به گزارش تحلیل ایران ؛ تحولات منطقهای و جهانی نشان میدهد که کریدورهای حملونقلی به یکی از اصلیترین میدانهای رقابت کشورها تبدیل شدهاند؛ رقابتی که پیامدهای آن فراتر از اقتصاد و مستقیماً بر توازن قدرت سیاسی اثرگذار است.
در شرایطی که چین و هند به عنوان دو قطب بزرگ تولید جهان به دنبال کوتاهترین، امنترین و مقرونبهصرفهترین مسیر برای دسترسی به بازار اروپا هستند، جایگاه جغرافیایی ایران میتواند یک مزیت تعیینکننده باشد؛ مزیتی که در صورت غفلت، بهراحتی در اختیار رقبا قرار
خواهد گرفت.
کشورهایی مانند عراق، عربستان و امارات طی سالهای اخیر سرمایهگذاری گستردهای برای ایجاد و تکمیل مسیرهای جایگزین آغاز کردهاند. این تحرکات بهویژه در برابر کریدورهای شمال–جنوب و شرق–غرب ایران، بهمنزله رقابتی مستقیم در حوزه ترانزیت منطقهای تلقی میشود.
کارشناسان معتقدند هرگونه تأخیر در توسعه خطوط ریلی راهبردی از جمله آستارا–چابهار و مسیرهای منتهی به بندرعباس، میتواند سهم ایران از بازار ترانزیت منطقه را کاهش دهد.
در همین راستا، یه گفته مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل کشور هوشنگ بازوند، تعریف ۹ کریدور ریلی و ۱۱ کریدور بزرگراهی در دستور کار قرار گرفته که حدود ۶۰ درصد این طرحها در شورای عالی امنیت ملی به تصویب رسیده است.
با این حال، چالش اصلی تأمین منابع مالی، تسریع در اجرا و رویکردهای مدیریتی-نرمافزاری نسبت ترانزیت کالا است؛ چرا که رقبا با سرعت در حال تکمیل زیرساختهای خود و بهبود خدمات ترانزیتی برای صاحبان کالا هستند.
تحولات مربوط به پروژههایی مانند کریدور زنگزور نیز نشان داده که حتی طرحهای نیمهتمام میتوانند معادلات سیاسی منطقه را تحت تأثیر قرار دهند. از این منظر، کریدورها تنها مسیر حمل کالا نیستند، بلکه به ابزار چانهزنی و نفوذ تبدیل شدهاند. حتی نامگذاری کریدورها
نیز به ابزاری برای اعمال نفوذ سیاسی تبدیل شده است
برآوردها حاکی از آن است که در صورت تکمیل بهموقع زیرساختها، درآمدهای ترانزیتی میتواند به یکی از منابع پایدار و همتراز با درآمدهای نفتی تبدیل شود. در مقابل، تعلل در این حوزه به معنای واگذاری مزیت ژئوپلیتیکی ایران در رقابت منطقهای خواهد بود؛ رقابتی که
بهنظر میرسد آینده اقتصاد اوراسیا را رقم خواهد زد.