موضع میراث فرهنگی درباره دفن شهدا در میدان امیر چخماق

    •••••  چهارشنبه ۰۳ دی ۱۳۹۳ — ۱۳:۱۲ کد مطلب : 246/a   

تحلیل ایران - دیروز سه شنبه دوم دی ماه 93 ،  پیکر ۶ شهید گمنام دفاع مقدس با حضور مردم ولایت مدار و شهید پرور یزد از امامزاده جعفر(ع) این شهر به سمت میدان امیر چخماق منتقل و در آنجا به خاک سپرده شد.در این مراسم علاوه بر تشییع این شش شهید ، مردم به سوگواری شهادت امام رضا(ع) نیز پرداختند.

سازمان میراث فرهنگی با انتشار بیانیه‌ای نسبت به حاشیه‌های مراسم خاکسپاری شهدا در میدان امیرچخماق یزد بیانیه‌ای صادر کرد.

ابتدای این بیانیه با سخن مقام معظم رهبری شروع شده است : ((پیکر مطهر و معظم شهیدان هر جا آرام گیرد یاد مبارک و آرامبخش و بهجتانگیز خود را در فضا میپراکند و صفا و معنویت میآفریند.))  

فرهنگ شهادت بالاترین فرهنگ‌ها است و سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، حفاظت از این میراث معنوی برجسته را جزو وظایف ذاتی و بنیادین خود می‌داند.

موضوع حفاظت از میراث فرهنگی، از اساس با موضوع حفاظت از ارزش‌های مذهبی و ملی کاملا مشترک و منطبق است. به این دلیل می بایست تمام توان نسل حاضر، معطوف معرفی فهم ارزش های برجسته و ممتاز ایرانی اسلامی شود.یکی از راه های انجام این کار، ثبت ملی و جهانی میراث فرهنگی کشور بوده و هست که نشان دهنده درک مردم از ارزش های یک اثر و فهم دیگر جوامع از فرهنگ این کشور و شهرهای مختلف آن خواهد بود. به ویژه که این شهر، دارالعباده یزد باشد.

طی ده روز گذشته با توجه به اینکه حفظ حرمت شهدای گمنام یادگار هشت سال دفاع مقدس به‌عنوان پر افتخار ترین منازعه نظامی ایران در چند قرن اخیر بر همه مردم و مسئولین کشور واجب بوده و باید محل دفن پیکر مطهر شهدا در مکان‌هایی انتخاب شود که موجب حفظ شئونات و حیثیت آنها و پناهگاهی برای عاشقان انقلاب اسلامی ایران و ارزش های دفاع مقدس باشد بر این اساس، با توجه به مغایرت های قانونی حاکم بر حفاظت از اماکن فرهنگی و تاریخی در این اقدام و ضرورت عملیات استحکام بخشی مجموعه تاریخی امیر چخماق یزد برای ثبت جهانی آن و سایر حساسیتهایی که در این موضوع وجود داشت بنای سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، برطرف کردن مشکل به دور از جنجال و هیاهو بود.

مجموعه تاریخی امیر چخماق بالغ بر چند دهه است که در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و لذا هرگونه اقدام در آن منوط به رعایت ضوابط حفظ آثار تاریخی و فرهنگی کشور است. از طرفی این بنا به دلیل نشست زمین و مشکلات فنی دچار آسیب شده است و نیاز به اقدامات استحکام بخشی دارد. به نظر این سازمان موضوع انتخاب مکان و طراحی یادمان شهدا باید با استفاده از ظرفیتهای معماری ملی و جهانی انجام شود تا خود نیز میراث معماری آینده کشور محسوب شود.چنانچه در بسیاری از کشورهای جهان فاخرترین طرح و معماری را برای چنین اماکنی انتخاب می کنند.

از زمان طرح موضوع دفن پیکر مطهر شهدای گرانقدر در مجموعه تاریخی امیر چخماق یزد، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری با اطلاع از جوانب متعدد این موضوع حساسیت خانواده محترم شهدا و فهم مردم فرهنگی و متدین یزد، راه حل های قانونی و منطقی که در برگیرنده حفظ و حراست از ارزش های دفاع مقدس باشد را به طور روشن به شرح زیر به مسئولین محترم استان اعلام کرد که با استقبال ایشان مواجه شد.

مدیر کل میراث فرهنگی استان در جلسات محلی و نیز با مکاتبات مختلف، دلایل فنی، فرهنگی، ضوابط ملی و جهانی، قوانین موجود را متذکر شد. علاوه بر این پیگیری، مکاتبات و مذاکرات متعدد ریاست سازمان با نهادهای مختلف از جمله ستاد فرماندهی کل قوا، وزارت کشور، وزارت اطلاعات، فرمانده کمیته جستجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح و نماینده ولی فقیه و امام جمعه یزد و مسئولان اجرایی استان یزد انجام شده و معاون حقوقی و امور مجلس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری نیز برای تشریح مواضع سازمان و موارد قانونی ذی ربط به یزد اعزام شد و در جلسه شورای تامین استان در روز شنبه 29 آذرماه 93  شرکت کرد. همچنین  طی مکاتبات و مذاکرات متعدد معاونت میراث فرهنگی سازمان با استاندار و معاونین استانداری یزد و دیگر مسئولین مربوطه، صراحتا ملاحظات سازمان به لحاظ قوانین ذی ربط اعلام شد و راه حل های مختلفی برای حل مشکل ارایه شد.

سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تلاش کرد با رایزنی و مشاوره های لازم شرایط مطلوبی حاصل شود. تا ظهر روز یکشنبه 30 آذر ماه با توجه به تاکیدات مسئولین و نظر دلسوزان استان قرار بر استفاده از مکانی در ضلع شرقی مجموعه مذکور بود. مکانی که قدمگاه مقام معظم رهبری(مد ظله العالی) در خلال سفر معظم له به استان یزد بوده و مورد توافق مسئولان قرار گرفت.

علاوه بر این، با توجه به توصیه مقامات مختلف و وزارت کشور به استاندار یزد ، مکان های جدیدی برای دفن پیکر مطهر 8 شهید گمنام در مسجد حضیره یزد یا مسجد مصلی مطرح شده بود.

 روز اول دی ماه نیز پیگیری های مکرر مدیران سازمان میراث فرهنگی برای اجرای مصوبه شورای تامین استان ادامه داشت تا اینکه ظهر روز گذشته اقدامی خلاف مصوبات شورای تامین استان و شهرستان یزد و تاکیدات مسئولان عالی رتبه کشور انجام شد.

آنچه به مردم عزیز کشور باید گزارش شود آن است که سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تمام اهتمام خود را از طریق مسئولان ذی ربط و قانون به دور از هیاهو و جنجال سازی و  نیز با مذاکرات غیرعلنی برای حل مشکل به طرق قانونی به عمل آورده اما عوامل ذیربط با بی مهری نسبت به میراث فرهنگی و تاریخی و قوانین کشور علی رغم مصوبات شورای تامین استان یزد و توصیه مسئولین ملی و استانی مبنی بر جابجایی محل یاد شده اقدام نمودند.

بدیهی است مسئولیت هر گونه عواقب فرهنگی و تاریخی و حفاظت از بنای مذکور متوجه کسانی است که بر خلاف قوانین مرتبط و تصمیمات مراجع قانونی استان، اقدام به این کار کرده اند.           امیدواریم مسئولان همه بخش‌های مختلف، نهادها و سازمان‌ها و دستگاه‌های اجرایی در کلیه امور خود را مقید به رعایت قوانین و مقررات مربوطه دانسته و از ایجاد تنش جلوگیری کنند .

‌در پی انتشار بیانیه سازمان میراث فرهنگی ، سردار محمد باقرزاده فرمانده کمیته جست‌وجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح جوابیه ای بدین شرح داده است :

سردار باقرزاده روز سه‌شنبه دوم دی‌ماه در مراسم تدفین پیکرهای شش شهید گمنام دوران هشت سال دفاع مقدس در میدان تاریخی امیرچخماق درباره وقایع و حاشیه‌هایی که پیرامون دفن پیکرهای این شهدا در استان یزد ایجاد شده است، گفت : شورای تأمین استان یزد ضلع شرقی میدان امیرچخماق را برای دفن شهدا در نظر گرفته بود. اما به دلیل اینکه ستون‌های تکیه امیرچخماق در پشت این تکیه قرار گرفته بود و خاکسپاریشان در این محل آسیب جدی را متوجه این بنای تاریخی می‌کرد پیکرهای شهدا در صحن اصلی تکیه به خاک سپرده شدند. این موضوع به تایید کارشناسان اداره کل میراث فرهنگی، شهردار و اعضای شورای شهر نیز به عنوان مسئولان مبلمان شهری رسیده‌است.

باقرزاده افزود: حوادثی که این چند روز پیرامون دفن هشت شهید گمنام در یزد اتفاق افتاد، به دلیل موجی بود که برخی از رسانه‌های داخلی و خارجی ایجاد کردند و می‌خواستند اهداف خودشان را از زبان مردم بیان کنند. اما مردم در امیرچخماق جمع شدند و اعلام کردند خواستار دفن شهدا در صحن علنی این مجموعه هستند.

فرمانده کمیته جست‌وجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح با اشاره به تدفین پیکرهای دو شهید گمنام در روز دوشنبه، اول دی، و مراسم گرامیداشتی که در میدان امیرچخماق برگزار شد گفت: این دو شهید دیروز مظلومانه به خاک سپرده شدند؛ این دو خط‌شکنان شهیدان امروز بودند که مظلومیت و غربت را به جان خریدند.

وی با اشاره به موضوع تهدید ثبت جهانی یزد به دنبال تدفین شهدا در میدان امیرچخماق بیان کرد: کسانی که امروز قوانین «یونسکو» را تایید می‌کنند همان کسانی هستند که از حقوق بشر دم می‌زنند؛ اما در دوران دفاع مقدس سلاح‌های شیمیایی را در اختیار صدام قرار دادند و همواره ملت ایران را مورد هجوم خود قرار دادند.

مجموعه امیر چخماق که یکی از شاخص ترین مجموعههای تاریخی شهر یزد محسوب میشود تقریباً در وسط بافت قدیمی شهر واقع شده و یکی از نقاط سوق الجیشی و مهم یزد محسوب میشود. این مجموعه با ارزش که نقطه خیابانهای اصلی شهر است شامل مسجد، تکیه، بقعه ستی فاطمه، بازارچه حاجی قنبر، آب انبار ستی فاطمه، نخل و آب انبار تکیه امیر چخماق میباشد. این مجموعه از آثار قرن نهم هجری است که امیر جلالالدین چخماق از سرداران و امرای شاهرخ تیموری هنگامی که به حکومیت یزد رسید با همکاری همسر خود ستی فاطمه خاتون برای آبادانی شهر آن را بنیان نهاد. بانیان در شمال مسجد، میدانی ایجاد کردند که هم اکنون پابرجاست و مرکز شهر یزد است.