خودکفایی کشاورزی از اشتباهات راهبردی است!

    •••••  جمعه ۲۶ دی ۱۳۹۳ — ۲۱:۲۶ کد مطلب : 368/a   

 

تحلیل ایران – آیین گشایش نخستین هم‌اندیشی سیاست‌گذاران منابع آب تحت عنوان بهره‌وری و حکمرانی پایدار منابع آب در سالن همایش‌های وزارت نیرو برگزار شد. در این مراسم حسام الدین آشنا مشاور فرهنگی رئیس‌جمهوری ابتدا به تعریف حکمرانی پرداخت. وی در این باره گفت: حکمرانی مجموعه‌ای از اقدام‌های فردی و نهادی، عمومی و خصوصی برای برنامه‌ریزی و اداره مشترک امور و فرآیند مستمری از ایجاد تفاهم میان منافع متفاوت و متضاد است که در قالب اقدام‌های مشارکتی و سازگار حرکت می‌کند و شامل نهادهای رسمی و ترتیب‌های غیر رسمی و سرمایه اجتماعی شهروندان است.

مشاور فرهنگی رئیس جمهور حکمرانی را مبتنی بر همیاری حکومت و جامعه مدنی دانست و در کنار هم قرار گرفتن حکومت، شهروندان، بخش خصوصی و نهادهای مردمی را برای اداره جامعه، از اصول بنیادین آن بیان کرد.

ایشان با بیان اینکه فضای حکمرانی فضایی افقی است خاطر نشان کرد در این فضا، دولت خود را در یک سطح با دیگر نهادها قرار می‌دهد؛ یعنی کنشگران به قدری از یکدیگر استقلال دارند که نمی‌توانند چیزی را بر دیگری تحمیل کنند اما در عین حال آنقدر به یکدیگر وابسته‌اند که می‌دانند بدون یکدیگر قادر به اقدام نیستند.

آشنا حکمرانی آب را متشکل از نظام‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و اداری دانست که به طور مستقیم و غیرمستقیم بر بهره‌برداری، توسعه و مدیریت منابع آب موثر بوده و ارائه خدمات آب را در سطوح مختلف جامعه تحت تاثیر قرار می‌دهند.

وی با اشاره به اینکه از منظر سیاست گذاری وقتی دو مقوله قدرت و منافع در میان است هدف از سیاست‌گذاری عمومی محقق شدن خیر جمعی است افزود: این هدف به شدت تحت تأثیر شفاف سازی در چهار محور دقت در تعریف مسئله، آشکارسازی داده‌ها و اطلاعات درباره مسئله، دخالت دادن ذی‌نفعان و ذی‌ربطان در فرآیند تصمیم‌گیری و اجازه دادن برای نظارت عمومی بر فرآیند قرار دارد که موضوع سیاست‌گذاری آب در هر چهار محور، دچار خدشه‌های اساسی است.

مشاور رئیس جمهور مشخص نشدن سهم کمبود در منابع آب و کمبود در مدیریت منابع آب را ناشی از  عدم شفاف سازی در تعریف موضوع بیان کرد  و ادامه داد: این که مدیریت سازه‌ای به‌عنوان راهکار غالب و بلامنازع ترویج می‌شود، بخشی از نبود شفافیت است.

وی درباره شفاف ‌سازی داده‌ها گفت: گزارش‌های ارزیابی اقتصادی، اجتماعی و ارزیابی‌های محیط زیستی سدها و سازه‌های آبی در دسترس همگان نیست که این ارزیابی‌ها باید در دسترس همگان باشد چراکه اگر برای خیر جمعی کاری می‌کنیم، باید جمع و نهادهای تخصصی قادر باشند درباره مستند اقدام‌های تامین‌کننده خیر جمعی قضاوت کنند.

آشنا با بیان نادیده گرفتن ذی نفعان در سیاست گذاری ها و همچنین با انتقاد از نادیده گرفتن ابعاد اجتماعی و فرهنگی مدیریت منابع آب تأکید کرد: در نشستی تخصصی با حضور برترین کشاورزان ایران، آنان به صراحت گفته‌اند که دولت در عمل حاضر نیست اختیار و قدرت ناشی از تسلط بر منابع آب را با ذی‌نفعان به مشارکت بگذارد. وی افزود: به استناد شواهد قاطع می‌توان نشان داد که هزاران انسان و صدها سکونت‌گاه در پروژه‌های سدسازی قربانی شده‌اند و ده‌ها سایت باستان‌شناختی به زیر آب رفته و در سدهای در حال ساخت تهدید شده‌اند. هزینه ساخت سدها سر به هزاران میلیارد تومان می‌زند، اما هزینه‌ای که پس از مدت‌ها تلاش فعالان فرهنگی به کاوش در سایت‌های باستان‌شناختی سدها اختصاص می‌یابد، چند ده میلیون تومان است و حتی وجه ارتباطی، فرهنگی و سبک زندگی مصرف آب مغفول می‌ماند.

مشاور فرهنگی رییس‌جمهوری با بیان اینکه کوشش می‌شود تا نسبت لابی‌های سیاسی، تلاش برای کسب رای، ایجاد نفوذ منطقه‌ای و تغییر در الگوهای تخصیص منابع که همگی فرآیندها و مقصودهای سیاسی هستند، پنهان شود اظهار داشت: ابعاد و فرآیند سیاسی منجر به تعریف مسئله و راهکارهای مدیریت بحران آب پنهان شده و کل مسئله در لفافه ای از ملاحظه‌های فنی، سازه‌ای، اقتصادی و امنیتی پیچیده و مقاصد لابه‌لای این ملاحظه‌ها گم می‌شود.

آشنا با اشاره به اینکه کشور ما در کمربند نیمه خشک جهان قرار دارد و باید چیدمان توسعه‌اش به سمت کمترین وابستگی معیشتی به سرزمین باشد خاطر نشان کرد: شاید آرمان توسعه‌ای خودکفایی کشاورزی از اشتباه‌های راهبردی است. وی همچنین مزیت‌های نسبی کشور را کسب‌وکارهای سبز، انرژی‌های نو و اکوتوریسم و بوم‌گردی مسئولانه عنوان کرد.