شورایاری ها نهاد های مردمی برای اداره محلات شهر

ناصر محمدي
    •••••  پنجشنبه ۰۷ اسفند ۱۳۹۳ — ۱۰:۴۷ کد مطلب : 731/a   

  شورایاری‌ها نهادی که بناست نقش مردم محلات را در اداره شهر تقویت کند. این در حالی است که شورایاری‌ها هنوز قانون مدونی ندارند واز این‌ رو وزارت کشور خواستار تدوین قانونی برای برگزاری انتخابات شورایاری‌هاست. البته فلسفه تشکیل شورایاری ها این بوده که باری از روی دوش شهر برداشته شود با این حال این نگرانی وجود دارد که اعضای این نهاد بار جدیدی به دوش دولت اضافه کنند.

شورایاری‌ها در واقع زیرساخت تشکیل شورای اسلامی شهرها هستند و هدف از تشکیل آن ایجاد یک تشکل مردمی که ذات آن واقعا مردم باشد. شورایاری‌ها می‌توانند نقش تاثیرگذاری در مدیریت شهری داشته باشند. شورایاری‌ها نباید تبدیل به شهرداریاری شوند. شورایاری یک سازمان مردم‌نهاد است و باید مستقل از سازوکارهای دولتی بتواند برنامه‌های خود را پیش ببرد. حتی پیشنهاد می شود جلسات شورایاری‌ها درمساجد،مدارس، فرهنگسراها و خانه های محلات برگزار شود تا وابستگی آنها به نهادهای دولتی کمتر شود و به‌عنوان یک «سمن» بتوانند نقش خود را در شهر ایفا کنند.

درحال حاضر بسیاری مردم تکلیف خود را نمی‌دانند. شاید همین تعدد نهادهای تصمیم‌گیر در منطقه مثل مدیر محله و هیات امنا و سرای محله و... سبب شده تا مردم تکلیف خود را ندانند. اینها مسائلی است که ظهور و بروزی را که باید فعالیت‌های شورایاری‌ها داشته باشد، تحت‌الشعاع قرار داده است و در واقع سبب شده شورایاری از هیمنه‌ای که برای آن تعریف شده است، خارج شود.

مساله تشکیل شوراها هم ریشه قرآنی و مذهبی دارد و هم ریشه مردمی. چنانچه هم در فرمایشات حضرت امام(ره) و هم در بیانات مقام معظم رهبری و مرحوم طالقانی نیز به نهاد شوراها توجه ویژه شده است. این بزرگواران اعتقاد داشتند که شوراها در واقع می‌توانند بسیار برای دولت‌ها موثر و کارا باشند.

در ایران نیز قبل از انقلاب اسلامی انجمن شهر در شهرهای مختلف فعالیت می‌کرد و 20 سال پس از انقلاب اسلامی و در دولت اصلاحات نیز به نهاد شوراهای شهر توجه شد و شوراهای شهر در صدها شهر و هزاران روستا تشکیل شد. با این همه به نظر می‌رسد هنوز به ظرفیت‌های شوراها توجه نشده است. به نظر می رسد در واقع دولت‌ها از سپردن کارها به دست خود مردم واهمه دارند. در واقع تشکیل شوراها برای دولت نوعی برون‌سپاری است. سپردن این تشکیلات به دست مردم است.

در واقع شورایاری‌ها قرار است شورای شهر کوچکی باشد که در یک محله تشکیل می‌شود. باید سازوکار آن تعریف شود. اگر دولت به دنبال کوچک کردن خود است باید کار را به دست مردم بسپارد و به نوعی شورایاری ها تقویت شود. شورایاری‌ها باید از سنت ایران الگو بگیرند. آنچه ما در دوران گذشته در شهرها و روستاهای خود داشتیم که نوعی کدخدامنشی در برخی افراد وجود داشت. کدخدامنشی به این معنا که مردم کنار هم بنشینند و مسائلی را که بین خودشان وجود دارد را بازگو و حل و فصل کنند. شورایاری‌ها نیز به دنبال این است که کار مردم توسط خودشان انجام شود.

اگر مردم این احساس را داشته باشند که خود بر سرنوشت خود حاکم هستند خودبه‌خود در هزینه‌ها هم صرفه‌جویی خواهد شد. در واقع با این وضع شورایاری می‌تواند تبلور اقتصاد مقاومتی باشد. شورایاری‌ها یک نهاد اجتماعی هستند که ریشه در خصوصیات و ذات خود مردم دارند و این خود مردم هستند که به خاطر مردم منطقه خود و سالم ماندن شهر خود به دنبال کار و فعالیت هستند.

طبیعی است که اگر شورایاری نیز بنا باشد تاثیرگذاری داشته باشد باید از دل محلات و از پایین به بالا و از بطن مردم به راس مسئولان انتظارات منتقل شود نه از بالا به پایین. در این حالت شورایاری‌ها چشمه‌های جوشانی خواهند بود که شوراهای شهر و حتی مجلس می‌تواند از نظرات آنان بهره‌برداری کند.

شورایاری‌ها نهادی هستند که از صبح تا شب در جریان زندگی مردم منطقه خود هستند و بهتر از هر کارشناسی خوب و بد زندگی در محله خود را می‌توانند تشخیص دهند.امید است با ایجاد و تشکیل شورایاری ها که زیر ساخت شوراهای شهری را بوجود می آورند فارغ از جریانات سیاسی  مشکلات مردم از پایین ترین سطح حکمروایی در راستای تامین رفاه و آسایش مردم حل و فصل نمایند و بستری مناسب برای زندگی مردم اسلامی ایران در شهرها بویژه کلانشهر های کشور که با مشکلات عدیده ای روبرو می باشند فراهم نمایند.