واقعی است.

اتهام زنی‌های سیاسی

این اعتراضات همچنین جنبه سیاسی پیدا کرده است. با نزدیک شدن به انتخابات ریاست‌جمهوری، دولت، حزب چپ رادیکال «فرانسه متبار» (LFI) را که ژان-لوک ملنشون رهبری آن را بر عهده دارد، متهم به پشت پرده بودن این جنبش کرده است.

مانوئل پومبار، از رهبران این حزب، در مقابل، دولت را به توهم توطئه متهم کرد. ملنشون نیز با حمایت از اعتراضات و فراخوان به اقدامات مسالمت‌آمیز، از جنبش حمایت کرده است.

ریاض رانی؛ جوان ۱۹ ساله که جنبش دانش آموزی فرانسه را تاسیس کرد 

سرکوبگری پلیس فرانسه

معترضان با مسدود کردن مسیر مدارس، آتش زدن سطل‌های زباله و پرتاب اشیاء به سمت پلیس، تنش‌ها را افزایش داده‌اند. پلیس نیز برای سرکوب اعتراضات از گاز اشک‌آور و گلوله‌های لاستیکی استفاده کرده است. در نتیجه اقدامات سرکوبگرایانه پلیس فرانسه، در شهر تور یک جوان بینایی چشم راست خود را از دست داده است. ویدئوهای زیادی از برخورد تند نیروهای امنیتی با دانش‌آموزان در فضای مجازی منتشر شده است.