داعش و شیعیان حاشیه خلیج فارس

رضا مهرعطا
    •••••  پنجشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۳ — ۲۳:۰۶ کد مطلب : 293/a   

مقدمه :

سفر شیخ صباح آل حمد الجابر الصباح امیر کویت به ایران و دیدار با مقام معظم رهبری در خرداد ماه 93 ، نقطه عطفی در روابط ایران با کویت و دیدگاه کشورهای عربی منطقه محسوب می شود .

بیانات رهبر معظم انقلاب در این دیدار راهبردهای ایران در خلیج فارس و امنیت آینده منطقه مشخص کرد . سفر امیر کویت پس از 17 سال این پیام را به بقیه کشورها رساند که معماری امنیت منطقه بدون حضور ایران میسر نخواهد شد .

رهبر معظم انقلاب در این دیدار اشاره فرمودند که باید صحنه جدیدی در روابط ایران و کویت گشوده شود و این حرکت می تواند زمینه ساز روابط تمام کشورهای منطقه باشد . معظم له این تحلیل را ارائه دادند که امنیت بومی و با حضور کشورهای منطقه بهترین مدل امنیتی در منطقه خواهد بود .

حضور نیروهای فرامنطقه ای نظیر آمریکا و بریتانیا در طول چند دهه گذشته موضوع اختلاف بین ایران و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس بوده است و ایران منابع ناامنی منطقه را حضور نیروهای بیگانه برمی شمارد .

ایشان در مورد عوامل ناامنی و تهدید منطقه فرمودند " برخی کشورهای منطقه متوجه خطری که تکفیری ها در آینده برای خود آنها ایجاد خواهند کرد ، نیستند و همچنان در حال حمایت از این گروهها هستند و نکته مهم در این راهبرد ، عامل ناامنی منطقه است که بلای جان منطقه و اسلام خواهد بود ."

سفر امیر کویت به ایران این پیام را در منطقه داشت که خطر تکفیری های داعش که کمتر از 10 روز بعد از موصل عراق آغاز شد ، دست کمک شیخ نشین های خلیج فارس  به نمایندگی امیر کویت به ایران بود تا از ایران برای مبارزه با تروریسم در برابر تکفیری های داعش دست یاری نماید .

با توجه به راهبرد تکفیری های داعش در مبارزه و نابودی دولت شیعه ایران و شیعیان منطقه ، علی رغم مخالفت ظاهری شیوخ منطقه با صدور اندیشه های شیعه و دولت شیعه ایران خطر تکفیری ها و تروریسم پیش بینی بود که امیر کویت و شیوخ منطقه برای آینده منطقه و خطر تکفیری های سلفی تحت عنوان داعش کرد و سفر وی به ایران ایجاد یک راهکار عملی برای مبارزه با داعش و تروریسم تکفیری در منطقه بود ، تروریسمی که زائده و دست پرورده خودشان محسوب می شد .

استفاده از ظرفیت شیعیان منطقه

شیعه ستیزی وهابیون و سلفیون کشورهای عربی حوزه خلیج فارس ریشه در نفاق افکنی و تروریسم پروری بریتانیا در منطقه دارد و شیوخ منطقه نیز جهت مقابله با شیعیان و دولت شیعه ایران و اخیرا عراق ، از ظرفیت تکفیری ها جهت ناامنی و کشتار شیعیان در منطقه استفاده کرده است و اما تاریخ دهه 1990 میلادی و دهه دوم هزاره سوم میلادی نشان دهنده این است که گروههای جهادی ساخته و پرداخته پاکستان و عربستان در دهه 1990 و حمایت از گروههای تروریستی داعش و النصره در جبهه سوریه و عراق توسط برخی از کشورهای عرب منطقه ، در نهایت سبب برگشت نوک پیکان تروریست ها به سمت دولت های عربی منطقه گردید و در ابتدا آمریکا با حوادث 11 سپتامبر و حمله به افغانستان ، چتر حمایت خود را برای شیوخ منطقه پهن کرد و سپس  ، بعد از حمله داعش به موصل در 20 خرداد 93 با توجه به ناکارآمدی جبهه ائتلاف علیه داعش ، ایران به عنوان مقتدرترین نیروی منطقه مورد توجه امیرکویت و برخی از شیوخ منطقه قرار گرفت . با این تحلیل که تنها نیروی بازدارنده در برابر داعش ، ایران در منطقه است . لذا باید از  ظرفیت های فرهنگی و اجتماعی ایران و تفکر شیعه در برابر فتنه داعش به مقابله پرداخت .

علی رغم مخالفت بحرین و عربستان علیه داعش تفکر شیعه و دولت ایران در منطقه که با حضور نیروی دریایی بریتانیا در آذرماه 93 در بندر سلمان بحرین راهبرد به امنیت بخشی با حضور قدرتهای فرامنطقه ای بدون حضور ایران با رویکرد متعادل تری نسبت به شیعیان در پیش گرفته و تنها راه رویا رویی در برابر داعش را در مرزهای خود و داخل کشور استفاده از ظرفیت شیعیاناین کشور در برابر گروههای تکفیری می باشد .

وجود 30 درصد جمعیت شیعه در کویت این ظرفیت را به این شیخ نشین خواهد داد تا بتواند در برابر راهبرد آینده داعش برای فضای ناامنی و بی ثباتی در خلیج فارس ایستادگی نماید .

حضور شیعیان در نهادهای فرهنگی و اجتماعی ، تشکیل هسته های مقاومت مثل سوریه و عراق می تواند راهبردی برای ایجاد ثبات و امنیت این شیخ نشین باشد ، اما نکته چالش برانگیز نگاه واحد نسبت به تهدید داعش در شیوخ عربی منطقه خلیج فارس است . قطر ، عربستان و بحرین نگاه متفاوت تری نسبت به تهدید داعش دارند .

طبعا فرزند ناخلف از دید آنان بهتر از دشمن استراتژیک یعنی شیعیان و دولت شیعی ایران و عراق هستند . اما همه انان بر این واقعیت مهر تایید می گذارند که ایران قدرت بلا منازع منطقه است و لذا این دیدگاه متناقض و پارادوکسیکال نسبت به تهدید داعش ، آنان را در منطقه منفعل کرده است . اما سفر چند ماه پیش امیر کویت رویکرد واقع بینانه کویت را نسبت به منطقه و ایران و استفاده از ظرفیت شیعیان این کشور برای مقابله با داعش می تواند یک راهکار مناسب برای امنیت منطقه خلیج فارس باشد .

ایران با استفاده از دیپلماسی فعال منطقه ای بصورت رسمی و عمومی در منطقه می تواند خطر تکفیری ها و داعش را برای آینده منطقه نمایان سازد و گروههای شیعه را در منطقه جهت مقابله با تکفیری ها و افراطیون مذهبی بسیج نماید . برخی از دولتهای منطقه نیز متاسفانه با یک دیدگاه افراطی مخالف حضور مقتدر ایران در منطقه هستند و مانند قرن نوزدهم و قرارداد تحت الحمایگی 1820 میلادی به دنبال دعوت از بریتانیا روباه پیر خاورمیانه برای دفع فتنه داعش می باشند . اما آنان از این نکته غافل هستند که ریشه تشکیل اندیشه وهابیت و سلفی استعمار کهنه انگلیس در قرن 19 و اوایل قرن بیستم در این منطقه بوده است و با دعوت از بریتانیا نه تنها ریشه داعش خشکانده نخواهد شد ، بلکه استعمار کهنه انگلیس بدنبال معماری جدید منطقه و حتی تشکیل دولت عراق و شام خواهد بود چرا که تجزیه طلبی خاورمیبانه اهداف کلی و راهبردی بریتانیا از گذشته بوده است .

تشکیل بلوچستان ، کردستان ، داعش و ... و دولت های کوچک در درون دولت های بزرگ و تجزیه آنان بر امنیت رژیم صهیونیستی و راهبرد امنیتی بریتانیا در منطقه کمک خواهد کرد .

لذا برای مقابله با این تفکر باید راههای مقابله با قدرت گیری داعش در منطقه را تقویت نمود و یکی از این راهکارها استفاده از ظرفیت شیعیان در منطقه است که کویت جهت ثبات و امنیت خود در مقابله با افراطیون و تکفیری ها به دنبال استفاده از ظرفیت شیعیان می باشد .