تحلیلی بر قطعنامه ۲۱۴۰: آینده یمن در آراء شورای امنیت!؟

عیسی گلوردی
    •••••  ﺳﻪشنبه ۲۷ اسفند ۱۳۹۲ — ۰۰:۰۰ کد مطلب : 63/a   

قطعنامه ۲۱۴۰ شورای امنیت با عنوان “حمایت از تغییرات مسالمت آمیز در یمن” به رغم ظاهر مسالمت آمیز و دیپلماتیکش، را باید سرآغازی برای نوع جدیدی از مداخله در امور داخلی کشورها به حساب آورد که برای اولین بار در یمن به بوته آزمایش گذاشته شده است.

در این قطعنامه برای اولین بار برای چارچوب و مدل حکومت مطلوب یک کشور، بدون در نظر گرفتن رای مردم، تعیین تکلیف می شود و شورای همکاری خلیج فارس را در این زمینه صاحب صلاحیت معرفی می کند. 

این قطعنامه ضمن محکوم کردن اقدامات القاعده در یمن، نقش حوصی ها در آینده این کشور را نیز محدود کرده است و به نظر می رسد از این زاویه تامین کننده منافع عربستان سعودی در این کشور باشد.

همچنین، قطعنامه ۲۱۴۰ که بر مبنای فصل هفتم منشور سازمان ملل نوشته شده (که تنها در موارد حاد که موضوعی صلح و امنیت بین المللی را به مخاطره اندازد به این فصل از منشور استناد می شود) “بر تشکیل کمیته مجازات برای طرف هایی که در روند سیاسی کشور مانع تراشی می کنند“ تاکید می کند. و کمیته تحریمی نیز برای مجازات هر طرفی که در فرایند سیاسی یمن مداخله کند در نظر گرفته شده است.

در مجموع، این قطعنامه هم دست مردم یمن و هم هر طرف خارجی، غیر از ذینفعان در شورای امنیت، را بسته و با تایید طرح شورای همکاری خلیج فارس، در واقع این شورا و در راس آن عربستان سعودی را قیم آینده سیاسی این کشور دانسته است.

متن به ظاهر صلح جویانه و دموکراتیک قطعنامه ۲۱۴۰، بسیاری از جمله برخی احزاب و گروه های یمنی را به حمایت از آن ترغیب کرده و در اکثر محافل سیاسی توجه چندانی را بر نینگیخته (کما آنکه پس از گذشت قریب یک هفته هنوز متن آن به زبان فارسی منتشر نشده و در هیچ رسانه کشورمان مورد تحلیل قرار نگرفته). اما در پشت این ظاهر به اصطلاح مسالمت آمیز، با قطعنامه الزام آور بر مبنای فصل هفتم منشور سازمان ملل روبرو هستیم که برای آینده سیاسی یک کشور و ساختار و ترتیبات آن بدون نیاز به مراجعه به آراء عمومی، تعیین تکلیف می کند و تمام طرف های مخالف این روند در داخل و خارج را به مجازات تهدید می کند. امری که در تاریخ سازمان ملل متحد و شورای امنیت اگر نگوییم بی سابقه که کم سابقه است و می توان آن را سرآغاز دوره ای از مداخلات شبیه دوران استعمار در کشورهای مستعمره یا تحت قیومیت به حساب آورد.

مردم یمن که روزی با شعار “ارحل” علی عبدالله صالح و نظام مستبد او را به زیر کشیدند، حالا با خطر دخالت پنهان و آشکار خارجی در ظاهری دموکراتیک و عوام پسندانه روبرو هستند و در آستانه امتحانی سخت برای حفظ استقلال شان قرار دارند.