خطر خاک آلوده کمتر از هوای الوده نیست

    •••••  ﺳﻪشنبه ۱۶ دی ۱۳۹۳ — ۰۰:۱۵ کد مطلب : 317/a   

به نقل از حوزه سلامت خبرگزاری تسنیم، روح الله قائد امینی دکترای بهداشت و درمان و  معاون امداد و درمان سازمان بسیج جامعه پزشکی اظهار داشت: خاک این سرمایه طبیعی با خطرات گوناگونی دست و پنجه نرم می‌کند که ‏شایع ترین آن فرسایش خاک است، همان فرسایشی که همه به عنوان عامل پدیدآورنده سیلاب می شناسند. اما ‏یک خطر فاحش نادیده دیگری نیز هست که خاک را به عنوان پایه اساسی زیستی بشر تهدید می‌کند و آن ‏آلودگی خاک است. خطر آلودگی خاک کمتر از خطر آلودگی هوا نیست اما از آنجایی که این آلودگی ملموس ‏نیست کمتر به آن توجه می‌شود‎.‎

قائدامینی به یکی از آلودگی‌های مهم در دنیا که مورد غفلت قرار گرفته است و به "مرگ ‏خاموش طبعیت" تعبیر می شود، اشاره کرد و گفت: هر کدام از آلودگی‌های محیط زیست که شامل آلودگی هوا، ‏آب، خاک و آلودگی صوتی هستند، معلول عواملی است که در نهایت به سودجویی‌ها و استفاده بی رویه بشر از ‏طبیعت بر می‌گردد‎.‎

این دکترای بهداشت و درمان افزود: طی ایام اخیر که شاهد طوفان شهر تهران بودیم. این طوفان با وزش ‏باد شروع شد و تبدیل به یک بحران تمام عیار شد که توانست به سادگی زیرساخت‌های شهری این کلانشهر را ‏با آسیب روبه رو سازد‎.‎

وی گفت: بنابراین همیشه بحران‌هایی که گاه مانند طوفان تهران، مشهود هستند و گاه خاموش و بی صدا، نقشی ‏مهلکی در از بین بردن زندگی و محیط زیست ما ایفا می‌کنند. آلودگی هوا و آلودگی آب از دیگر بحران‌ها ‏هستند اما آلودگی خاک که بر روی آن زیست می کنیم، همیشه غافل مانده است‎.‎
خاک، پایه اساسی زیستی بشر است که خطر آلودگی آن کمتر از خطر آلودگی هوا نیست

قائد امینی گفت: این سرمایه طبیعی با خطرات گوناگونی دست و پنجه نرم می‌کند که شایع ترین آن ‏فرسایش خاک است، همان فرسایشی که همه به عنوان عامل پدیدآورنده سیلاب می شناسند. اما یک خطر ‏فاحش نادیده دیگری نیز هست که خاک را به عنوان پایه اساسی زیستی بشر تهدید می‌کند و آن آلودگی خاک ‏است. خطر آلودگی خاک کمتر از خطر آلودگی هوا نیست اما از آنجایی که این آلودگی ملموس نیست کمتر به ‏آن توجه می‌شود‎.‎

اعمال "قانون خاک" موجب جلوگیری از افزایش آلودگی‌های خاک می شود

معاون امداد و درمان سازمان عنوان کرد: آلودگی خاک اما تنها پایتخت را تهدید نمی‌کند بلکه بسیاری از ‏شهرهای ما اینک در معرض این خطر قرار دارند. هر گونه تغییر در ویژگی اجزای تشکیل دهنده خاک به‌طوری ‏که استفاده از خاک ناممکن شود، آلودگی خاک نامیده می‌شود. آلودگی خاک باعث از بین رفتن پوشش گیاهی و ‏کاهش رشد و نمو گیاهان و در نهایت منجربه فرسایش خاک و بیابان‌زایی می‌شود‎.‎

وی گفت: در حال حاضر در کشورهای اروپایی برای جلوگیری از آلودگی خاک عامل بازدارنده‌ای با عنوان «قانون ‏خاک» وجود دارد که موجب شده تا حد زیادی از افزایش آلودگی‌های خاک جلوگیری شود‎.‎

قائدامینی ادامه داد: این قانون اخیراً در کشور ما مطرح شده و در انتظار اجرای صحیح آن هستیم. قانونی ‏که با توجه به تعزیراتش نتواسته است جوابگوی حفظ آن باشد. به عنوان مثال: اگر واحدی منجر به آلودگی ‏خاک مناطق اطراف خود شود در مرحله اول به 6 ماه تا 2 سال حبس و در مراحل بعدی به پرداخت جرایم ‏نقدی محکوم می‌شود، البته سعی شده تا از جرایم نقدی کمتر استفاده شود، زیرا تعیین میزان جریمه نقدی با ‏توجه به وسعت آلودگی کار دشواری است و معمولاً نمی‌توان وسعت آلودگی را به‌طور دقیق مشخص کرد.

این دکترای بهداشت و درمان افزود: آلاینده موظف است برای رفع آلودگی ایجاد شده مشاور و ‏پیمانکار استخدام کند تا زمانی که خاک به حد استاندارد می‌رسد و خطری منطقه را تهدید نمی‌کند کار خود را ‏ادامه دهد.‎

هزینه‌های پاکسازی‌ محیط‌‌‌ زیست

وی گفت: تا سال 2000 در ایالات متحده حدوداً 2 درصد از درآمد ناخالص ملی صرف پاکسازی محیط‌‌‌ زیست و ‏کنترل آلودگی شده است. این میزان 50 درصد مبلغی است که ما برای پوشاک خود می‌پردازیم و 33 درصد ‏مبلغی است که به نیروهای نظامی پرداخت می‌شود. پس از سال 2000 این مبلغ به بیش از 8،2 درصد از تولید ‏ناخالص ملی افزایش یافته است. به استثنای هلند، هیچ کشور دیگری به این میزان روی مشکلات زیست محیطی ‏سرمایه‌گذاری نمی‌کند‎.‎

آلودگی خاک و آب های زیر زمینی در ایران

قائدامینی گفت: براساس آمار، درصد کمی از فاضلاب‌های صنعتی و خانگی در کشور تصفیه ‌شده و بخش ‏عمده فاضلاب‌های خانگی و صنعتی کشور بدون تصفیه و به‌ صورت خام وارد محیط‌‌‌زیست می‌شود که این روند، ‏آلودگی خاک و آب‌های زیرزمینی را در پی دارد که نمونه بارز آن افزایش میزان نیترات در آب چاه‌هاست. یکی از ‏موارد آلودگی خاک که خوشبختانه در کشور ما کمتر دیده می‌شود، باران‌های اسیدی است‎.‎

معاون امداد و درمان سازمان افزود: یکی از اقدامات سازمان محیط‌‌‌زیست برای جلوگیری از بارش باران اسیدی ‏مخالفت شدید با تاسیس کارخانه کک‌سازی‌ در منطقه سوادکوه است. اطلس آلودگی خاک‌های ایران در حال ‏تهیه است که به‌زودی آمار دقیقی از میزان آلودگی خاک در کشور به دست می‌آید.  تا به امروز مناطق زیر در ‏شمار آلوده‌ترین مناطق ایران گزارش شده‌اند: استان اصفهان؛ جنوب تهران؛ عسلویه بوشهر؛ زمین‌های اطراف مس ‏سرچشمه؛ استان سیستان و بلوچستان؛ بخش عمده‌ای از خوزستان‎.‎

آلودگی خاک در تهران

وی در پایان خاطرنشان کرد: آلودگی‌های ناشی از نشت نفت لوله‌های انتقال نفت در جنوب تهران یکی از آلاینده‌های خاک ‏در تهران گزارش شده است. استفاده از سموم کشاورزی در سطح استان تهران از دیگر آلاینده‌های خاک ذکر ‏می‌شود.  بارش باران‌های اسیدی به‌علت وجود آلودگی زیاد در هوای تهران نیز از دیگر موارد آلوده‌کننده خاک ‏در این شهر به شمار می‌آید‎.‎